NUPA KI-IT MAHMAHTE TANGTHU PANIN SIN DING THU
Ni dang lai-in tangval khatin nungak meelhoih mahmah khat kiteenpih hi. A zi it in ngai mahmah hi. Kamsiatna tawh a kiteen khit uh a sawt loin zi -in vut natna (skin disease) hong vei ahih manin damdam in a meelhoihna leh a etlawmnate hong paakpalh bangin hong vul in, hong kuai hanhan hi. Ni khat a pasal khualgam ah zin dingin hong dingkhiatsan a, hong ciah lamin a tuanna mawtaw un tuahsiatna (accident) tuak a, a mit in khua mu nawn lo (mittaw) hi. Kamphatna in a innkuan sung uh-ah a lenglat hangin amau ki-itna kiam tuan loin a ngei bangin ki-it veve uh hi.
Tua leh ni khat khit a zi' meelhoihna hong mual beh semsem a, ahih hangin a pasal in a zi' hoihna kiam semsem hi cih mu thei lo ahih manin phawk tuam lo ahih manin ama adingin a zi pen ama adingin a kilamdan'na om tuan lo hi. A zi a it cil lai bangin it a, it semsem zaw lai hi.
A zi dam lohna a pumpi khempeuh ah kizeel ahih manin a natna thuak zo loin hong si ta hi. A zi in a hun lopi a nusiatsan vat a pasal dah mahmah a, lungzuang thanem mahmah hi. A zi dahpihna hun teng a zat khit ciangin a khua uh nusiatsan ding hong kithawi ta hi. Tua lai takin papi khatin, "Nang bekin bangci kalsuan a, nungta zo ding na hi hiam? A beisa hunte hong huh den, tha hong pia na zi hilo maw?" ci-in kho hi.
"Ka mit in khua mu lo hi kei, khua mu thei lo a kineihkhem (kibawl tawm) bek ka hi hi. Bang hang hiam cih leh ka zi' meelhoihna nisim in kiam ahih manin a meelsiat ka muh lam hong thei hi leh tua in a natna sangin a lungtang nasak zaw ding hi. Tua hangin khua mu lo mi a kineih ka hi bek hi. Ka zi pen leitung adingin zi hoihpen, ngun sanga manpha zaw zi hoih ahih manin dahsak ding leh khasiatsak ding ka lauthawng a, ka zi' lungkim den ding ka lunggulh in a hanciam den ka hi zaw hi," ci-in dawng hi.
Sin ding: Kat veivei mite citlahna leh thanemna kimuhmawh bawl theihna dingin khua mu thei lo mittaw kineih ding kisam hi. Tua pen lungkimna ding leh lungdamna ding thusim lianpen hi. Kam sunga ha in lei pet kha mun mahmah napi kam sungah omkhawm thei veve uh hi. Tua pen maisak theihna a om theih man hi bek hi. I mittangte gel kimu ngei lo napi amau omna mun tuakah om in, i tal ah omkhawm uh a, nasemkhawm thei veve uh hi. Khat a kah ciangin a nih un kap uh a, khat khitui a luan ciangin a nih un a khitui uh luangsakkhawm uh a, khat a phiat ciangin khatin zong na phiatpih hi. Tua pen kipumkhat theihna, pan'khawm theihna a neih man bek uh ahi hi.
Nang bekin na tang om theih hangin mi tawh kikhawl lecin holimpih theih ding, na nopna na dahna kuppih theih ding na nei hi. Nang guakin om ciangin lungkimna ding na muh/ngah theih tei hangin midang tawh na kikholh ciang bekin lungdamna tawh pawi na kham (celebrate) thei pan bek hi. Nang guakin na nuih hieuhiau theih hangin mi tawh na kikholh ciang bekin a ging lualua in na nuikhawm thei uh hi. Nang bek na om ciangin a gingin nuikhia buabua lecin na lungsim veng lo mi hong kici ding hi. Tua pen midang tawh kikholhkhawm dialdial a manphatna leh a etlawmna hi. Midangte loin ei guak bekin bangmah kihi lo hi. Midang tawh kituah theih ding leh kikholh theih ding hanciam in.
Mul metna tem (razor blade) pen mul metna dingin hiam mahmah napi singkung phukna dingin kizang thei ngei lo hi. Heipi in a phuk theih vanglian veve napi sam metna dingin kizang thei lo hi. A neu a lian, a thanem leh a thahat, zawng a hau a poimawhna uh kibang a, amau manphatna tuam ngiat (uniqueness) nei ciat uh hi. Tua ahih manin mi khat khedap bulh va bulh lopi (a pal teng uh va pal lopi) in kuamah neu et kei in.
-Thang Khan Lian








