Thursday, 20 October 2016

JESUH THAHNA DINGIN THUKHENNA A PIAK KHIT NUNGIN PILATE IN A KHUT A SILSIANG BANGIN NATO-TE KHUT SILSIANGNA LIBYA GAMMI TEN GADDAFI PHAWK MAHMAH UH

JESUH THAHNA DINGIN THUKHENNA A PIAK KHIT NUNGIN PILATE IN A KHUT A SILSIANG BANGIN NATO-TE KHUT SILSIANGNA LIBYA GAMMI TEN GADDAFI PHAWK MAHMAH UH
Oct. 21, 2016: 2011 NATO ten tung panin Libya sim in, mihonpi (mob) in bawh huan in (lynched) Libya leikhamang Gaddafi a thahna uh kum nga pai ta hi. Tu-in Libya gam pen kumpi thum in uk in, NATOte khemna suahtakna leh cihtheihna a ngah nak sangun zawhthawhthu tawh gam uk galkap leh Islamic ngongtatte ukna khat zawzaw ngak in om khikhe uh a, Gaddafi' hun lai-in nuntakna nuam takin a zang ziahziahte tu-in mei ngah lo, mei line kitattat/mitmit (power cuts), Libya ah sum lut gina lo, namgimtui man khan'na hangin nuntakna a hamsa zaw sem thuak in, Gaddafi dam lai hi zen leh maw hih bang liang kituak lo mah ding hi ven ci-in Gaddafi kahtam lawh bekin nei ngeingai ta uh hi. Pawl khat leuleu in Gaddafi' hun lai-a a cihtheih zia uh leh tu hun-a Libya gam-a kumpi kician om lohna hanga thau tawite, ISte leh kumpi thumte' thuneihna kituhna hangin a gentheihna uh tek kak in a hun luite uh sialsialna tawh hun beisak uh hi.
Libya gam kianga Tunisia gam-a khualzinmi ten zong Gaddifi in Libya gam a uk hun lai leh Gaddafi' kithahna thu (tua hunin US Secretary of State len) Hillary Clinton in a muh in, "I pai a, i mu a, na si hi," (“we came, we saw, he died,”) ci-a a ciamnuih leh zahkona kampau khit nunga Libya gam kilaihzia muh ding haksa sa mahmah uh hi. Libya khuapi Tripoli sunga teng ten Gaddafi kithah khit nunga kipanin ulian thuneihna kituhte leh galdo dinga kipiakhiate (miliatias) thuneihna kituhna hangin zong mei mitmitna hang, namgimtui man khan'na hang leh sum deih banga a lut lohna a pian'sakna hangin a cimtakna thu bek gen bel in nei uh hi.
“Tu hun a hong ukte sangin a beisa hunin ki-ukna hoih zaw ahih manin hih bang nuntakna pen cimtak in, hh bang nuntakna ka mudah hi," ci-in kum 42 mi Fayza Al Naas in ci hi. Tu in bank ah ka hawh ciang nangawn in cashier ten kei sum lak khiat ding nangawn naikal tampi hong ngaksak uh a, tu-in van man a leh thum in khang hi ci-in gen beh hi. UN in a gup Unity government GNA kici ten Libya gam bup-ah thuneihna a koih ding Tripoli panin March kha in a hanciam in a tangko hangun nisuahna lam Torbuk parliament panin Libya uk ten GNAte' thuneihna sang nuam lo uh hi. Nung kal Laithai ni (Friday) in militia kipawl ten Tripoli khuapi ah parliament lui headquars leh zum pawl khat la in, Tripoli pansan in kumpi thumna ahihna uh pulak uh hi.
2011 in Gaddafi a kithah khit in Gaddafi' khua Sirte nung kum June in IS ten la sawnsawn uh hi. Unity Government GNA kici tawh kipawl galkap ten kha nga sung Sirte lak kik ding leh US ten tung lam panin a huhna tawh August kha panin Sirte khuapi panin ISte a hawl khiat sawm hangun tu dong hawl khia zo nai lo uh hi. Torbuk khuapi a Eastern parliament tawh kipawl galkapte leh a nawngkaihuai General Khalifa Haftar' makaih galkap ten Libya’s National Oil Companyte nangimtui khuk lian ten la sawnsawn lai uh hi. Gen. Haftar in Libya a gumkhiapa hi'ng kici a, Libya buaina hong pian'khiatna Benghazi panin gamnuaimi tampi a hawl khiat khit hangin amah a gensia ten galkap thahatna tawh gam uk sawm hi ci uh hi.
“Libya mipi ten tu-in a teel ding uh thu hamsa mahmah nih- militias kicite ukna maw Islamic ngongtatte ukna? Ahih kei leh galkapte ukna maw? cih ahi hi ci-in Libya analyst leh Rafik Hariri Centre for the Middle East a sem Mohamed Eljarh in gen a, hihte lo buang teel ding dang nei lo uh hi ci hi. Libya expert Mattia Toaldo in gam uk nuam tuamtuamte hong kinawk tuah ngeingai den lai ding uh a, daihna om baih lo ding a, phualpi panin kumpi langpang ding om lo a, thuneihna khauh mahmah tawh ki-ukna (repressive centralised authoritarianism) leh ki-ukna tuamtuam a khenna tawh khauh tak a ki-ukna ahih kei leh militiatias kicite ukna ahih kei leh General Haftar' ukna nuai ah ki-ukna hong om ding hi ci.
-Your News Wire

MI DANGTE NA HUH THEIHNA DINGIN, NA HAUH MASAK KUL KEI LUA VEH AW

MI DANGTE NA HUH THEIHNA DINGIN,
NA HAUH MASAK KUL KEI LUA VEH AW ...... 


Mi zawng khat na huh nop leh na hauh loh hangin,
Huhna na pia thei veve hi.
Sum leh paai tawh na huh zo kei zongin
Thupha piakna tawh huh in.

Khut dawh khat sum tawh na huh zawh loh hangin,
Samsia ken la, kam hoih, kam khum tawh hopih in,
"Tuahpha in," ci-in thupha pia in.

Pasian nasem, missionaryte sum tawh na huh zo kei zongin,
A vanglian zaw thungetna tawh huh in.

Khelbai khat sum tawh na huh zo kei zongin,
A tuk ciangin phong in la, a thanem ciangin huh in la,
Vangik pua lai na tuah leh a van puakpih in.

Mittaw khat sum tawh na huh zawh kei zongin,
Lampi a kan ciangin len in, kanpih in, lamman lak in.

Cimawh gilkialte sum tawh na huh zo kei zongin,
Tuisik hai khat beek dawnsak in.

Lai thei lo khat a sangkahna dingin sum tawh na huh zo kei zongin,
Laisim thei na hih leh na hilh theih bangin hilh in, thapia in.

A lungkham leh a dah mite na huh thei kei zongin,
Na nuihmai hieuhiau lak le cin thangah tuam ding uh hi.

A puk mite na phong man/zo kei zongin,
A ding mite sawnpai kha kei in.

Kilemna ding na pian'sak thei leh zong,
Gal piangsakpa/nu hih sawm kei in.

Mi thapiak, mi phat na siam kei leh zong,
Mi gensia leh mi' thanemna ding gen se kei in.

Mi gawmkhawm, huaikhawm na siam kei leh zong,
A kipumkhat mite va khenkhen se kei in.

Lampi kianga ganta, akta gilkialte nek ding na piak zo kei zongin,
Suang tawh deng in, na phin in, va suisui sese kei in.

Na nu na pa, na pu na pi an lim, meh lim nonote...
Na pia zo kei zongin,
A nuntak sung lungkimsak, lungdamsak den in la,
Kuasah puanbuk na kengsak zo kei zongin,
A nuntak sunguh lungkimsak den in.

Ngah kik ding lametna tawh mi na huh leh tua pen huhna kici lo a,
A meet ding lametna tawh sumzat khiatna ((investment) ahi hi.

Neih leh lam, sum leh paai na hauh loh hangin,
Na sungah a kiseelsim hauhna tampi tak om hi.

"Neih man a piak hilo a, phal man a piak hi zaw hi".