YEMEN GAM-A BUAINA AH NAUTANG KITHAHNA VAI-AH SAUDI ARABIA IN RIGHTS ABUSED HI CI-IN NGAWHNA TUAK
Jan. 13, 2018: UN report on human rights abuses in Yemen gam buaina ah gamdangte kigolhna hangin nautang tampi kithahna piangsak pen Saudi makaih Arab gam kipawlkhawmte (Saudi-led coalition) in tung lam panin Yemen a kapna hang hi ci hi. UN human rights in 2017 in Saudi leh a pawl ten tung lam panin mun 17 a kapna uh-ah nautang 157 that uh a, a muitumna munte lakah gambeelte tuanna teembaw, night market, teenna buildings nga, mawtaw khat leh Yemen kumpi galkapte kihel hi ci-in a report ah tuangsak a, human rights palsat (abused) in ngawh hi.
Bang hanga nautang omna munte muitum in nei na hi uh hiam ci-in UN human rights in dotna bawl hi. Ahih hangin Saudi leh a pawl ten dawng kik nai lo uh hi. A kapna munte uh ngimna mun lianlian khakna galvan (precision-guided munitions) ahih manin tua bangin nautangte omna a kap uh pen a muitum mah uh hi ci-in UN reports in gen beh hi.
"Mun pawlkhatte ah Saudi-led coalition in thukhun tawh kituak a gamtang Yemen galkapte panmunte kapsak uh ahih manin a gamtatna uh IHL [International Humanitarian Law] thukhun leh kap ma-in kidop ding thukhun omte zui loin gamtang uh hi," ci-in UN human rights reports in ci hi. Tua loin aana/thatang zangin mi ban matna, suahtakna palsatna leh mimang tampi om a, Saudi leh a pawlte lak-a kihel UAE gam ah a kimante bawlsiatna;gawtna ding camps-te om hi ci-in a report in gen beh hi. UN human rights reports in thonginn a kikhum mi 12 thukanna (investigates) a bawlna ah tuate pumpi tung panin satnate, electricity (mei) tawh bitna, va/sa khumna dinga kizang (cage) sungah thongkiate khum in nisa nuai-a kikoih, naksam dinga bawlna leh zato siavuante cinate kepsak lohna cases om hi cih mukhia hi
Kilemna leh galdaihna dinga nawngkaisak leh dengdelna piangsak: Gam nih val kihel in sum tawh huhna (Proxy forces funded) leh gam kipawlkhawm a thau leh galvan zangte gamtatna pen Yemen gam ah kilemna, bitna leh kipna dingin nawngkaina leh dengdelna a pian'sak banah a dengdel khin Yemen gam ah siatna leh dengdelna piang behsak ding hi ci-in UN reports in ci hi. Yemen gam buaina hangin Yemen leitang lam a gam panin a lengkhiatna (secession) piang kha thei a, gal kidiah sawtna hang leh Yemen galkapte thanemna hangin gam kikhenna piangsak kha ding hi ci-in gen beh hi.
Iran in Yemen gal a kigolh Houthi rebels-te galvan tawh huhna pia hi ci-a ngawhna vai tawh kisai ah Houthi ten 2014 in Yemen gamte khuapi Sanaa a lak un Iran panin Yemen ah galvan zuak leh puak lut ding dalna (arms embargo) a om hangin Iran' galvan a om laite; themte (remnants) Ieh Iran galvan tampi kimukhia hi ci-in UN reports in ci hi. Yemen gam-a gal pen March 2015 in Saudi leh a pawl ten tung lam panin kap a kipat ua kipanin hong nasia a, mi 10,000 val in sihna tuak khinzo uh hi. Sihna tuak a tam zaw nautang hi a, Saudi leh a pawl ten thah nautang 5,000 sangin tam zaw hi ci-in UN in a beisa in na gen ngei hi.
UN's top human rights ulian Zeid Raad al-Hussein in Yemen gam-a tatsiatna; ngongtatna (atrocities) kum thum sung thukanna nei dingin international community in 2017 in thukimna a neih ma-in independent inquiry bawl ding hi ci-in na kalh khinzo hi. September 2017 in tua bang thukanna neihna dingin international commission of inquiry bawl dingin Netherlands leh Canada in draft resolution na bawl masa (debuted) uh a, human rights palsat khempeuh, war crimes leh crimes against humanity gamtatna a kigolh khempeuh dan piak ding hi na ci uh hi. October kha-in China in tua draft resolution ka thukimpih uh cih a lah khit nungin resolution kithukim hi.
Source: Al Jazeera
@Thang Khan Lian #ZUNs
@Thang Khan Lian #ZUNs

