HEALTHCARE VS DONALD TRUMP
Obama hun lai-in Obamacare om hi. Donald Trump kici pa in Obamacare phattuampih low-income Americans millions phattuamna phiat ding hanciam den a, Republics ten Senate ah majority tutna nei napi phiat zo nai lo hi.
Great country, biggest economy in the world ci-in USA in a kisialhpih lala pong hangin leitunga Healthcare hoih pen pia zo a 12na ah kihel kha zo pan a (2018 records ah 27th rank ah kiasuk zaw lai), cimawh leh mizawng diakte beek free Healthcare a piak zawh kei leh a hauhna uh bang kisialpihna ding om mawk ding hiam?
Khristian upna kici pen upna bek hi loin piakkhiatna, itna leh khualna tawh kepna (giving and caring) a om kei leh upna pen a mawkna pi hi. Khristian masate a neih a lamh uh na kitaang uh a, na nekhawm na dawnkhawm uh hi cih Sawktak (Acts) sungah kimu hi. Ai tuam bek a hau pen nuam, a khangto nuam leh thupi pen nuam ahih manin gamdang teng thanemna ding ngimna in khalna ukna (sanctions regime) tawh leitung a pei nuam a, US in huhna a galtaite ading huhna a piakna a khaktan leh UN Migrant leh Refuge agency panin US a dokkhia Donald Trump bel gitlohna lungsim tawh gam khat khit zawngkhalna ding sanctions a ban koih khum, duhhopna leh hazatna tawh a pum dim pa leh angsung ding bek khual teta pa hi zaw cih kilang a, Khristian vai tawh kituak het lo zaw hi.
Khristian man kici mihing tua bang om lo hi. Khristian kineih ngia tuuvun silh hi bek hi. Thawl hawm leh beel hawm a gin' a ngaih a ngeina hi lel hi. A vak khempeuh kham leh ngun sa pahpah pawl leh a gin khempeuh zusa sa pahpah pawl leh a uih khempeuh nek theih lo, lawn theih loh in kihhuai sa pawl bek in Trump pen gam it leh Khristian man hi cici ngam bek uh hi. A policies leh a gamtatna tam zaw pen anti-Christian principles leh values vive hi.
Zawn'na leh cinatna leh dam lohna pen a tuak ut kuamah om loin kamsiatna bangin kingaihsun ciat a, deih a teel ding hi leh a tewm masa ding kuamah om lo hi. Cinate leh damlohna tuakte a kamsia mahmahte leh leitunga mi cimawh pen ci le'ng kikhial lo ding a, nasem zo lo mite ahih manin huhna kisam pente ahi hi. Ut leh deih thu tawh damlohna leh zawn'na teel ding hileh kuamah a teel masa om lo ding hi.
Mizawngte leh cinate leh damlote huhna dingin government in Healthcare a bawl pen mimal khat in amau ip sung bek sawkkhia in huhna a piak uh hi peuh lo hi. Tua hi napi-in Trump in ama bek sik leh huh bangin cimawhte, galtaite huhna khaktan sakin, mizawngte leh damlo cinate noptuamna ding huhna phiat ding a vaihawm den pen amah leh amah a pim gupte' Khristian thu bulphuh leh san dan bek hi zaw kha ding hi.
Tua danin angsung ding bek khual Kristian i tam leh bel gammial kikeek beh zo het kei mawk in cin lawki mi ten ettehtak hong sa het lo ding uh ahih manin Khristian suak nuam tawm semsem zawsop ding bang hi. Biakna lak panin leitungah Muslimte biakna Islam zui a kibehlap hanhan pen a lamdang hilo q, a ngaihsuthuai mahmah thu hi ta hi.
Citpiakna vai kisialhpih thapai ding ahih het lohna thu Jesuh in Matthai 6:3 ah a genna ah Mikang LST ah na ziat lam in a piak na vei lam in thei kei a cih tawh tawh Trump in US huhna pia tam pen hi ci-in a kisialpih thapai leh huhna piak a ban khaktan pen Khristian vai tawh kituak vet lo hi. GNI (gross domestic income; gam mite sum neih zah tawh kituak) percentage in et leng US in a hauhna tawh kituakin huhna UN agencies ah a piak pen a 24th rank in 2017 pang zo bek hi zaw lai ahih manin thuman telcian leh kisialhpih ngamhuai het lo ding bang hi.
2017 kum in OPCED ciamtehna ah GNI et in huhna tam piakhia pen hi bang hi:
ODA ah a tam pia khia pen UAE, Sweden, Qatar, Norway, Luxembourg, Denmark, Netherlands, UK, Finland, Turkey, Switzerland, Germany, Belgium, France, Ireland, Austria, Canada, New Zealand, Australia, Iceland, Japan, Italy, USA cih bang hi. GNI zah UN in .14% piak dingin a kalhna zah val pia UAE, Norway, Luxembourg, Denmark, the Netherlands, United Kingdom bek om hi. US in a GNI . 14% zah pia zo/nuam lo hi zaw lai hi. Trump in Germany in huhna sum tawm pia ci-in a phinphin hangin US sangin GNI et in tam pia zaw tham hi.
OECD in Development Assistance Committee (DAC) members ten Official development assistance (ODA) adingin a gross national income (GNI) piakna uh hi bang hi:
Sweden – 1.40%
Norway – 1.05%
Luxembourg – 0.93%
Denmark – 0.85%
Netherlands – 0.76%
United Kingdom – 0.71%
Finland – 0.56%
Switzerland – 0.52%
Germany – 0.52%
Belgium – 0.42%
France – 0.37%
Ireland – 0.36%
Austria – 0.32%
Canada – 0.28%
New Zealand – 0.27%
Australia – 0.27%
Iceland – 0.24%
Japan – 0.22%
Italy – 0.21%
United States – 0.17%
Portugal – 0.16%
Slovenia – 0.15%
Greece – 0.14%
South Korea – 0.14%
Spain – 0.13%
Czech Republic – 0.12%
Slovak Republic – 0.10%
Poland – 0.10%
Non-DAC members ten ODA ah huhna GNI panin a piak zah uh:
Qatar Qatar – 1.24%
United Arab Emirates UAE – 1.09%
Turkey – 0.54%
China – 0.348%
Malta – 0.15%
Estonia – 0.15%
Hungary – 0.13%
Lithuania – 0.11%
Latvia – 0.09%
India – 0.077%
Israel – 0.07%
Russia – 0.06%
Brazil – 0.025%
Chile – 0.01%
*Note: European Union average – 0.47%
A tunga UN kiangah a GNI panin a piakkhiatna uh en leng US a 24na ah pa zo pan hi. Trump in US in UN ah huhna tam piakhia pen hi ci-in kisialhpih in a otot pen GNI panin et leng zuau bulomtang hi ci kitel sinsen a, EU gamte in a GNI average in a piakkhiat zah uh sangin US piakkhia tawm zaw pek hi.
"Ahi zongin note in mi cimawhte citna tawh na huh uh ciangin na lawm naihuai pente uh nangawn in hong theih lohna dingun pia un la, kuamah theisak kei un. Tua hileh kuama muh lohin na gamtatna uh a mu na Pa un note tungah thaman hong pia ding hi." (Matt. 6:3-4).
@ Thang Khan Lian #ZUNs
