Thursday, 29 December 2016

PHILIPPINES PRESIDENT IN HELICOPTER TUNG PANIN MI LAWN KHIA NGEI HI'NG CI

PHILIPPINES PRESIDENT IN HELICOPTER TUNG PANIN MI LAWN KHIA NGEI HI'NG CI
Dec. 30, 2016: Philippine President Rodrigo Duterte in golhguk la leh sum nekguk hat uliante helicopter tung panin lawn khia ding hi'ng ci-in vauna bawl a, a beisa hun in zong mi khat tua bangin lawn khia ngei ka hih manin tua banga gamtat kik ding thasial lo hi'ng ci hi. Duterte pen president a let ma-in thukhen banga nasemmi (prosecutor) leh governor hi ngei a, a beisa hunin Chinese khat mibuan leh mi that a kingawh leh muanmawh khat helicopter tung panin lawn khia ngei hi'ng ci hi.
Duterte in, "Na neksiat uh a, golhguk leh nekguk na ciin' uh leh ka hih ngei bangin helicopter sungah hong guangin hong lawn khia ding hi'ng. Bang hangin ka gamtat ngei sa khat hih kik ngam lo ding ka hi hiam?" ci-in zanhal in typhoon huihpi hanga dongtuakte kiangah thugenna a neih lai-in gen a, a thugenna clip pen President's office video feed ah a sawt loin kipost hi.
Duterte in President zum June kha bei kuan a kipanin a tut nungin khamteih leh guihthei (drugs) tungah gal na pulak a, tua khit nung
mi 5,900 kithat ta hi ci-in police ten gen uh hi. Duterte in Davao city governor kum 22 sung a let sungin zong guihtheih nakpi takin na do a, Davao city sungah guihtheih zuakte leh zangte thah dingin zong in khat veivei motorcycle tawh tai a, guihtheih a kibual zong mi that hi'ng na ci phiatphiat hi. Hih bangin a pulak khiat manin Philippines senator pawl khat ten President panin paih khiatna (impeachment) a tuah theihna ding lauhuaisak hi ci uh hi.
Nung kal in zong police ten Philippines ten "shabu" a cih uh methamphetamine kici khamtheih ton lang (500 Kgs.) Manila khuapi panin man uh a, Duterte in tua hun lai takin Manila panin zin khia lo hi leng tua methamphetamine a kimatna mite that ding hi veng ci hi. Manila ah tua hunin om lo ka hih manin kampha mahmah uh hi ci hi. "Hih bangin mi a kimat ciangin drama suaksak kei ni. Ken that kei leng kuamah in that lo ding hi," ci thuah lai hi. President spokesman Ernesto Abella in President Duterte in a kampau bangin gamta takpi ding hi ci hi.
Duterte in mi ka that ngei hi ci mun mahmah ta hi. President a let ma-in 2015 bei kuan in Rappler ten a interview na uh-ah Duterte in tu nai diakin mi thum that hi'ng ci hi. Duterte in mi 700 kiim that hi ci-in Rappler in gen ngei a, pawl khat in ka mi thah zah lian tawm hi ci (underestimate the figures) uh a, "Mi 1,700 ka that ta hi," ci hi. UN top human rights envoy in Duterte in mi that hi'ng a cih lim takin kan ding hi ci a, Duterte in, "Hihpa pen mihai (stupid), thu a khen thei lo lungsim veng lo pianmi (idiot) leh ui tapa hi a, sanginn ah sawl kik ding hi," ci-in dawng kik hi.
Source : Al Jazeera and agencies

SYRIA GAM-A ALEPPO KHUAPI GAMNUAIMI TEN A UK LAI UN MIHING PUMPI NATE SUM BAWLNA DINGIN ZANG UH HI CI

SYRIA GAM-A ALEPPO KHUAPI GAMNUAIMI TEN A UK LAI UN MIHING PUMPI NATE SUM BAWLNA DINGIN ZANG UH HI CI
Dec. 29, 2016: Aleppo khuapi hutkhiatna dingin Russia in tung lam panin Aleppo nautang tampi that hi ci-in nitumna gam leh UN in nakpi takin mawhpaih in, nitumna gamte naungek kap bang ngeingai uh hi. Tu-in Syria kumpi lehdote - rebels leh jihadist kicite khut sung panin Aleppo a kihutkhiat khit nungin Aleppo khuami ten Sputnik Aribic channelte kiangah kumpi lehdo ten Aleppo hong uk lai un mihing pumpi tunga nate (human organs) tawh sum bawlna kician leh kizopna hoih mahmah pumpi nate zuak-a sumbawlte (well-established network of human organ traders) tawh kizopna hoih neih mahmah uh a, pumpi na tuamtuamte a man dingin seh in khen dimdiam uh hi ci uh hi.
Aleppo khuami ten Syria gamah hih bangin pumpi nate zuak ding kikham napi-in gamnuaimi (militants) ten human organ trade kici Turkey gamgi tawh kizopna lim takin nei uh a, local emergency mawtawte zangin human organ zuak nuamte zongin Aleppo khuapi sungah kawi tawi den uh hi ci uh hi. Kum 60 mi in Abu Mohammad in, "Mun khatah ka om lai takun grenade launcher tawh hong kikap a, liamna tuakin ka kikep lai takin rebelste emergency mawtaw in hong tai pah uh a, ka kal (kidney) khat hong guksak uh hi," ci hi. Hih bangin bomb puah ding ngakin rebels teamte kithawi sa-in om uh a, liamna leh sihna tuakte organs gu ding leh laksak dingin rebels team kici om uh a, liamna leh sihna tuakte thakhat in delh pah uh a, a organs-te uh guksak uh hi ci hi. Liamna tuakte tung panin organ guksak theih teng gu-in inn ah sawl kik zel uh hi.
Al-Nusra kici jihadistte ukna Aleppo sunga al-Qasar district sunga teng Alia in khatvei liamna ka tuak a, ka kikepna Aleppo clinic ah zatui kisam kingah lo ahih manin Turkish clinic khatah hong kisawl a, Turkey gamgi ah tua bangin hih organ zuakna sumbuk market lianpi om a, numei leh naupangte organ khempeuh nangawn kim hi. Mi si sate pumpi nate khat pen 25,000 Turkish lira (TRL =$50) in kizuak a, liamna tuakte pumpi nate khat 150,000 TRL ($290) in kizuak ziahziah hi ci-in Sputnik newste kiangah gen hi. Ni simin liamna tuakte zato innte ah kipuak a, pumpi nate pia/zuak ding (potential donors) in tuate kiciam hi ci-in gen beh hi.
Statistics in a ciamtehna ah Syria leilu lam bekah pumpi nate mi 18,000 tung panin amau phalna leh theihpihna om loin kilak khiatsak hi. Ahih hangin tua bang thu a thei ten pholak khiat ding a kihtakna hangun pulak khia ngam lo uh ahih manin thusim suak den thei kha ding hi kici hi. Forensic experts group ten Aleppo panin mihing pumpi nate ngah ding baih mahmah hi ci uh hi. Tua banga human organ market pen Syrian-Turkish gamgi kiim ah om a, rebelste ukna district panin kikan tanin a kizuakna panin kilei thei hi. Gam tuamtuam panin huhna (humanitarian aid) pia ding ci-in gamgi panin a lut mi tam mahmah a, tuate huhna pia nuam hilo zaw in pumpi nate zuak-a kipei mafiate leh gamdang pan-a siavuante (foreign medics) pumpi nate la khia siam mite hi a, pumpi nate lei/la dingin Syria gam-a kuan in gamgi ah zuak uh hi.
Syrian doctor Bagjat Akrush in Sputnik newste kiangah hih banga thukham palsat sumbawlna (criminal industry) ah Syria siavuante zong tampi kigolh in, Syria leilu lam leh nisuahna lam-a refugee campte ah tam mahmah uh hi ci hi. Tua loin Turkey gam-a galtai refugee camp a om Syria naupang mi 100,000 in hih bang lauhuaina tuak uh hi ci hi. Hih banga sum bawlna pen a sim thamin kibawl a, Turkey zong kigolh a, refugee camp a om numei leh naupang 80% in kum thum sungin a pumpi nate zuak uh a, gal om manin hih banga sum bawl ten pumpi nate kiman cikcik in lei thei uh hi ci-in gen beh hi.