Friday, 3 November 2017

ZOMI NAM NIHTE: THE TALE OF TWO CITIES

ZOMI NAM NIHTE: THE TALE OF TWO CITIES
Kawlgam Zomite lah vasa kha po masasa bangin gamdanga lengkhia nuam vive, gamdang a tun zawh uh Pasian thupha hi ci laulau in, gammi hihna (citizenship) ngah masasa in fb mah ah lungdamko masa in, hong kisialpih pah dep zaw lai uh hi. Fb group tuamtuam ah gamdangmi hihna ngah masate buaih (degree) thupi mahmah ngahte bang keek in kipost in, viral dep zaw lai hi. Gamdang tung zo lote lah code thak tawh tualsuak mite hihna panin peemtate leh a kiciamteh nai lo minamte ciamtehna Zomi deih in pum buai leuleu uh hi. Tualsuak mite hihna tawh i kiciamtehna min Zomi in a laih ziau ding hanciam sawm leh ngaihsutna nei tu dong om nai lo hi. Code thak kidelh lah huihpi nung delh mah bat tuak lai mawk hi.
India gam-ah bel gamdangte hong phuahtawm sak min peuh leh namke min bekbek ultungsak laulau nuam ciat in, a sihpih ngam vive leh sila lungsim nei-in namdangte hong piak min leh kumpi hong ciamtehna min mah tawh kiciamteh suk ngaungau ni cih ngaihsutna nei vive tam mahmah lai hi. Zomi pen minam (nation) min hi ci-in Zomi a kiciamtehna ding a lunggulh leh hanciam om vet lo hi. I namke min leh beh min teng mah ultungsak nuam ciat in, tam kisa mahmah dep zaw lai mi tam mahmah lai dep hi. Namke min mah thupi sim ngaungau ciat in, pangpalek bangin tungnung ding kituh in kibuai ngeingai hi. Talpak (Meitei) ten thumu kisa lua in tualsuak Zomite peemta mite bangin ciamteh ding na buai cih takin na buaipih in, hong holhholh uh hi. Talpakte ngian thei loin ei unau beel kang kituh na bang dep zaw lai zen hi hang.
I makaite lah minam khat a ciamtehna ngahna awlmawh meel loin makai zaa sazuk in a ki a puak ngaungau banga pua tam mahmah lai hi. Lawng khat in ging khawm in, lawng khat in i luankhawm theih mateng leh minam kician in ciamtehna i ngah mateng super minority kihi den ding hi. Democracy ah majority minam kipumkhatte mah in hampha laihkhiat ding baihlam sa mahmah uh hi. Super minority i hih lai teng leh pangpalek bangin tungnun' ding i kituh lai teng leh gamdangmi hihna ngah ding bek i hanciam lai teng bel namdangte nuihsan, nuaineh leh nuihciam leel minamte leitung bei dong ihi ngitnget ding hi.
Namke in i kiciamteh lai teng namke hamphatna i ngah dinga kilawmte i ngah den ding a, nampi in ciamtehna i ngah ciang bekin nampi hamphatna dinga kilawmte i ngah thei pan ding hi. Tua pen ei deih teel theihna leh mawhpuakna hi a, i kumpi leh hong ukte mawhpuakna hilo hi. Hamphatna neu muamkhum tawh lungkim den ding maw, hamphatna golzaw tawh lungkim ding maw? Nang deih teelna hi.
("I minam min pen i sihpih ding hilo a, i hinpih ding hi zaw hi." - Rev. Khup Za Go)
Zomite pen hih a nuai-a milim dan tawh i kibang lai hi.
📝 Thang Khan Lian

No comments:

Post a Comment