Monday, 10 July 2017

SIA GO KHEN' KAMMAL 100

1. Sia Go Khen in biakinn sunga lususu ihmumu pawlkhat a muh ciangin “Biakinn sunga ihmute phong se kei un, ka Pa inn hi ci-in ki-innteeksak lua a, ihmut kawm a biakinn cingte hi,” ci se hi.
2. Mi khat in Sia Go Khen kiangah “Sia aw, no Pastor pawlkhat kamtuam lah pau thei lo, dawi lah hawlkhia thei lo na hih uh teh Kha Siangtho nei lo hi mawk lo ding na uh hiam?” ci hi. Sia Go Khen in, “Ko ka muhtheih uh Vok leh Akte bek hawlkhia thei mah ung, dawl leh kau bel mu thei lo, a kampau uh zong thei lo ka hih manun hawlkhia thei kei mah ung, no kimu thei kihawlkhia thei a, a phazah na ngawn thei zen na hih uh leh a nam kibang (dawi nam) mah himawk lo ding na hi uh hiam?” cihsan ziau hi.
3. Mikhat in Sia Go Khen kiangah “Vantung gam ah kham lukhu a om diam?” Sia Go Khen in “Lukhu i cih bel guahzuk ciang leh nisat cianga kizang hi ven, Vantung gam innsung ding ahih banah guahzu lo nisa lo ding ahih teh lukhu zong kisam khol ding ai maw, inn sunga lukhu zong om khol lo hi. Tua banah cipeek innsungah naang lukhu khu nuam tuan lo a, singinn sungah zong sing lukhu kideih tuan lo hi. Leiseek (brick) innsungah leiseek lukhu kikhu nuam tuan lo ding ahih teh Kham inn sungah zong kham lukhu kuamah in khu nuam (thupi ngaihsut) in um tuan kei veng aw, cihsan ziau hi.”
4. Mi khat in Sia Go Khen kiangah, “Nang Gupna bucing lungdamna bucing ahi Full Salvation, Full Gospel na sang nai hiam?” a cih leh sia Go Khen in “Thei khang ei! Tulai-in full cih bel nam nih om ven, full sang in fool tam kingah zaw sa mai veng aw,” cih san ziau hi. (Full cih pen ‘dim, kicing cihna hi-in fool pen hai, mihai cihna)
5. Sia Go Khen in a taltang tung ah meima tum vei-in na a sak mahmah laitak thusuaknei pupi khat va hawh in, “Sawm-ah-khat kimtak na piak loh man vua meimatum vei hi uh teh! ” va ci hi. Sia Go Khen hehpian ahih manin, “Ka sumpi piaksa uh hong tuatpha pha nung in, manlo kicing lo ahih leh zong biakinn ah na piak kik mai nu’ng. Pasian in ko inn ah a sik dingin hong sawl ahih teekteek khol kei leh zong va ciah kik mai in,” cihsan hi.
6. Kikhopna khatah Sia Go Khen kiangah mikhat tu in “Pasian minthang ta hen!” ci thapai hi. Sia Go Khen in, “Lawm aw, Pasian’ min pen a thang denden hi. Pasian’ minsia ngei lo hi. A minsia zelzel bei ei mihingte hizaw hang. Tua manlin nang Pasian’ min siasak loin a siatna dingin gamta kei peuh leteh Pasian’ min a thang den ding hi lel hi,” ci ziau hi.
7. Tu hun Pawlpi sung thukikupnate ah Upa makaite kitawng kilai thei phial cih a muh ciangin Sia Go Khen in tuhun Pastor dingte hi bang hi leh hoih ding hi, ci hi.
(a) Lai Siangtho sang panin sinna cing tawh ongte hi ding.
(b) A piangthak kei phial zongin a thatang hoih in a cidam mahmah hi ding.
(c) Karate, Judo, Kungfu khat teitei siamna nei-in, Upate a kitot teh nih leh thum a khenzo lianliante bek hi leh hoih ding hi ci hi.
8. Mi khatin, Sia Go Khen kiangah, “Haleluijah! Heleluijah!” a cihcih leh Sia Go Khen in, “Lawm nang a luisung bek tung pan maw? Kei a gal khat lam na tung ta ing ei.” ci ziau se hi.
9. Mi khat in kha mangthang vei veng aw, a cihcih leh Sia Go Khen in “Vei ing ci se ken, vei taktak le cin meimatum vei, gilsan vei nasa mahmah in na omkhongh theih loh bangin om khong thei lo ding zah hi teh. Kua mah a vei zong om khang, vei taktak leng khua lam ah an ne kimlai Vokpi tai mu leng kiko khia in delh huan hi hang. Vokpi tai lunghimawh zah leh a kigil kah lo lunghimawh zahin kha mangthang kuamah in lunghimawh zo tuan lo hi hang,” cih belh lai hi.
10. Tu hun thungen pawlkhatte napitakin awngin, lei tuanin, sabuai tum geugeu om khawng Sia Go Khen in a muh ciangin, “Tu hun i thungetzia bel leiba sik a kitawng mah bang keei hangin Pasian nangawn sawl ziauziau ngam ta hang. 1988 kum a kipan i biak dan leh i thunget, hunzat suak khin keei ta ei,” ci hiathiat se hi.
11. Sia Go Khen in Jesuh hong pai kik nawn lo ding ci-in a kiminsiatsak lai takin Lai Siangtho sangkah lo khat in hun zangin, “Tu hun Lai Siangtho sangkahte lauhuai mahmah hi, kidawm mahmah un” ci hi. Sia Go Khen in hun awng ngenin ding to a, nam nih bek hong gen ning ci-in.
(a) “Lai Siangtho sangkahte lau huai ahih leh a kah lote lau huai zaw kan ding hi.”
(b) “Beel a hawmte a gin ngaih zaw hi,” ci in thuk kik ziau hi.
12. Mi khatin Sia Go Khen kiangah, “Vantung gam a cingin hong gen in” ci hi. Sia Go Khen in “Kei zong zan ni-a Vantung pan a hong ciah hi sam lo ing a, Vangam tung sa i dot theih ding lah kua mah om lo a, i gengen hangin i upmawh i lamet ciat mah a gengen i hih manin, Vantung gam pen a mu om lo, a tungsate lah kidong kik thei lo, i upmawh ciat gam hi-in upmawhte lakah upmawh huai pen cih ding hi.” ci ziau hi.
13. Pawlpi sung thukikupna ah a a tamzaw thukima kithupisak lua mahmah cih a muh teh Sia Go Khen in, “Mangkang gam khawngah bel a tamzaw mipil ahih manin a tamzaw thukimna hoih mah ven, ei gam ah a tamzaw tham mihai hi zaw mawk i hih teh, a tawm zaw thukimna zong hoih zawk hun om hi veh aw,” ci hi.
14. Pawpi sungah thukikupnate ah a honhon a kisel kitawng thei ding cih amuh teh Sia Go Khen in “Hon tunget om ven, hon kitot om ngei buang kei veh aw,” ci hiathiat hi.
15. Nungak khat in Sia Go Khen kiangah, “Ko lawp mahmah a pulpit tung diang ziahziah lam ziahziah a, nang lawp lo kisa na khut zong na bet nop loh,” a cih leh Sia Go Khen in, “No banga ka lawp theih loh ka dian theih loh hang nong neu-et tuan kei un, ka puanteen kawm a, ka khutpi ka sai kekkek zong no banga a diangdiang a lamlam zah a lawp a kingaihsun hi’ng,” ci hi.
16. Mi khat in Sia Go Khen kiangah, "Tuiphum Pawlpi leh Pawl dangte kilamdanna hong gen pak in," a cih leh Sia Go Khen in, Thuphum ten la a sak teh labu en, pawldang ten labu en lo khutbeng, Tuiphum ten thu a ngetteh lukun in mitsi, pawldangte vandak to-in hak gige, a khut uh lamto in a kia masa penpen kei a ngah ding ci bangin dawn to uh,” cihsan ziau hi.
17. Mi khat in. "Sia Go Khen na tal nak kolh zen si! a va cih leh Sia Go Khen in, “A kolh hi kei, a siang hi zaw”, cihsan ziau lel in, heh het lo lel hi.
18. Mi khat in, "Sia Go Khen na mel hoih kei si!" a va cih khak leh Sia Go Khen in, “Nong muhcilna ahih man a hoih hong sa lo hi teh, kei ka neutunga kipan ahi ci hingin kisek lel ing. Mel hoih loh meimatum nat a na hilo pi, mel hoih leng ze-etna tam, hoih kei leng ze-etna tawm zaw”, cihsan ziau hi.
19. Sia Go Khen leh mi khat kiho.
Mi khat -Sia Go Khen, na zi a mel hoih vial ei.
Sia Go Khen- Hoih buang mah lo dia, Kansauzang inn 7 sungpan-a i teelteel hi sam hi ven, zanggam a teeng ding kisa leng a vakzaw deuh khat kingaihsun mah ding hi ven.
Go Khen’ zi-Eh! Tua zong kong hehpihna tawh kong teenpih hi. Melhoih lo teenpih lecin na khasum teng uh tanakha in bei khin in teh.
20. Mi khat in, "Sia Go Khen na zi a melhoih napi a tun tom zek," a cih leh Sia Go Khen in, “Phamawh kei! Nupa i cih pen i tunsanna kitehteh ding hi khol kei, a kiteh lo lam tawh kiteeng ding hizaw hang, kituak lel inteh!” cihsan ziau hi.
21. Sia Go Khen tano sih nitakin amahmah in inntek thupulakna nei a, “No innkuan sungah khat teitei sih loh phamawh hong kici leh kei leh kei kiphal nai keng, ka zi-in zong hong phal nai ken teh, ka zi lah amah leh amah lah kiphal ken teh, kei zong zi kik deih veve ding ka hih teh phal nai keng. Tua manin tu a sipa mah kilawm kituak sa penpen ung,” ci in gen a, mipi nui ziahziah hi. Thuaksiamna nei hi.
22. Khatvei Sia Go Khen in Sia dang khat an nekpih in an kuang umkhawm uh a, a lawmnu in an tehkan tuamtuam lui hi. Sia Go Khen in, “Mandalay khawng-ate’ bawlte bel lim mahmah ven, i zite’ bawl taktak bel lim takin tui buak leng hing thei lai mai ding hi veh aw,” ci-in nui uh hi.
23. Nupi khat in Sia Go Khente’ inn ah antang ngen a, hai 5 pia uh hi. A ngennu in a picing kei ven teh cimawk hi. Sia Go Khen in, “Na lei sa nai maw? Picing lo ding na cihcih, hong kiletsong hi. I leite bek pi (measurement) kiteh hi, picing lo deih lo na cih leh picing dingte kiangah va ngen in”, cihsan hi.
24. Vanman kiam thei loin khang hi den keei cih a muh teh Sia Go Khen in,”Van man pawh, teek hak ngel in teh, a khanglam hi den lawmlawm,” ci hiat lel hi.
25. Mi khat in Sia Go Khen kiangah, “Hau mahmah in, ankhing kham leng na ut hia?” a cih leh, Sia Go Khen in, “Ut mahmah keng, ken ankhing duh keng, an bek duh ing, hau a ankhing kham sangin, zawng a ansa kham ut zaw’ng,” cihsan ziau hi.
26. Sia Go Khen thongkia in a suahtak cianga a pau masak penpen in, “Ka thongkiat hoih mahmah hi, hong khiate lungkim mahmah ding ahih teh”, ci ziau in thuaksiamna tawh pau hi.
27. Mopina pawi khat ah Sia Go Khen in hun zanga, “Nidanga mo kideih penpen Ni nungzui hi, tu hunin bel nungak ten ni taang sa lua ta in, ni nungzui ut nawn loin Kha nungzui bek ut ta uh hi”, ci-in mipi nuisak ziahziah hi.
28. Sia Go Khen leh galkap san thum lai-at pension lasa khat thukisel uh a, tuapa in, “Hong simmawh ken, san thum pension hi'ng, lai-at tentan ka kah lai un, a khatna ngah ing,” ci hi. Sia Go Khen in “Nang a khatna ngah na hih teh a dangte nak hai ngei in teh maw?,” cihsan ziau hi.
29. Motor lam bawl Lambo khat kiangah Sia Go Khen in, “Bo pa aw na lambawl uh alkatara (tar) tawm sa lua veng aw, ankamtui buak banga na taipih liang uh, tawm tamsak lai le uh teh hoih in teh” a va cih khak mawh leh Lambopa in “Sia na Pastor sinna vuah alkatara(tar) bangzah ding ci ahia?” na cih mawk manin Sia Go Khen pau thei nawn loin nui mawk hi.
30. Kum cin siwe khat ah Sia Go Khen in lawmte khat sam in, “Pai aw, niangtuisai-ah niangtui hawp ni, niangtui a taihte hong suaksuak nuam ing”, ci hi. A lawmpa in niangtui kitaih ding sa-in zui a, an nek khit uh teh sia Go Khen in, “Niangtui a taihte kong suaksak ding kong ci ve leh”, ci-in a lawmpa kitaihsak hi.
31. Mualpi Siwe ah Sial tampi kigo cih a muh teh Sia Go Khen in a hunzatna ah Mualpi kong tun teh Lai Siangtho mun khat pawk ing. “Sialsa bei mateng note tawh ka omkhawm tawntung ding hi,”ci ziau se hi.
32. Nau ngekno khat sihna-ah sia Go Khen in hun zanga, “Ute naute mihing leh ganhing i kilamdanna i sihna mah zong hi. Ganhingte a sih ciangin kihuai kikah cih om loin Vokpi leh Zawhngeu bangin a tano site ne kik mawk hi.” Mihingte kine sam lo a, i kivui a kikah theih pen ganhing hileng i tano vui se loin kituh kawm a i nek lingling ding himawk hi, a cih leh mipi nak nuih ahmah uh a, tawpna thungen ding pa heh pian ahih manin ‘Topa tu mahmah in, dawi mangpa kammal za ung’, ci hi. Sia Go Khen in, “Pasian kiangah kinai khiat ngel hang ei,” ci ziau se hi.
33. Mikhat in Sia Go Khen kiangah, “Zanggam na tun zawh uh teh Khamtunggam hong kah zo nawn het kei mawk uh ciai, nuamsa ngei hi nuteh,”a cih leh Sia Go Khen in, “Suangtum tuk bel suktukin totuk kik zo kei mah ve aw,” ci ziau se hi.
34. Mi khat in Sia Go Khen zanggam a nuam mahmah hia, a cih leh Sia Go Khen in, “ Ni sa mahmah mawk in. Thopuan sung nangawn ah i lawmnute tawh kisukha leng kimudah zo phial i hih teh nuam cih om thei sam ding ahia”, ci hi.
35. Mi khatin Sia Go Khen, “No tu ni ZCLS zum hong maw, ni dangin lah na hong ngei het kei vua,” a cih leh Sia Go Khen in, “Nang tu ni hong vak thei bilbel maw, nisim zum ka hon un hang lah hong mu ngei lo ung a,” ci kik ziau hi.
36. Sia Go Khen in, ZCLS ah a sep lai-in laibu kikhawng lua lo, kilei nuam lua lo cih a muh teh, “Lai gelh a, a bu a bawlna in bei hun nei ngeilo”, Laisiangtho in a cih man’ mahmah mawk ei, a tawi in zuak kul phial mawk” ci hiat-hiat hi.
37. Tangvalno khat in, "Sia Go Khen kiangah, Pastorpipa a pyaka en maw," a cih leh Sia Go Khen in, “No a zang nai lo ten zong en hi ve uh cin, ko a zang dingten en mah lo ding maw, Pastorte’ et loh dinga kibawl hi tuan lopi,” cihsan ziau hi.
38. Mopawi khat ah Sia Go Khen ciamnui dingin kisam a, puanten hual kuah in, nansetko khat tawh diang thiangthiang in siamna a tuamtuam lak hi. Khual ul ziat leh vei ah kaikeei ahih manin, “Ordination ngahsa Pastor lote peuhmah i sep zawh ding hi kei ei,” cih in mipite nuisak hi.
39. Sia Go Khen lai uuk mahmah ahih manin Sia dang khat in kha mangthang vei kei teh a cih leh Sia Go Khen in, “Sia dang ten kha mangthang vei, Go Khen in typewriter (laikhetna) vei”, cihsan ziau hi.
40. Mi khat in Sia Go Khen kiangah, “Sia aw, mo na letthat (gawm) lam mu ngei mel keng, letthat (kitengsak) ngei mahmah lo na hiam?” a cih leh Sia Go Khen in, “Tu lai nungak tangval ten Pastorte’ letthat ding ut se lopi, amau leh amau kithatthat lel uh hilo maw?” cihsan ziau hi.
41. Mi khat in Sia Go Khen kiangah, “Sia aw, Topa Jesu in a taklam-a pa’ kiangah, tu ni-in Paradise ah i omkhawm ding hi. A cih pen, koilammun ai tam?”, a cih leh Sia Go Khen in, “Topa Jesuh in tua a cih pen Paradise hi, cih ding lah hithei sam lo ahih manin Jesuh tawh om khawmkhawmna mun pen Paradise hi, cih himai lo diam”, a cih leh a dongpa in um mahmah keng! sang thei keng! ci hi. Sia Go Khen in, “Thei nuamin hong dong cin a, kong gen lah um tuan lo na hih teh na theihnop taktak leh nang zong a taklam a pa mah bangin sisuk leteh thei pah lel lo ding na hiam?”, cihsan ziau hi.
42. Sia Go Khen in nupa cih mawk pen pumkhat, sakhat i cihcih hangin lupna tung nangawn ah kilem kei leng Kawl nambat ... bang in kilum hi-in, kilem vanglak leng lah Kawl nambat ... a bang in zen ve hang aw’ ci hi.
43. Mi khat in Sia Go Khen kiangah vaimin na duh hiam, a cih leh Sia Go Khen in, “Vaimim ka duh taak in laisin kei ning, pilna zong kei ning, zanggam ah teeng kei ning,” ci-in dawng ziau hi.
44. Pasian’ nasem dam lo a poi pawlkhat pen tu lai thusuak nei pawl khat in mawhna hang hi. Pasian dantat thuak hi, cih bangin gen gawp thei uh hi. Sia Go Khen kiangah a kidot ciangin Sia Go Khen in, “Mawhna hangin kinungta zo tuan dingin zong um keng, mawhna hangin cina pah, sipah ding hileng kua mah teek sih zo tuan kei mawk ni,” ci ziau lel hi.
45. Sia Go Khen in hun zangin thumna a neih teh, “Ka mawhna hong maisak un, nong maisak kei uh leh note mawhna zong Topa’n hong maisak tuan lo ding ahih manin maisak zawh loh mawhna thuak veve ding hi uh teh, meet tuan lo ding hi uh teh,” ci masa se hi.
46. Kum cin siwe khatah innteek ten, ‘Hoih takin zin hong do ung, Siate zong hong limbawl ung,’ ci pianin thupulakna nei hi. Sia Go Khen in, “Innteek pawlpite hong vaakna lungdam mahmah ung, nuam mahmah ung, ahi zongin nong vaak nong tahna khempeuh uh ko zong ka khua ka tui ciat vuah pua tuan loin, inn nunglam ciat mah ah hong kholsak ciat ung, a hawm mah a ciah kik ding hi ung,” cihsan ziau hi. (Ekbuk a genna hi)
47. Inn tawm a pha Pawlpi kem Siapa khat kiangah Sia Go Khen in, “Na biakinn mai vuah bang suang nai vua?” a cih leh Siapa in, “Ka kiangah hong pia mite ka hawlkhia ngei kei ding,” cih suang ung, ci hi. Sia Go Khen in, “Bang hawlkhial mah ding nai vua, no kiangah kuamah hong pai lohpi”, cih sanziau hi.
48. Sia Go Khen in cina gimsim mahmah khat veh a, mai ngap mahmah khat zong ahih manin a muh phetin, “Kalai! Vantunggam tawh na kinai ngel mawk ve cia,” ci masa hi. Tua cina tu ni dong nungta in amah vangam tung masa zaw suak kik hi.
49. Sia Go Khen in daipam misite leh a gina lua khol lote, “Misi nengneng,” ci-in milian, mi thupi kilim uap piante pawl pen, “Misi limci” ci se hi.
50. Kum 83 pha puteek khat si a, Sia Go Khen in a huam thungen hi. “Topa aw Late sungah mihing nuntakna kum 70 bang hi in cidam mahmah le ung, kum 80 bang hing nong ci hi. Ka pu uh kum 83, cing ahih manin na cihna zah val hi. Kawlgam na leh muh gam ahih bangin na lehmuh tawh kum 3 nong nuntaksak manin ka nuam uh hi.” ci hi. Mipi bel nak nuih mahmah tuak hi.
51. Mi khat in Sia Go Khen, “Nang antan thunget nei ngei mel kei ve teh aw,” a va cih leh Sia Go Khen in, “Kalaisai! an i tan khak ding lau a, na a kisemsem hi. Jesuh in zong, ‘Nisim kham khop an hong pia in,’ ci-in thungen dingin hong sawl hi. Ken na nakpi’n ka sep nop teh an tampi ka nek ban ah sun-an pua lai hi zen veng aw.” cihsan ziau hi.
52. Mi khat in, “Sia Go Khen aw, nau-ap teh Vantung na tuuno laibupi sungah a min na khum in, i cih pen Vantungah laibupi om takpi ding hiam?” ci in a dot leh Sia Go Khen in, “Mangmuhna sung khawngah Tuuno laibupi cih khawng om mah in, nau-ap teh zong ci thei zel mah hang. Ahi zongin laibu i cih pen i khuak ciapteh thei loh teng ciaptehna hi-in Pasian hilai mawk ahih teh, Pasian in zong mangngilh lo ding hi,” ci lel leteh lungmuanhuai zaw hi. Laibu zong kisia thei, mit thei, tuikawt thei lai hi,” ci-in gen beh hi.
53. Kawlpi inn khatah misi om in, Sia Go Khen in hun zanga innteekte Sihzang kampau ahih manin Sia Go Khen in, “Sihzang kamin bo cih pen bei, om nawn lo, bei taktak cihna hi. Ahi zong in bo bo bo ci-in nih gawmleng bei lo, om kik cihna hi zel hi. Tua mah bangin si cih pen si taktak mah, om nawn lo mah hi. Sisi ci le’ng zong nungta kik thei lua hi”, ci-in hanthawn hi.
54. Sia Go Khen a neulai-in a lawmte tawh aktui gu ngei uh hi. Aktui neipa in, “Ka aktui uh gu uh teh!” ci hi. Amau, “Gu kei ung,” ci uh hi. “Gu kei ung na cih teitei na ang ip sung uh-ah om hilo maw?” a cih leh Sia Go Khen in, “Tua ahih leh no aktui bangci ciapteh?” a cih leh a ngawh ten ngawh ngam nawn lo lian uh hi.
55. Sia Go Khen a neu lai-in midang ngawidawh khat va laksak ngei hi. Tua lai takin a ngawi neite tawh kituak lian se uh hi.
Ngawidawhpa - Hei!! Go Khen, bang dinga ngasa gu?
Go Khen- A gu hi keng, a golte a en hi’ng.
Ngawidawhpa - A en na hih leh a tung pan ensuk ve, but khiat kul sese maw?
Go Khen- A tung pan en leng a nuai lam teng kimu lo hi ven.
56. Khatvei Sia Go Khen kawlte’ motor tungah tuangin, motor nuai lam sik gingging ahih manin Kawlkam in bang gingging hiam? ci nuam in batantanle? ci hi. Kawlpa in dawng thei pak loin, sikging hi ci nuam ahih manin tantanlitan ci-in nui tuak uh hi.
57. Sia Go Khen in tentan (training) pia ding, hunzang ding khawng a kipat ding teh kua mah a ihmut a lusuk ding deih lo ahih manin, “Thu ngetna tawh ki-ap khin hi’ng, kuamah in thu hong ngetsak nawn kei un la, mang mu zong na om kei un, sunkim lai hi.” ci tawh pan se hi.
58. Sia Go Khen in Chairman sem leh sumpi don ding teh, “Kingap hun hisak ni,” ci se hi.
59. Kumcin siwe khat ah nungaknote in lasa in, action tawh nikbawk teengin kilawm mahmah uh a, Sia Go Khen in, “Kilawm mawk mah ei, nikbawk bang siing pian zawzen in, buh suan ding sa phial hang”, ci-in nui veva hi.
60. Kikhopna khat ah latomno kisasa, khawl thei mahmah lo a muh teh Sia Go Khen in, “No lah la tomno cimawk uh cin, sa kikik zom kikkik na hih manun ken latomno sa het ken, vialnih vialthum zomzom mawk uh teh, ken bel taang 3 tun ding a ngak lah mahmah hi’ng” ci-in mipi nuisak hi.
61. Sia Go Khen in misi inn khat ah hun zangin inn kidei bialbual ahih manin mipi kimu khin thei lo hi. Sia Go Khen in, “I mel i kimuh loh hangin i aw kiza ding ihih manin lungkim ciat ni. Lai i kikhak ciangin zong mel kimu lo, aw kiza lo hi napi hangin a lungdam dingte lungdam, a heh dingte heh zo veve hihang,” ci phot se a, mipi in hi sa mahmah hi.
62. ZCLS EC kikhopna khat ah Sia Go Khen in a sep lai-in a khasum kikhangsaka amah lungdam in (......) tawh vaakin am pilpialin nui ngeingai uh hi. Sia Go Khen in, “Topa Jesuh in zong khomun 5 leh ngasa tawh 2 tawh mpi 5000 a vaak, tampi val lai a, Cana mopawi ah leenggahtui bei pah cimawk ahih teh amau hun lai mah in zong a ha lam sangin a tuilam mah na kiva zaw pian uh hi.” ci-in mipi nuisak ziahziah hi.
63. Khamtung tangval khatin Sia Go Khen kiangah, “Khamtunga dingin bang ci nungak la leng hoih ding hiam?” ci hi. Sia Go Khen in, “Khamtung a dingin a melhoih a model kul kei, zingsang thawh tungin maitaii sa a tho, lokuan hat mahmah dingin lokhung panin mangthom sate a lotteh lotaw tusuk zo peuh leh hoih lel in teh” cih san ziau hi.
64. Sia Go Khen leh nungak ham kiho.
Go Khen - Tu laitak vantung kah lian leteh Topa Jesuh kiangah bang na gen masa pen tam?
Nungak - Ka gen pak ding thei tuan keng.
Go Khen- Lawmlawm! Topa nong piaksa vante zat lohin kekseu dek liangin hong puak kik ing, na ci kei ding maw.
Nungak-Tua zat loh van na cihte bang a?
Go Khen -Thei hetlo maw na van zat lohte? Ngaihsunsun le teh thei ni teh.
65. Sia Go Khen leh nupi khat kiho.
Nupi -Sia na zi nausuak maw?
Go Khen- He, zan nitakin suak ung.
Nupi- Zato maw? Inn ah maw? At maw at lo?
Go Khen- At kei ung, suah ngeina munpan mahin suak, ka lawmna a hin khiat lam hat bilbel aive.
66. Mi khatin thugen a, “Dawimangpa leh a pawlte ka hawlkhia hi. Kawlgam pua lam ah ka koih hi. Tuipi taw ka denna hi. Hong kileh kik nawn loh nangin Kha Siangtho tem tawh ka bansat hi,” a cih leh Sia Go Khen in, “Tua zah a hih thei na hih leh that lum khin vet ve! Hong pai kik nawn lo ding hiven,” cihsan ziau hi.
67. Khatvei mopawi khatah la kisa in Tedim Labu – 229, “Ki-it tawntungna hai kidawn ding hi, tum un, tum um” cih kisa hi. Sia Go Khen in, i ki-it ta zongin hai bel dawn ngap mahmah keng ei,” ci-in mipi nui ziahziah hi.
68. Sia Go Khen in tu lai Upa pawl khat bel zasan thak sangin kihta zaw ing. Hong ko ekek thei khawng lakah Sia ka sep sangin ka ngapngap in tawpat liangin bicycle bang a sik (ride) nuam zaw hi’ng, cihsan hi.
69. Sia Go Khen in ZCLS ah a sep lai-in lai cih pen haksa mahmah hi. Kawllai a (...................) cih zong a khiatna mitampi kikhawm uh hi, i cih hangin adang khat in cileng mi haite kikhawm uh hi, cih himawk lo hiam? Late 23:1 cih zong, ei kam in Topa Pasian pen eimau’ tuucing i sawltak, ei a tuu nei zong suak thei mawk hi. Tua manin lai cih pen baih lo hi, ci in gen hi.
70. Khangno pawlkhat in Tedim Labu – 218, ‘Ka lutung aksi taang a om diam?’ cih sa-in nuam a sak mahmah laitak Sia Go Khen in, “Hih la phuakte in aksi a gol lam thei nai loin a neu mahmah, lukhu tunga kisuang thei ding sa uh hi ding hi ven, aksi neu pen zong leitung sanin golzaw hi ven,” ci hiathiat hi.
71. Pawlpi kikhen in nam nih a pha Pawlpi kem Siapa kiang Sia Go Khen in (............) Pastor kei mawk cin (...............) Pastor himawk ciai,” ci ziau se hi.
72. Sia Go Khen in zanggam teen bel nuam lua in, i zi i tate nasep om loin thadah semsem mawk uh hi. I tate bang huansung ekbuk pai ding motorcycle bang zang naum zen uh hi veh aw, khe a pai ding ut het lo zen uh hi ven,” ci hi.
73. Sia Go Khen leh Sia dang khat kiho: 1995
Go Khen -ZBCM ah nong lut mengmeng kei uh leh ni dang teh, “Mawhneite Jesu’n ngai hi,” cih tawh nong lut hun uh om ding hi. Tun bel, “Jesuh galkapte galsim ding kuan un” cih tawh a kipaikhia lenlen hi mawk hi.
Sia khat -Gi kei leng bel galsim ding om den mah ding ai ve. U Dai Liante’ inn
hi mawkin a sawt loin nong dai lian mai uh hiam, ci veng ee.
Go Khen-Dai Lian bek hisam kei Pau zong hi laisam hong paupau sam nung e
Sia Khat -Paupau lel bel na kam om kei leh va-ak in cih khat paunak nei hilo i
hia? nui veva kawmin khawl tuak uh hi.
74. Sia Go Khen leh mipi kiho.
Go Khen- Ka mel hoih nong sa uh hiam?
Mipi- Hoih sa lo.
Go Khen - Hoih nong sak kei uh leh Pasian a simmawh, Pasian in ama’ melsuun a kei hong bawl hi.
Mipi -Hoihsa kik leuleu.
Go Suan- Ka hoihna hangin na mawhna uh hong maisak ing.
75. Sia Go Khen in, “Tu lai nungak melhoih i cihte bel midang ten zong hoih na sa tek mawkin (............) hi pahpah mawk ve aw,” ci hi.
(mipi’ vanzat suakthei mawk cihna)
76. Kawlpi Tuiphum Pawlpi a Secretary sem Bo Vungh Khai pen Sia Go Khen teh hawh a, kahlei a kahtoh lai takin Sia Go Khen in Sihzang kam tawh to to to a cih leh Bopa in ko zong ka zat ngei mengmeng loh uh a khelkhel zang thei se na hiam,” ci-in nuikawmin kiho uh hi.
77. Sia Go Khen pen TV et uuk mahmah a, mi’ innah a etteh innteek ten khak (sumit) zel uh hi. Kineisak si ci-in a hehsuakin khat lei a, innsungah mi dim den ahih manin nawngkaisa in aman zong sumit (khak) zel hi. Nidanga TV neite kineisak ka cih ahi ding mah hi ei,” ci kik hi.
78. Sia Go Khen World cup et uuk mahmah in zanhak liang hi. Upa khatin a zingteh kilak kik lel hilo maw, zanhah liang sangin a zingteh en kik lel ve... a cih leh Sia Go Khen in, “A zo a lel kitheih ma bek muhnop, a kitheih khit teh a en dingin ka nakphen in nong kai zongin ut keng,” ci hi.
79. Sia Go Khen a neulai-in thadah mahmah danin om a, a u ten hizah a na thadah lawmlawm a cih leh kivak zo lo ding ka hih teh sang nong kahsaksak ding uh ahi ve, ci-in nui veve in dawng kik hi.
80. Khatvei mihon khat sabeng dingin kuan a, i mat bangbang hawm ding ci-in kiciam uh hi. Tampi mah mahin hawm ciat uh hi. Khatpa in a tuamin pawlkhat na selsim ahih manin a lawmte lungkim loin i hawm ding hi, cici ta leh piakhia nuam tuan lo hi. A tawpna ah Sia Go Khen thukhen sak dingin pai uh a, Sia Go Khen in thukhen sak hi.
Go Khen -Na kiciam nasa bangun na sa matte uh hawm nai vua hawm lo?
Sabengte- Hawm khin ung, lawmpa in pawlkhat na gusim mawk hi.
Go Khen -Na kiciamna vuah a gusim a om leh tua a guksimte zong hawm ding ci nai vua, ci kha lo?
Sabengte-Guk cih limlim bel gen kei ung.
Go Khen -Tua ahih leh a gupa in hong hop nop leh hong hawmin, hong hop leh hong hawmin, hong hop nop keileh ama’ thuthu hi. Nget theih hilo hi.
81. Sia Go Khente teenna pen luigei ahih manin suang kiciang hi. Suang kilak ding phal loin kumsim a cian behbeh hi. Nupi khat in Suangsi sek nangin gusim den mawk hi. Lakhia ken cita leh laden hi.
Go Khen- Nihvei thumvei kong gensa la teitei kei ve, lau ding hong sa maw, a zumin zong zum mahmah lo maw?
Nupinu - Pastorpipi tua bangin pau se kei aw...
Go Khen- Pastorpipi ci se ke’n, Lai Siangtho deihna bang hileh guta suang mah tawh kong denlup ding hi teh...
82. Khuapih sabengte in sa manin Sia Go Khente sa tan hi. A nu pau manlang leh a khial thei khat hi-in tua satan a ngahte uh ui khat in ne a,
A nu- Go Khen Thang na pam a uisa ne!
Go Khen- Nu, a sial hilo maw, a min hilopi.
A nu- Min leh min ta keh ne..(na pam a sa ui in ne a ci nuam hi).
83. Mi khat in Sia Go Khen hun na zat simin ciamnuih bekbek na gen a, mi na nuihsaksak a bangci mawk na hia? a cih leh Sia Go Khen in, “Thu manpha, thuthuk i gen hangin lah kuamah in thei zo lo a, ciamnuihna tawh thuah leng amau zaknop sa zaw uh hilo maw,” cihsan ziau hi.
84. Mi khat in Sia Go Khen kiangah, “Na laibu bawlte a malkhial tampi om, puahpha mawk ve," a cih leh Sia Go Khen in, khial hi ci a, a khialna na muh na theih nak leh a khial nawn lo hi pah hi. A khialh lam kuamah in mu lo, thei lo hileh a khial suak hi ding hi,” cihsan ziau hi.
85. Sia Go Khen in Pastorte khasum tam het lo cih a muh ciangin, “Pawlpi mi ten siate hong it mahmah in, sikhang natna ngah zawhna ding, zunkhum natna ngah zawhna dingin khasum hong piangam lo hi, i khasum tawh natna kingah zo lo ding hi,” cihsan ziau hi.
86. Sia Go Khen in an nek teh meh tui pian hi, cih a muh teh, “Tuiphum Pawlpi hihang ei, i sikkeute mehtui sungah phum ziahziah, baptize ziahziah ni,” ci ziau se hi.
87. Sia Go Khen in, “Pastor innkuan tengin anteh meh khawng aloo meh khawng sameh bang a muh theihna mit limlangh nei-in a nek kuan teh bulh tek leng hoih ding hi veh aw, ” ci hi.
88. Khatvei Sia Go Khen in hun zangin sawt lua ahih manin a mailam a tu numei khatin, “Sia ko na koici om ding,” ci hi. Siapa in tutnop leh tu, lupnop leh lum, cihsan ziau hi.
89. Palwpi khatin Sia Go Khen ciamnui dingin sam a, nitak pan kipan ciamnui in zingsang nai 2 pawl teh a ngaite lususu uh hi. Siapa in a ngaihna ngawn taak kei uh cin, ciah mawk vou,” cihsan ziau hi.
90. Pawlpi kilem lo lemtuah dingin Sia Go Khen pai a, tutung thugen ding hilo, a sun dinga hongpai hing, ci hi.
91. Mi khatin Sia Go Khen lampi na paikawm a na nuih veva den bang himawk hiam? ci hi. Siapa in Leitung nuntak thu tampi ka lungngaih teh ka nuihza den mai hi veh aw,” ci hi.
92. Sia Go Khen Ordination a kipiak dingin kipia pak loin kum khat enlai ni, a kicih zel teh Sia Go Khen heh lua in, “Tua banga hong enen nuamte thupbunuai gawp ding ka cih phial hi-in, ka ngaihsut kik leh Eh, zenzen! tua Ordination nitak meh zingmeh a nektheih zattheih lah hilo ban a mang ding ka hiam? ka cih theih teh ka lung hong nuam” ci hi.
93. Sia Go Khen in, "Nitak khuamial cianga lamdung khawnga nungak nui ziahziah i cihte bel a pa ding na om uh leh ko a nu ding ngap lua ung, ci a kikoko uh hi in; khiatna nei a nui lualuate hi,” ci hi.
94. Sia Go Khen in, “Khasum sang ten lah khacing hak sa, innsap ten lah khacing baih sa ahih teh khasum sangte adingin nipi khat khakhat hi henla, innsap ta dingin khanih khakhat hi leh hoih ding hi ven,” ci hi.
95. Mi khatin Sia Go Khen kiangah, “Pastor ci-in mihaute inn bekah hawh nuam uh teh, ko a zawng daipamte kiangah hong hawh nuam kei uh teh,” a cih leh Sia Go Khen in, “Mihau ten a hauhna uh Pasian hong piak hi ci in lungdam ko dingin hong sam zel in, no zawn mahmah leh Pasian up loh, gitloh tawh kithuah lai zen mawk na hih uh teh, kong hawh ding uh haksa mahmah hi. Ganhing in zong a ngaite mah ngai bek hi,” ci hi.
96. Sia Go Khen thong a kiat laitak thongah ah mi khat hawh a, niangtui leh moh a nekhawm uh hi. A ciah ding ciangin inn a omte vaikhak ding a om hiam? a cih leh, “Thongsung ahih hangin i Presidentpa tawh lum khawm ung, Pastor leh President thongkia khawm ding zong haksa, tawl khat hong om lai nung, bangmah na lunghimawh kei uh hen,” na ci in vaikhak hi.
97. Sia Go Khen hong nutsiat in mikhat in Siapa hong tho kik vat leh bang a ci tam? ci hi. Midang khat mah in, “Hong tho kik himawk leh, Pasian in kha mangthang man dingin hong sawl napi, nga mangthang ka mat zawk leh nga in kei hong leh mat mawkin a si kihi ziau lel ei, ci-in teh” ci hi.
98. Mi khatin, “Sia Go Khen hankuang sungah a koici om tam?” ci hi. A dawngpa in, “Nui veva in teh,” cih san hi.
99. Khris leh Khrih a kituhtuh a kiselsel lai takin Sia Go Khen si ahih manin a hankhuk tungah, “Kei a ka nuntakna in Khris hi. – Fil. 1:21 ” cih ki-at hi. Pawl khatin hankuang sungah lungkim mahmah i nui veva ding hi,” ci hi.
100. Sia Go Khen hong nutsiat laitak mikhat in, "Sia Go Khen in hih a kapkapte mu leh bang a ci tam?" ci hi. Khatpa in, “Na kah uh kituak sak un, a un a eu omsak kei un, a tawp hak a tawp baih zong om se kei un,” ci-in nui veve kawmin gen in teh, ci hi

GIANT BLACK HOLE GOLNA NI SANGIN 660 MILLION VEI GOLZAW HI CI

GIANT BLACK HOLE GOLNA NI SANGIN 660 MILLION VEI GOLZAW HI CI
July 10, 2017: A gol mah mah a kikhin diamdiam aksi lom om khawmna giant elliptical galaxy kicihna mun a kua vang vom golpi 'giant black hole'' kici pen Ni lom/tang (mass) sangin 660 miilion vei golzaw hi ci-in aksite thu a sinmi, ni-kha aksi leh van a om nate thu a sinmi (astronomers) ten mukhia uh hi. University of California a researchers Irvine (UCI) leh a lawm (colleagues) ten black hole golna pen Chile gam-a Atacama Large Millimetre/submillimetre Array (ALMA) highly precise measurement cih zangin a golna a theihkhiat uh ahi hi.
University of California a researchers Irvine (UCI) leh a lawm ten black hole kiim kot-a a pan dildel huih "cold molecular gas disk" hatna (speed) leh black hole kimkot leivui (dust) hatna zong mukhia uh a, tuate pen aksi lom omkhawmna (galaxy) laizang/lungtang (heart) NGC 1332 kicihna ah om hi.
Researchers ten black hole golna pen Ni sangin 660 million vei golzaw a, a kitehna panin black hole laizang phazah lian (most precise measurements) kithei hi ci-in scientists ten ci uh hi. ALMA researchers ten black hole sunga hupna nei a kual (gravitational sphere) molecular gas vot in black hole kiim a kimkot lam a muhkhiat masakna uh hi ci-in UCI a sem Aaron Barth in ci a, black hole kiim a huih vot (clod gas) in hupna nei in a kaihna (gravitational pull) lim takin etcianna nei lai uh hi ci-in gen beh hi.
Aksi kikal leh leh aksi lak ah huih (interstellar gas)-te pen sah
(dense) in, leivui (dust) leh meii vot (cold clouds) hi a, ahih hangin vaak lo napi un wavelengths hangin vaak uh hi cih ALMA ten mukhia uh hi. Researcher ten ALMA a observatory powers tawh NGC 1332 a om giant elliptical galaxy kici aksi gol lom om khawmte en uh a, giant elliptical galaxy i cih pen a gamlatna leitung panin van leilu lam (southern sky) 73 million light-years gamla om a, elliptical galaxies i cihna mun ah black holes laizang om hi. Elliptical galaxies a omte lak ah khat in molecular gas pan dildel (disk) votna mun khat om a, tua mun pen leivui in a laizang kimkot hi ci-in scientists ten ci uh hi. ALMA researchers ten hih mun a radio-wavelength molecules vaak mukhia uh hi.
A vaak pen a taankhiatna (emission) pen wavelength tom zaw panin sau zaw in Dopper Effect kici in kikhek/kilaihsak a, tua pen tua kiim ahih kei leh tua pua a disk gas in a kikhek zia ding piangsak hi. Tua panin astronomers ten gas tatna leh kikhinna (motion) thei thei uh hi ci-in scientists ten ci uh hi. Research bawl ten radio-wave in a vaak a taankhiat sakna pen carbon monoxide (CO) molecules panin sitna nei in theikhia uh a, CO signal pen vaak ahih manin tua panin ALMA researchers ten gas motion theikhia thei uh hi.
#Behlapna: Black hole i cih pen scientists ten aksite a kisiat gawp (collapse) manin hong piang hi ci uh a, kum zalom 18 lai-in John Michell leh Pierre-Simon Laplace in a muhkhiat ahi hi.
Source: Astrophysical Journal Letters; Wikipedia.
@Thang Khan Lian

US IN SYRIAN TERRORISTS-TE GALVAN TAWH HUH

US IN SYRIAN TERRORISTS-TE GALVAN TAWH HUH
July 10, 2017: Center for Syrian Reconciliation in US in Syria gam-a terrorists-te galvan tawh huhna pia hi cih thuman tawh lahkhiatna ding muh theih van (solid evidence) kaikhawm uh hi. US in terrorists-te galvan tawh huhna piakte lak ah US a kibawl tank kapsiatna BGM-71 TOW anti-tank missile kici Damascus khuapi nawl ah kimukhia hi.
Nung Kiginnin in Center for Syrian Reconciliation ten Damascus khuapi nisuahna lam nawl a om Al-Qabas quarter mortar tawh 48 vei kikap hi ci hi. "Russian ulian (officers) ten Kiginni in Al-Qabas quarter terrorist ten thukham palsat (illegals) in a ngah uh galvante tawh Ein Tarma leh Jobar panin mortar 48 tawh kap uh a, a galvan zatte uh maan kizaih in, a tam zaw gamdangte khut panin a ngah uh hi," ci hi ci-in Center for Syrian Reconciliation in gen beh hi.
Syrian political expert Sleiman Halil in TOW themte (fragments) Damascus a kimute panin US bek hilo in nitumna gam ten Syria gam-a terrorists tuamtuam galvan tawh huhna pia zom zel uh a, tuate lakah al-Nusra Front terrorist-te kihel hi ci hi. TOW galvan themte kimukhiate panin terrorists ten US bawl TOW anti-tank missiles zang uh hi cih kitel sinsen a, thukanna (investigation) nei ten a ngahna lampite (routes) uh thei uh a, US leh terrorists tuamtuam kigulluk veve lai uh a, US ten terrorists-te galvan tawh huhna sim piak veve lai uh cih kitel hi ci-in gen beh hi.
Ein Tarma khua-a thupiang telcian source panin a kizakna ah Faylaq al-Rahman terrorists kicite hih mun ah gamtang uh a, US bawl galvan golte (heavy weapons) zangin Syrian Armyte do uh hi ci hi. Faylaq al-Rahman i cihte pen al-Nusra Front terrorist group tawh kipawlte hi. "Ein Tarma kiim ah US leh a pawl ten huhna a piak rebels tuamtuam kipawlkhawm Syrian Democratic Forces (SDF) units om lo uh ahih manin Pentagon in a laihawl pawlte (moderates) ci-in a ciamteh terrorist-te tungah galvan a piak uh hi cih kitelcian hi," ci-in gen beh hi.
Syrian political expert Sleiman Halil in media reports tuamtuam panin a kizakna ah nitumna gamte lah US kihel in Syria gam-a terrorists tuamtuamte tungah galvan golte tawh huhna pia uh hi cih kiza den a, tu-in Center for Syrian Reconciliation in Damascus khuapi nawl panin USte galvan bawl themte mukhia uh ahih manin huhna pia uh hi cih nial zawh ding hi nawn lo hi ci hi.
Nung kum in German magazine Focus in senior al-Nusra Commander in German magazine Focus journalist kiangah al-Nusra ten galvan tuamtuam huhna kingah a, tuate lakah US panin TOW missiles zong kingah hi ci hi ci-in gen hi. TOW missiles-te ko khut tungah direct in US ten hong pia uh ahih manin ko lam ah USte hong pang uh hi ci-in al-Nusra senior commander in Focus magazine-te kiangah gen hi.
Hih bangin nitumna gamte leh US in Syrian terrorists tuamtuamte tungah galvan tawh huhna pia hi cih pen journalist Jürgen Todenhöfer in US in huhna a piakte lak ah Free Syrian Army rebels kicite kihel in rebels tuamtuam in US galvan bawlte terrorists-te kiangah pia uh hiam cih dotna a bawl khit nunga thupiang hi.
USte bawl TOW missiles Syria buaina kizang cih hi reports tampi kiza a, November 2015 in zong TOW missile zangin Turkey-Syria gamgi-a om Latakia province panin 10 km gamla ah Russian journalists-te tuanna kikap ngei a, tua loin TOW missile zangin mi tampi kikapliam cih zong news reports tuamtuam kiza hi. 2016 nipi lai-in zong Aleppo khuapi nawl ah Syrian journalists-te tuanna bus TOW missiles tawh kikap hi.
Al-Nusra Front terrorists ten galvan lian tank kapsiatna TOW missiles bek hilo in NATOte galvan standard 81-mm mortar guns zong Syria galkapte leh a pawlte (allies) kapna in Aleppo khuapi leh a kiim ah kap mun mahmah uh hi. Nung kum in zong Aleppo leilu lam-a Palestine refugee camp ah nitumna gamte bawl galvante kimu hi.
Russian Foreign Ministry Sergei Lavrov in US ten al-Nusra terrorist-te kap loh dingin a hum bit uh leh a pengsak (spare) uh pen US ten ngian zangin dinna nih (double standard) ah a dinna uh a kilatna hi ci hi. Al-Nusra Front i cihte pen terrorist in Russia, Syria kumpi leh gam tuamtuam ten terrorist ci-in a ciamteh man un July 2016 in a kipawlna min uh Jabhat Fath al-Sham ci-in laih uh hi.
#Bottom line: Hih bang khawng hi bil za bual hi USte terrorists do dan i cihcih. US cih loh leitung ah moderates terrorists leh extremist terrorists ci-a terrorists pawl nih a khen om nai lo a, US pen gamte pen terrorists-te nu "Mother of Terrorists" kici liang hi.
Source: Sputnik
@Thang Khan Lian