Politics I Cih Bang Hi Hiam??? (Ciamnuih thutak)
Ni khat pasal naupangno khat a pa kiangah va tai belbel a, "Pa aw, politics kicici bang a cihna hiam?" ci-in va dong hi. A pa in, "Pha hi ka ta aw, hih bangin kong gen ding hi," ci-in politics kici bang a cihna hiam cih gentehna pia-in a hilhcianna hong gen hi:
"Kei pen i innkuan adingin nek leh tak leh dawn ding khempeuh a kaikhawm pa (breadwinner) ka hih manin kei pen "Capitalism" i ci ding hi. Na nu pen sum leh paai zeekna vai lamsang ah a vaihawm (administrator of the money) ahih manin amah "Government" i ci ding hi. Kei leh na nu in note kisapna khempeuh hong sikin hong guan ka hih manun note (tate) pen a mipite "People" i ci ding hi. Naudon dingin i guaih nasemnu (nanny) pen nasem mite "Working Class" i ci ding hi. Na sanggampa pen i mailam hun ding maban (future) i ci ding hi. Tu-in politics kici a khiatna lim takin ngaihsun lecin na telsiam ding hi," ci hi.
Naupangno zong a lupna dei ah pai-in a pa' thugente a khiatna bang hi ding hiam ci-in lim takin lungngai dide hi. Tua leh zankim lai takin a naungak uh hong kap zakzak ahih manin a naungek uh bangci hiam ci-in va veel khiankhian leh a zun leh ek dalna dingin a tawdapna (diaper) a zun leh ek tawh na kawt dekdak hi. A nu leh pa' lupna dei sungah tailut hangin a nu bek lupna tungah na thallup beba a, vokpi ihmu bangin na naksia damdam hi. A ihmu hithiat a nu phawng nuam lo ahih manin naungek don dinga kiguai nasemnu' lupna dei lam a va delh taitai hangin tawh (key) tawh na kisungkilh bekbak sawnsawn lai hi.
Naupangno in zong cihna ding thei lo ahih manin naudonnu' kong kikalhna tawhtang hawm/vang (keyhole) panin a sim et khiankhian leh naudon nu' tungah a pa na tuang veuvau mawk hi. A naungek kap uh kimangngilhbawl in ama lupna dei sungah lut kik in, a lupna tungah lum kik hi. Tua leh a zing ciangin khua hong vaak khit nungin naupangno in a pa kiangah, "Pa aw, tu in bel politics kici a khiatna telcian taktak dikdek ta ing ei...," va ci hi. A pa in, "Hoih hi, ka tapa aw. Nangma saanzia tawh kituak bangin politics kici a khiatna hong gen sin aw..." ci-in dawng hi.
Tua leh naupangno in, "Hmmm, politics kici ah Capitalism in Working class mite tungah haksatna leh vangik guan hi; ahih kei leh susia dikdek (completely screwed) a, Government in a mawhpuakna tavuan thudon loin ihmu in vokpi bangin naksia damdam in, a mipite (People) lunghimawhna leh haksatna kithudon lo a, maban (future) ding bing mahmah ahih manin uih mahmah (deep poo) hi," ci-in dawng hi.
Politics kicici pen a koi mun khempeuh ah hih dan pian vive hi a, ruling party in na hoih sem pen hi ung ci-in kigen ciat uh a, mi' uptheih ding thu (propaganda) vive mutmut in, a nasepna lopi nangawn uh kipumphatphat lel uh hi. Opposition parties lamte in ruling party thuman lohna leh citlahna teng kankuat in phollakkhia den uh ahih manin ruling party tung panin opposition parties tung panin government' thuman lohna leh citlahna thusim leh thuman kithei zaw den hi. Ruling party leh politician kicite lauhthawng lianpen a thuneihna tokhom uh khahsuah loh ding leh amau mimal hamphatna laihkhiat theih teng laihkhiat mengmeng ding cih ahih manin va pum gup teta pong pen i meetpihna ding tam het lo hi. Politics uk i kicih leh thuman leh thutang bang hi a, gam makaite ahihna uh leh sepkhiatna uh bang hiam cih kantel masak huai phot hi.
Soviet Union makai Nikita Khrushchev in, "Mun khempeuh ah politiciante kibang khin uh hi. Lui (leh guam) om lohna nangawn ah lei (bridge) ka bawl ding hi ci-in hong kamciam uh hi," a cih leh English novelist, essayist, journalist leh critic minthang George Orwell in, "Political kampau pen thuman bangin a kilang dinga zuaugenna leh a zahtakhuaite thahna dinga kibawl hi a, a kampaute uh huih lakah thuman banga kilang dinga kibawl hi," a cih uh na man mahmah hi.



