US IN AFGHANISTAN GAM AH MILLION TAMPI A SUM BEISAKTE IM SIM HI CI-IN SIGAR IN CI
Aug. 2, 2017: Special Inspector General for Afghanistan Reconstruction (SIGAR) in quarterly report a suaksakna ah US in Afghanistan gam ah a beisa kum 15 val Afghanistan kumpi huhna dingin a sum piak $714 im sim in, pulakkhia lo ahih manin lei lam a a encik US monitoring sungah nekgukna lianpi om a, sum tampi a thelthangna thu pulakkhia lo uh hi ci hi. US in 2001 panin galdona ah sum tampi a suplawh hangin kum khat sungin zavom (opium) a leh nih in tam piangkhia zaw hi zat ci hi.
SIGAR in Afghanistan galdona ah US in Afghan kumpi huhna dingin sum tampi pia a, Afghan kumpi in terrorists pawl tuamtuam a dona ding huhna sum a piakte nung kum panin a bei zah ki-imcip a, huhna sum a piakkhiatte pen a sum 60% leitang sunga Afghan kumpi ukna sungah kizang a, 40% pen Talibante leh thau tawi pawl dangdangte ukna sungah mangthang hi ci hi.
"March 1 panin May 31, 2017 in UN in Afghan galkapte 6,252 vei kisuam a, a beisa kha li sungin thau tawi ten galkapte a suamna 21% in khang hi ci hi," ci-in SIGAR report in suaksak hi. "January 1, 2017 panin May 8, 2017 kikal bekin Afghan galkap 2,531 in sihna tuak a, 4,238 in liamna tuak hi," ci-in gen beh hi. 2015 leh 2016 kikal in Afghanistan ah zavom piangkhia pen a sum in $1.56 billion panin $3.02 in khang hi. Afghan kumpi huhna ding program pen pawl khat Afghan National Defense leh Security Forces in a ngah hangin a huhna sum piak $457.7 million programs koi ah thelthang hiam ci-in SIGAR in a report ah tuangsak hi.
June 13, 2017 in Secretary of Defense James Mattis in Senate Armed Services Committee ah tu lian in US in Afghanistan ah 2001 panin gal a do hangin gualzawhna ngah lo ahih manin manlang takin a diksakna ding kingaihtuah ding hi ci hi. Senate Armed Services Committee chairman John McCain in zong US in a galdona tu dong guallel den a, gualzawhna dingin strategy thak khat beek om lo lai hi ci hi.
Mattis in Afghanistan, Pakistan leh India adingin strategy thak Trump administration in nei hiam cih ni tam lo sungin pulak ding hi ci-in news reports kingah a, Afghanistan ah US galkap adviser ding leh training pia ding a sawl beh ding zah gen ding hi.
Ahih hangin Department of Defense (DoD) ulian khat a min gen ding kiphal lo khat in DoD in Afghanistan adingin strategy thak a tuampi hi kha thei a, DoD a ulian ten a ngaihsut phat laitak uh hi ci-in Al Jazeera newste kiangah gen hi. Trump administration in galkap bang zah sawl beh ding hiam cih thukhensatna nei nai lo a, Pakistan tawh kisai zong strategy thak ki-en lai ding hi ci hi. Pakistan in a leitang uh terrorists tuamtuam beelsak lailai uh ahih manin Trump administration in a khauzaw in Pakistan bawl ding hi ci hi. Nipini in bel The Wall Street Journal in Trump' senior administration ulian khat in Afghanistan panin US galkap sawl beh lo ding hi ci-in suaksak hi. Galkap a kisawl beh kei leh Afghanistan buaina nasia zaw sem lai ding hi ci-in gen beh hi.
SIGAR in a report piakna ah US in maizum loin Afghanistan gam-a US kumpi inn lim takin baang tawh a ki-umte lauhuai ahih manin lim takin a cingh ding kisam zaw a, US in Afghanistan ah a sum zatte lim takin kanna leh etcikna a neih ding kisam zaw hi ci hi. Trump administration in galkap sawl beh loin gualzawhna a kingah kei leh 2018 fiscal year ciangin Afghanistan ah sum billion tampi US in suplawh beh lai ding a, US kumpi in Afghanistan gam puahphatna ding billions dollars a zat khitsate US uliante, US State, USAID, Justice, Treasury, Commerce a koi pen in thelthang sak a, US embassy huang sung panin sum bangci thelthang hiam cih awlmawh tham zaw sem ding hi ci-in SIGAR Special Inspector John Sopko in gen a, sum tampi suplawhna pen US military mission lawhsapna hi ding hi ci hi.
Kum 15 sung Super power - minthang USte galdo lawhsapna leh supna thusim tawm hi bek hi. Siah pia ten phun lo pau loin a piak behbeh uh a, Vietnam gal lelh a cimtak bangin US galkapte lehtai kik ding a ngak ngeungau lai phot uh kisam ding hih tuak hi. 2001 panin galdo napi tu dong gualzawhna ding strategy tawh buai khop lai uh ahih manin gualzawhna pen gal a mual mong gal et bang lai suak hi. US in Aghanistan ah galkap 9,0000 kiim koih lai a, a galkap koihte pen galkap mawkmawk hilo in a muan leh suan mahmah Special Forces kicite vive ahi hi.
Source: Al Jazeera




