Tuesday, 11 April 2017

DONBASS AH EUROPEAN SNIPER NUMEITE KIMU

DONBASS AH EUROPEAN SNIPER NUMEITE KIMU
April 12, 2017: Lugansk People's Republic (LPR) a thusim kan (intelligence) ten European gam tuamtuam panin numei snipers (thaukapsiam)-te LPR ah kimu a, Ukraine galkapte (armed forces) tawh Urkraine gam nisuahna lamah galdo khawm uh hi ci uh hi ci-in LPR People’s Militia ah major len leh LPR official representative Andrei Marochko in ci hi.
"LPR intelligence ten gamdang panin Ukraine in galdo dingin a guaih "foreign mercenaries" kicite Ukraine nisuahna lamah kimu mun mahmah a, tua foreign mercenaries-te lakah numei snipers hong zong kihel uh hi. Hih numei snipers-te pen a tamzawte Latvia, Lithuania leh Poland gam pan hi ci-in Marochko in journalists-te kiangah pulak hi.
Lugansk ulian khatin a genna ah galdo dinga kipiakhia LPR People’s Militia kicite hatna kiim (zone) ah LPR People’s Militia ten a tavuan uh zo lo uh ahih manun kicimtak in, kiheh mahmah (aggravated) ta hi ci hi. Lugansk ulianpa in, "A beisa in Donbass ah Ukraine galkap ten galvan hoih tamzaw sem hong koih behbeh uh a, a galvan hong kaih behte uh lakah self-propelled howitzer artillery Akatsiya (acacia), galdona mawtaw (armored vehicles) leh tanks 30 kihel hi," ci-in na gen ngei hi.
Nung kha March in zong Donetsk People’s Republic (DPR) in numei snipers-te Donbass ah hong kisawl hi ci-in na gen hi. DPR operational command ah deputy commander len Eduard Basurin in numei spniper unit khat "Dawi thusiam numei/Numei aisan siam" (Witches) kicite [Russia in thukham palsat (outlawed) in a ciamteh] Ukraine gam-a far-right party Right Sector ten buaina mun/kiim "conflict zone" kicihna ah galdo dingin hong sawl uh hi ci hi. Hih "Witches" female Unit ten Line of Contact kiim-a om mipite teenna mun kap mun mahmah ta uh hi ci-in gen beh hi.
US makaihna leh nitumna gamte tawsawn Ukraine thunei ten Russia tawh kitanauna hoih mamah a nei Ukraine President Viktor Yanukovych thagum zangin aana tawh thakhat thu-in February 2014 in na laih (coup d'etat) uh a, a laih ten gam hong uk manun hih bang thuneihna lente deih loin Donetsk leh Lugansk (kiim) regions ten kiphinna a neih manun Ukraine kumpi in a bet daihna dingin April 2014 in special military operation kici galdona Donetsk leh Lugansk kiim-ah pan uh hi.
Ukraine gam mipi ten suahtakna dingin mipi tamzaw deihna tawh vote khiatna "independence referendums" kici May 2014 nei uh a, hih hangin Donetsk leh Lugansk ten amau leh amau people’s republics (DPR and LPR) hong kici in, DPR leh LPR Republics hong piangkhia hi.
#Behlapna: February 2015 in Ukraine gam-a buaina ah kigolh tengin Belarusian khuapi Minsk ah kilemna "peace agreement" kici suaikaihna nei uh hi. Kilemna thukimna suaih a kaih hangun a thukimna ua thukimna khempeuh "Minsk deal provisions" kici teng Ukraine in zui nuam lo hi. Thukimnate lakah "full ceasefire, Urkraine nisuahna lam-a Line of Contact panin galvan khempeuh lak khiat ding, galmat khempeuh khahkhia in kipiaktuah ding (prisoner exchanges), upadi puahphat diing (constitutional reforms) cihte kihel hi. Upadi kipuahpha leh DPR (Donbass People's Republic) leh LPR (Lugansk People's Republic) in a hihna uh lapsangna dingin "special status" kici ngah ding uh ahih manin Ukraine in upadi puahpha nuam lo hi. Ukraine buaina ah DPR militias + LPR militias leh Ukraine kumpi in ceasefire thukimna palsat in kingawhtuah den uh hi. Ukraine in Russia in DRP leh LPR miliatiate galvan tawh huh hi ci-in ngawh den hi. Russia in bel gum mah a, DPR leh LPR in zong Russia beel nuam uh hi.
Source: Sputnik
A tei: Thang Khan Lian @ Zomi United News (ZUNs)

MYANMAR AH PAHTAKNA LEH THUPI NGAIHSUTNA PANIN LUNGKIATNA TUUK TUNG

MYANMAR AH PAHTAKNA LEH THUPI NGAIHSUTNA PANIN LUNGKIATNA TUUK TUNG
April 12, 2017: Myanmar ah a beisa kum khat in gam makai Aung Sang Suu Kyi' NLD party in kum 50 val galkap tawh ki-ukna laih khiatna dingin ah gam bup kiteelna ah gualzawhna liapi hong ngah uh ciangin kuamah in Suu Kyi in vaihawmna a let ding pen baih dingin um lo mah uh hi. Tua bang kawm kal-ah Suu Kyi in kum khat sung a vaihawmna pen mi tampi adingin lungkiathuai mahmah hi.
Suu Kyi in mual tungmi thau tawite (ethnic insurgencies) sawtpi kiphinna a om manin gam sung nakpi takin a siasa ven'sak ding pen a geelna masa pen in nei napi in, kilemna dingin a hanciamnate in tu dong bangmah gah suang nai lo hi. Mual tungmi thau tawi pawl tuamtuamte leh Kawl galkapte kikaptuahna nasia zaw semsem zaw lai hi.
Kawlgam nitumna lam-a Rakhine state a Muslim nauneute- Rohingyate tungah Kawl galkapte tatsiatna, tualthahna leh numei buanna reports tampi hangin leitung kilingsak (shocked) zo liang hi. Ahih hangin Kawl galkapte gamtatsiatnate Suu Kyi in gen tam loin, na sepkhiat tam nei het lo hi. Suu Kyi' makaih kumpi (government) in suakta takin thu leh la gen khiat theihna ding (freedom of expressions) internet ah a betdai (suppressed) hanciam zom zel ahih manin democracy hanga min hoih a ciamtehna ngah (icon) ngei khat leh kum 15 sung a inn a kikhumcip (house arrest) ngei khat makaihna nuai-a kumpi tua banga a gamtat pen gam mite in lamdangsa mahmah hi. Hih thu hangin mipite thuakzawhna dengdel mahmah ta hi.
Yangon khuapi-a train station a van zuak, kum 31 mi Zae Zar Oo in,“Ni dang bangin Suu Ki in mipite gupna ngah zo nawn lo hi. Ni dangin ki-it mahmah a, ahih hangin gam mite adingin a nasep khiat tawm lua hi. Tua ahih manin tu-in gam mi ten buaina kituak ta hi," ci hi. Suu Kyi in kum khat zum a let ni pawi khamna hunah a thugenna ah, Suu Kyi in a nasep khiatsate gum in thugen a, "Ko sangin kipawlna (organisation) hoih zaw hi om hi cih ngaisutna nei in, ka tungah na lungkim kei uh leh makai thak ding na teel kik thei uh hi. Ko kitawp dingin mansa in ka om uh hi," ci-in gen hi.
Vote nei pawl khatin a thugen na ngaih khiatsak uh a, nung kal-a byelections ah Suu Kyi' NLD party in tutna 19 lak panin 9 ngah uh hi. Kum 71 mi Suu Kyi in, "NLD vaihawmna hangin lampi bawlna lamsang pen ka sep khiatte lak ua-ah a thupi pen leh ciamteh tak pen hi," ci hi. NLD party spokesman Win Htein in Suu Kyi' NLD party in cidamna lamsang kikepna leh siamsinna lamsang (healthcare and education) ah NLD in a beisa ki-ukna sangin a leh nih tamzaw sum kizang khia hi ci hi.
Ahih hangin political analyst leh United Nations ah ulian sem lui Richard Horsey in NLD ukna nuai-ah khantohna (growth) lamsang ze-ol mahmah a, gamdang ten a meet a sum a bawlna (foreign investment) uh nakpi takin a ciamteh tham dingin kia suk hi ci hi. “Aung San Suu Kyi’ administration in economic vision kician bangmah nei lo hi,” ci-in gen beh hi. Yangon khuapi-a department store clerk sem, kum 28 mi Myat Suu Mon in, "Gammi ten kumpi in kilaihna a sepkhiat ding kingak ngeeungeu hi. Lametna sang kinei lua ahih manin a gum kiam mahmah ta hi. A taktak in muh theih dinga kilaih hih munah bangmah om lo hi," ci hi.
Source: New York Times and The Hindu
A tei: Thang Khan Lian @ Zomi United News (ZUNs)

SYRIA AH UN SPECIAL ENVOY' ADVISER IN "SYRIAN PEACE PROCESS PEN ASSAD LOIN LAMPI DANG OM LO HI" CI A

SYRIA AH UN SPECIAL ENVOY' ADVISER IN "SYRIAN PEACE PROCESS PEN ASSAD LOIN LAMPI DANG OM LO HI" CI A
April 11, 2017: Syria gamah kilemna a om theihna dingin UN in special palai dingin a zat Staffan de Misruta' Adviser Vitaly Naumkin in Nitumna gam (Western states) ten Syria tualgal beisakna dingin peace process a hanciam hangun Syria President Bashar al-Assad loin piang thei lo ding hi cih phawkkhia kik (realised) ta uh a, Syria tualgal vensakna ding politics lamsang ah kilemna leh kitheihsiamna leh politics a ngeina bangin a om theihna dingin (political settlement) President Bashar Assad a kihel loh phamawh hi cih phawkkhia ta uh hi ci-in zan in gen hi.
“US Secretary of State Rex Tillerson in zong kilemna a pian' theihna dingin tu khawm-a kihokhopna hun "negotiation process" kici ah Assad zong a kihel kisam a, Assad loin peace process om theihna ding lampi dang om lo hi ci hi. Tua banah ka thugen hong um un: 'Nitumna gam-a mi khempeuh in Assad lo tu khawm-a kihopih theih ding dang om lo hi cih ngaihsutna nei tek uh hi'," ci-in Vitaly Naumkin Rossiya 24 broadcaster-te kiangah ci hi.
Nung kal (April 6) in US in Tomahawk missile 59 tawh Syrian Ash Sha’irat airbase a kap uh ngimna dang a neih man uh hi a, US President Donald Trump in a gam ah minthanna a ngah beh nop man hi lel a, US gamtatna in leitung thukham (international law) palsat hi ci-in Vitaly Naumkin n ci hi.
US in Syria kumpi Idlib province ah chemical galvan zangin nautang 82 kiim a thah manin a thuk kikna dingin Ash Sha’irat military airfield kikap hi ci hi. Syrian Foreign Minister Walid Muallem in hih ngawhna nial a, Syria kumpi in cik mahin chemical weapons zangin nautang leh Syria gam-a gamtang terrorists-te kikap ngei lo a, mai lam hun ah zong kikap ngei lo ding hi ci hi.
Russian Defense Ministry in April 4 in Syria galkap ten Idlib province sunga om Khan Shaikhoun a kapna uh-ah terrorist-te van sengna (warehouse) a chemical galvan kap kha uh a, chemical lengkhia (nautang 82 kiim in sih lawh in, 200 kiim liam) ahih manin UN Security Council in thukanna lim takin "proper investigation" kici hih thupiang a kan ding hi ci hi.
Russia in Homs Governer Talal Barazi in US ten April 6 in Syrian Ash Sha’irat military airbase missile US ten a kapna uh-ah mi 7 kiim si a, nautang nih kihel hi ci hi. Russian Defense Ministry in Syria galkap li si a, nih mang in, meikang hangin 6 nak liam mahmah uh hi ci hi. Syrian army ten bel a kigawm in mi 10 si a, warehouse, educational building, canteen (cafeteria) a kisiat banah MiG-23 fighter jets 6 leh radar station kisia hi ci uh hi ci-in Russian Defense Ministry in ci hi.
Source: Sputnik
A tei: Thang Khan Lian 

US IN RUSSIA KIANGAH PRESIDENT ASSAD NUSIATSAN UN CI

US IN RUSSIA KIANGAH PRESIDENT ASSAD NUSIATSAN UN CI
April 11, 2017: Nung kal in Syria in Idlib ah chemical galvan tawh nautangte kap hi ci-in US secretary of state Rex Tillerson in ngawh a, tua bangin Syria President Bashar al-Assad in a gam a dik, a man a uk theihna ding thuneihna (legitimacy) khempeuh nei nawn lo ahih manin Russia in Assad a nusiatsan a, Syria a gup a khawlsan ding ka lamen hi ci-in tu ni-in Lucca, Italy ah Group of Seven (G7) leh lungsim kibang gamte ("like-minded" countries) foreign ministers ten kimuhkhawmna a neih uh a bei ni-in gen hi. Tillerson in Assad leh a innkuanpihte ukna a bei ding hi ta hi cih ei adingin kician mahmah ta hi ci-in gen hi. Russia kumpi in hih bang kipawlpih tak lo Basshar al-Assad a kipawlpih a khawlsan ding lametna i nei hi ci-in gen beh hi.
Hih G7 leh "like-minded" gamte foreign ministerte kimuhkhopna hun ah British ten Syria leh Russia galkap uliante tungah khalna koih ding hi ci-in a sawm (proposed) hangin G7 makaite gupna ngah loin lawhsam hi ci-in Itallian foreign minister Angelino Alfano in ci hi. "Hih G7 makaite kihokhopna hun ah Syria leh Russia tungah khalna (sanctions) thak koih ding pen i ngimna tangtun' theihna dingin vanzat hoih hilo hi ci-in kingaihsun a, Syria hangin Russia nawl khin in, daangkoih ding phatuam lo hi. Ahih hangin Russia in Assad in chemical galvan a zat nawn lohna dingin Assad a dal ding leh leitung bup in Syria ah kilemna bawl ding a hanciamna ah a kihel ding kisam hi," ci-in Alfano in gen beh hi.
Syria kumpi in April 4 in Khan Sheikhoun ah chemical galvan tawh a kisuamna thu ko gamtatna hilo hi ci-in nial a, Russia in zong Assad in a gam mite suamna dingin chemical zang lo hi cih ngawhna nial a, Assad tawh ka kikzopna uh sattan lo ding hi ung ci-in pulak hi. "Ngimna hoih lo leh man lo (pseudo-attempts) ah ciah kik a, Syria buaina vensakna dingin Assad a kitawp ding hi ci-a ot kipat kik leuleu in na bangmah vensak ngei lo ding hi," ci-in President Putin' spokesman Dmitry Peskov in zan in ci hi. UN ah US ambassador Nikky Haley in zong Syria buaina pen Assad in President a let sung veng ngei lo ding hi ci hi.
UK foreign minister Boris Johnson in zong April 6 in US in Syria a kap a phatna thu gen a, "game changer" hi ci-in, Assad gamtatna hangin Russia minsia sak hi ci hi. Russia in Assad gup a khawlsan kei leh Russia tungah khalna kikoih beh thei ding hi ci-in zan in gen hi.
Catham House ah Middle East and North Africa programme head len Lina Khatib in, "Russia tungah khalna kikoih beh leh bang phattuamna om ding hiam? Khalna a kikoihkhum beh hangin bangmah phattuamna om lo ding hi. Ukraine buaina hangin zong Russia tungah khalna kikoih a, phatuam lo hi. Russia tawh tu khawm a, kamdam a kihona bek mainawt theihna ding lampi om hi," ci hi. "Rex Tillerson zing ciangin Russia ah va zin dinga, ahih hangin a zinna pen "game changer" hilo ding hi. A va zin hangin Russia in Syria tawh kizopna tampi nei ahih manin Russia in Syria tawh a kizopna sattan lo ding hi. US in political utna leh ngimna/hanciamna (will) a neih hangin Russia in nei leh a phattuamna ding om lo hi," ci-in gen beh hi.
#Behlapna: Rex Tillerson pen Exxon Mobil company ah CEO a sep lai-in namgimtui tawh sum bawlin Russia tawh kizopna hoih neih mahmah hi. Russia gam-a nautangte pahtawina sangpen (highest civilian award) zong Russia kumpi in na pia ngei a, Russia ah Exxon Mobil company ah a sep lai-in Putin in zong a thugen ngai dingin mipi na kaikhawm in, kimuhpih mun mahmah hi. Ahih hangin tu tung Russia ah zinna ah Putin in US in Syria a kap manin Tillerson kimupih lo dinga, Russian Foreign Minister Segei Lavrov bek kimuhpih ding hi ci-in ci-in Russian President spokesman Dmitry Peskov in ci a, a hang bel gen lo hi.
Source: Al Jazeera and news agencies, The Hindu
A teikhia: Thang Khan Lian