THU UM MASATE NUNTAKZIA LEH TU HUN-A THU UM KICITE NUNTAKZIA
Tu hun-a thu um (believer) kicite in Khristian masate hun-a thu umte nuntakzia ettehhuai leh i tu hun Khristian nuntakzia leh amau nuntakzia tehkak in, ei leh ei kipuahphat uh kisam mahmah hi. Thu um kici dingin i cinh (qualified) zo takpi mah diam? A thu um tei sam buang napi-in a zuih sawm vet lo i hi zaw hiam? Thu um kitam mahmah napi-in thu zui kitawm mahmah se hi. Ngaihsuthuai mahmah leh kilawm hi.
Tu hun-a thu um kicite pen Sawltakte tangthu bu sungah na lamdang tuamtuamte a bawl manun mi khempeuh in lamdang a sak dan hilo sese a, i laam i dian' valval tumdang diakte, i kikhuk valval ziate, i seidei leh salaan lasakte leh kamtuam luamluam thusim masak luatte, angsung ding i bek khual tantan luatna, i thuman lohna leh cihtak lohna, mi dang leh minam dangte deidantuamna leh muhdah luat manin thu um kicite bek hi loin thu um lo lawki mite khempeuh in zong lamdang hong sa zawsop uh a, kuamah thu um a suak dingin kizo leh zol zo nawn lo bang semsem hi.
Thu um a kici kim tek, i up leh i biakpa a kibang hi napi-in pawl kikhen behbeh (pau leh ham a kithei zo lo hi le'ng bel thu khat), pawlpi doctrine kibat lohna nengnengte hangin i kideidantuamna leh kilangneihna hang leh thu um kici napii-in Lungdam Bawl nangawn khua zang bup ahih kei leh veng khatin bawl khawm thei nawn lote i hi zen hi. Tanglai thu um khempeuh kikhawlin a om khawm bangun i om khawm theih loh sese manun thu um lo mite in lamdang hong sa zaw ta uh hi. Thu um lo lawkite in a pawite uh zang khawm ziahziah thei buang sam hilo maw???
I minam ni leh ngeina pawite i minam bup in zang khawm thei napi hangin bang hangin i biakna pawi thupi neihsun thumte - Good Friday, Easter Sunday leh Christmas nangawn a zang khawm thei nawn lo thu um tumdang ngiatte i hi zen uh hi. I minam nite leh i pawite pen i biakna pawi sangin a thupisim zaw, i biak Pasian sangin i minam leh ngeina a thupi bawl masa leh minam vaite ah kipumkhat thei napi-in biakna vai ah a kipumkhat thei lote i hi zawsop uh hi.
Sawltakte' hun lai-in a neih a lam teng uh zuak in, a sumte uh a hawm bangun tu hun in tua bang hih ni ci le'ng thu um a kici diak teng peuh a ut lo masa dingte i hi zawsop kha ding a, leitung hauhna thupha bekbek a lunggulh vanvan leh delh keeikaai thu um kineihtawm mi kitam zaw ta a, Christianity sangin capitalism kilim biak leh zuih zaw ta hi. Sawltakte' hun lai-in ni sim in a kikhop dan uh i etteh malak sangin nipi kal khat gentak loh kum khatin biakinn zong a sik ngei lo, Christmas an nek hun bek cianga muh ding thu um kici kitam mahmah ta a, innkuan kikhopna kum khatin khat vei nangawn a zang khawm thei nawn lo thu um i tam mahmah ta uh hi.
Sawltakte' hun bangin a innte uh-ah an ne khawmin, lungdamna leh kiniamkhiatna tawh i nek khawm malak sangin eima gilpi leh angsung vive bek a khuat ciat leh kidiksakna tawh mihing khat buang dingin pangpalek bangin tungnun' bekbek kituh thu um a kici lanlan thu um kineihkhem mi kitam mahmah zawsop hi. Sawltakte' hun in Pasian phat khawmin, khat leh khat thupha a kideihsak, hotkhiatna a ngah mi i kibehlapsak tawntung nak sangin tu hun in githa a lei zo khempeuh in pawlpi thak phuankhia pah, kideihsakna leh kilainatna sangin kihazatna tawh music hoih leh gin' ngaih ding bek leh taihinn a kibawl biakinn gol leh hoih zaw lam ding bek kidemin kisilhpih ding bek kithupisim zawsop a, gupkhiatna ngah a tawntung in a kibehlap nak sangin a tawntung in tatsat loin pawlpi panin a lengkhia, a lampial leh a vak thap khangno ding i kibehlap hanhan zawsop uh hi.
Khristian thu um masa Sawltakte' hun lai-in hih bangin nuntakzia na zang uh hi:
Sawltakte in lim leh na lamdang tampi bawl uh a, mi khempeuh in lamdang sa mahmah uh hi. Thu um khempeuh kikhawlin om khawm uh a, a neihsate uh zong a nei khawm uh hi. Amaute in a neih a lam teng uh zuak uh a, a sumte pen amau kisapna tawh kizui-in amaute lakah a hawm uh hi. Ni simin biakinn-ah kikhawm uh a, a innte uh-ah an ne khawmin, lungdamna leh kiniamkhiatna tawh a ne ciat uh hi. Pasian phat uh a, khat leh khat thupha kideihsakin a om uh hi. Pasian in nisimin hotkhiatna a ngah mi kibehlapsak tawntung hi. (Sawltak 2:43-47)
“Kei kiangah, ‘Topa, Topa aw,’ hong ci mi khempeuh, vantung ki-ukna sungah lut thei kim lo ding uh a, vantungah a om ka Pa’ deihna bangin a gamta teng bek lut thei ding uh hi. Tua ni ciangin mi tampi in kei kiangah, ‘Topa, Topa aw, nangma min tawh thu hilhin, nangma min tawh dawite hawlkhia-in, nangma min tawh na lamdang lian tampi bawl hilo ka hi uh hiam?’ hong ci ding uh hi. Tua ciangin keimah in amaute kiangah, ‘Note ka hong thei ngei kei hi. Siatna a gamta mite aw, kei kiang panin kihemkhia un,’ ka ci ding hi. (Matthai 7:21-23)
I thu up zia leh i thusan' zia i laih kei le bel thukhen ni ciangin kammal kha pen leh lauhuai pen *"NOTE KA HONG THEI NGEI KEI HI. SIATNA A GAMTA MITE AW, KA KIANG PANIN KIHEMKHIA UN"* cih bek i thu up man leh Khristian i hih manin thaman i ngah leh i lawhtak ding ahih khak ding thubaih hi.
