Monday, 19 December 2016

RUSSIAN AMBASSADOR KIKAPLUP LAITAK AP JOURNALIST IN MAAN NA ZAIH KHA

RUSSIAN AMBASSADOR KIKAPLUP LAITAK AP JOURNALIST IN MAAN NA ZAIH KHA
Dec. 20, 2016 : Zan in Trukey gam-a Russiate Ambassador kum 62 mi Andrey Karlav in "From Kaliningrad to Kamchatka, from the eyes of travelers" photo exhibition ah a thugen lai-in Turkey police kum 22 mi off-duty police officer Mevlut Mert Altintas in a kaplup laitak AP (Associated Press) journalist Burhan Ozbilici in maan lim takin na zaih kha hi.
Mevlut Mert Altintas in Andrey Karlov a kap lai in, " Aleppo mangilh kei un. Syria mangngilh kei un ci in Russia in Aleppo ah bomb a khiatna thu gen a, tua loin Allu Akbar (pasian lian pen hi) a cih teng ka thei a, a dangte Arabic in gen ahih manin bang gen hiam cih ka thei kei hi" ci-in AP journalist Burhan Ozbilici in ci hi.
Turkey ulian ten Andrey Karlov kaplumpa police officer Mevlut Mert Altintas tawh minute 15 sung kikaptuahna a piang khit nung in kikaplum hi ci-in pulak uh hi.
AFP journalist Burhan Ozbilici in tua maan lahna mun ka tun' in
thugenna hun kipan ta a, Russian ambassador in a thugenna hun hong lak in Turkey-Russia kitanauna a hoih zawk semna ding deihna tawh maan a nai pen in zaih dingin a thugenna mun lam ka manawh a, Andrey Karlav in kamdam leh awnem zangin a paute Turkish in a kamphen ten a thugen a phen lohna ding nangawn kho liang hi. A thugen lai-in thakhat thu in thau hong ging a, mipite patau mahmah uh a, tua khit in thaukap pa'n Andrew Karlov kap in, sisan naisan tawh kidim in lei lakah tuk suk hi ci hi. Hih bang hong piang vat pen ka dip kua mahmah a, second tam lo sungin mihing nuntakna khat bei a, thau kappa in a kapluppa luang kimkot in baang-a milimte pawl khat susia in, mipite lamah a thau hong ngat in, security ten tua mun sung panin ka kihepkhiatna ding uh thu hong pia uh hi ci hi.
Tua khit nungin damlote puakna mawtaw (ambulance) leh galdona mawtawte (armored vehicles) hong tung a, police ten operation hong pan pah uh hi ci-in Burhan Ozbilici in ci hi. Ka maan zaihte phuahphat/etphat (edit) dingin AP zum ah ka puak a, thaukappa pen ambassadorpa' nung lian ah na ding hi cih ka muh in lamdang kasa mahmah hi ci-in gen hi.
Source: AP news agency
Photo 3 &4 na pen thaukappa ahi hi.

TURKEY GAM-A RUSSIAN AMBASSADOR KIKAPLUM

TURKEY GAM-A RUSSIAN AMBASSADOR KIKAPLUM
Dec. 20, 2016: Turkey gam-a Russia ambassador Andrey Karlov kici Ankara khuapi ah maan lah khiatna (photo exhibition) hun-ah a thugen lai-in a nung lam panin thau tawh tampi vei kikap in, si hi ci-in Russian foreign ministry spokeswoman Maria Zakharova in live televised statement panin pulak khia ta hi.
Thau kappa pen Turkey police hi a, tua hun in duty pua lo (off-duty) a, Ankara police hi ci-in Ankara mayor in gen hi. Thau kap pa'n Andrey Karlov a kaplup khit khit in, " Aleppo mangngilh kei un. Allahhu Akbar (Allah pasian lian pen hi). Syria mangngilh kei un. Syria ah hehpihna nei loin a gamta ten a man (price) pia kik ding uh a, khat khit khat in pia ding uh a, sihna bekin hih mun panin hong la khia ding hi. Cidam in hih mun panin ka pusuak kei ding hi," ci-in a handgun tawi in awng in exhibition hall sunga omte pai khiasak hi.
Local broadcaster NTV television in mi thum in zong liamna tuak a, tuate zato inn ah kipuak hi ci hi. Al Jazeera news live ka etna panin police ten thau kappa kaplum ta uh hi ci-in gen hi (man takpi hiam cih bel kitel nai lo hi)
Ankara khuapi-a photojournalist Diego Cupolo in thau kikapna munah galkap puan silh leh police tampi leh galdona mawtaw (armored vehicles) tam mahmah hi ci-in gen hi.
Andrey Karlav a kikaplup hangin zing ciangin Syria buaina tawh kisai Russia, Iran leh Turkey in nasep khawm ding zia gen khawmna Russiate khuapi Moscow ah a kigeelna bangin kinei veve ding hi ci-in Russian senior parliamentarian Leonid Slutsky in ci hi ci-in Interfax news agency in pulak hi.
Source: Al Jazeera and news agencies

STEPHANIE DEL VALLE IN MISS WORLD 2016 NGAH

STEPHANIE DEL VALLE IN MISS WORLD 2016 NGAH
December 20, 2016 : Miss World 2016 Contest grant finalle zan zingsang nai 2:00AM IST (US timing ah Sunday) in MGM National Harbor, Oxon Hill. Maryland, United State ah kidemna om hi. Puerto Rico nungak Miss Stephanie Del Valle pen Miss World 2016 dingin kiteelcing a, 2016 in Miss World a ngah Spain nungak Mireia Lalaguna in Miss World lukhu ama' lu tung panin la khia in khusak hi.
Stephanie Del Valle pen kum 19 mi hi a, Spanish, English leh French pau thei hi. Miss World kidemna pen a 66 veina hi ta hi. 1st Runner-up pen Dominican Republic mi Miss Yuritza Reyes in ngah a, 2nd Runner-up Indonesian mi Miss Natasha Mannuela in ngah hi. India mi Miss Priyadarshini Chatterjee in a 17na ngah hi.
Miss World kidemna pen 1951 in kipan khia a, tu dong UK in 5 vei, India in 5 vei, US in 3 vei, Jamaica in 3 vei, Iceland in 3 vei, Germany in 2 vei, Australia in 2 vei leh Puerto Rico in 2 vei ngah ta hi. 1975 in Puerto Rico gammi Wilnelia Merced in Miss World a ngah khit nung Del Valle pen hih pahtawina ngah a nihna in kiciamteh hi.
Top 5 ngahte hih bang ahi hi.
Peurto Rico
Dominican Republic
Indonesia
Philippines
Kenya

INDONESIA GALKAPTE VANLENG KIA

INDONESIA GALKAPTE VANLENG KIA
Dec. 19, 2016: Indonesia galkapte' vanleng Hercules C—130 military transport plane zan in Papua province nisuahna lamah kia in a sunga tuang teng mi 13 si uh hi.
Air force chief of staff Agus Supriatna in MetroTVte kiangah hih vanleng tuahsiatna tuak pen nek ding leh cement pua in Timika panin Wamena manawh (200km a gamla) dinga leng hi a, a bawh hun ma deuhin kia hi ci hi.
Hih Hercules C—130 military transport plane pen Timika panin 5:35 a.m. in leng khia a, a bawhna ding Jayawijaya district capital Wamena a bawh ding minute li bek in a sap in kia hi. Kha khat sung bekin Indonesia ah vanleng tuahsiatna lian thum na piang hi. Nov. 24 in Indonesia armyte' Bell 412 EP helicopter Borneo tuikulh ah kia a, mi thum in sihna tuak hi. Tua khit nipi kal khal khit nungin Indonesiate vanleng Singapore kianga om Batam ah kia a, mi 13 in sihna na tuak uh hi.
A beisa kumte ah million 250 val teenna Indonesia ah mipuakna tuahsiatna - vanleng panin meileeng leh teembaw tuahsiatna piang mun mahmah hi. A diakin Indonesia galkapte sum zat ding sazian (budget) tam kizang lo ahih manin galkapte vanleng in tuahsiatna tuak mun diak hi.
Nung kum in zong Indonesian air force Hercules vanleng mah na kia a, airforce galkap leh a innkuanpihte uh a kigawm in mi 140 in sihna na tuak ngei hi. Hercules C- 130 vanleng pen US company Lockerheed in a bawl hi a, C-130E man pen $11.9 million hi a,
C-130H man pen $30.1 million ahi hi. US galkapte vanleng hoih teng zong Lockerheed companyte bawl vive ahi hi.
Source : The Hindu and Wikipedia

BANG HANGA PASAL/ZI MUH DING HAMSA SESE HIAM?

BANG HANGA PASAL/ZI MUH DING HAMSA SESE HIAM?
1. Khat na muh leh tuah pah hangin...
A khuak ah bangmah na om lo hi (mawl lua).
2. A pil khat na muh hangin...
Citak lua gemgam, genhak lua zel hi.
3. A hau khat na muh hangin...
Hong neumuh lua, hong simmawh lua hi.
4. Nasep a hahkat mahmah khat na muh hangin...
Nang ading hun nei man loin a nasep bek buaipih den hi.
5. A citak lo khat na muh hangin...
A zawl lui ten phone tawh hopih sim den uh hi.
6. A citak lua khat na muh hangin...
Na zawng lua leuleu zel hi.
7. Thukhual thei mahmah khat na muh hangin...
Zawlthu lamsang uuk (romantic) ngiat lo zel hi.
8. A pil a ciim khat mahmah khat na muh hangin...
Amah bek a man (right) na kisa den keei hi.
9. A mawl mahmah lai kawi khat zong thei lo na muh hangin...
A khialhnate na diksak dek ciangin heh lua kisa in ong bal nuam pah hi.
10. Khuak manlang leh a pil khat na muh hangin...
Hong khem zo den hi.
Koppih zon' pen nang deih bang lian muh ding baih lo hi.
Tua ahih manin Topa zongsak in.