Friday, 17 March 2017

INDIAN-AMERICAN NUMEI KUM 17 IN $2,500,000 PRIZE NGAH

INDIAN-AMERICAN NUMEI KUM 17 IN $2,500,000 PRIZE NGAH
March 17, 2017: US gam-ah Regeneron Science Talent Search competition ah Indian-American kum 17 mi Indrani Das kici in "neurodegenerative disease leh brain injury" lamsang a nasepna hangin Regeneron Science Talent Search competition top prize ngah a, a sum tangin $2,50,000 (Rs. 1.63 crore) ngah hi. Indrani Das pen New Jersey khua-a teng hi a, Regeneron Science Talent Search kidemna ah khuak natna/liamna lamsang leh degerative natna damna dingin neutron nuntak theihna rate khan'sak theihna ding a bawl theih manin pahtawina kipia ahi hi.
Khuak liamna leh degenerative natna hangin neuron si thei a, neutron pen a sih ciangin "astrogliosis" piangsak hi. Astrogliosis a pian' ciangin khuak a cells kicite ah a liamnate khangsak a, tua pen astrocytes kici hi. Astrocytes a pian' ciangin liamna khangin, mun tuamtuam ah kihawm sak in (dividing) ahih manin a liamna dam theihna dingin a kisam glutamate a lut ding na dal ahih manin neuron nuntak zawh theihna ding hamsa sak hi. Indrani Das in neuron nuntakna theihna ding a khan'sak theih manin hih bang pahtawina kipia hi. Indrani in laboratory model ah astroytes panin exosomes khenkhia in, tua panin astroytes microRNA-124a lamah hei phei in lutsak a, tua hangin astrocytes in glutamate a kisam zah lut/laksak thei hi. Glutamate a lut/laksak theih manin neuron nuntak theihna ding khangsak thei hi.
Tua banah Indian-American teen (teen cih pen kum 13-19 kikal mite cihna hi) Arjun Ramani in hih kidemna ah a thumna ngah ahih manin pahtawina sum $1,50,000 ngah hi. Arjun' project pen mathematics lam tawh kisai graph theory leh computer programming siam ahi hi. A nihna pen geometries hamsa mahmah equation tuamtuam tawm kha bek zangin mathematical method mu khia Jews-American Aaron Yeiser hi a, pahtawina sum $1,75,000 ngah hi.
Regeneron Science Talent Search competition pen US gam-a Science kidemna lakah a upa pen hi a, ‘Junior Nobel Prize’ zong kici hi. Hih kidemna pen Regeneron company tawh kipawl Society for Science and the Public kicite saina tawh tawh a kinei ahi hi. Hih kidemna ah finalists mi 40 ngahte lak panin Indian-Americans 13 tak kihel zo uh hi.
Indian-American Archana Verma in a ngana ngah a, pahtawina sum $90,000 ngah hi. Amah pen solar power piak khiat theihna dingin "development of windows" research a bawl manin a ngana ngah hi. Indian-American Prathik Naidu in "human genomes and cancer" sin theihna dingin software a bawl khiat manin a 7na ngah a, pahtawina sum ($70,000) kipia hi. A 9na dingin Indian-American Vrinda Madan in malaria damna ding zatui a sinna hangin $50,000 ngah hi. Society for Science the Public President Maya Ajmera in hih Regeneron Science Talent Search kidemna a finalists 40te pen mai lam hun ciangin i scientist makai dingte uh hi ci hi. Hih kidemna ah sangpaupang 1,700 kihel hi.
Source: The Hindu
A tei: Thang Khan Lian @ Zomi United News

SYRIA GALKAP TEN ISRAELTE VANLENG KHAT KAPKHIAT SAKIN KHAT KAP KHAK SAK HI CI

SYRIA GALKAP TEN ISRAELTE VANLENG KHAT KAPKHIAT SAKIN KHAT KAP KHAK SAK HI CI
March 17, 2017: Zan zingsangin in Israel ten Syria galkap ten nung diakin ISte khut sung panin a laksak uh Roman kumpite khuapi lui Palmyra ah Syria galkapte pan mun khat va kapsak uh hi. Syria in a beisa in Israel a ngawh bangin ISte a gupna uh Israel in hong lak kik leuleu in Syrian airspace ah Israeli Air Force-te gal vanleng li hong lenglut a, khat kikapkhiat sakin khat kikap kha hi ci-in tu ni-in Syrian Army in pulak hi.
Israel galkap ten bel Syria galkap ten air defense system leh ground-to-air missiles tampi tawh hong kap uh a, missile khat beek in vanlengte kha loin missile khat Isrealte' Arrow missile defence in Jerusalem leilu lamah khat kapkhia hi ci uh hi ci-in nisim a kisuaksak Israel new Haaretz in suaksak hi.
Syrian army command in bel ka anti-aircraft systems un Syria leitang ah Israel Air Force-te vanleng khat kapkhiat sak in, khat kap kha a, tua khit nungin a vanlengte uh kihemkhia in, leng mang uh hi ci-in statement a piakna uh Sputnik news in suaksak hi. Zan zingsang in Israel galkap ten Sputnik newste kiangah ka gal vanlengte uh Syria galkap ten missiles tawh hong kapsak uh a, ahih hangin hong kap kha lo uh hi ci uh hi. Israeli Channel 10 in a genna ah Israelte vanleng pen Syria kumpi' galkap ten S-200 surface-to-air missile systems (SA-5) tawh na kapsak uh hi ci-in gen hi.
Nung kha-in zong Israel galkapte gal vanleng in Syria-Lebanon gamgi a om Syria khuapi Damascus kianga Syria galkapte pan mun va kapsak ngei uh hi. January kha in zong Israel ten Damascus khuapi-a Syria galkapte airport ah bomb va khia uh hi. Syria galkap ten Israel in terrorist-te thapiakna dingin bomb hong khiat hi ci uh hi. Nung kum December kha-in Syria in Israel Defence Force (IDF)-te galvanleng khat leh tuithe vanleng (unmanned aerial vehicle/UAV) Quneira province leitaw-nitumna lamah kikapkhiatsak hi ci hi. Ahih hangin IDF hih thu nial uh uh hi.
Nung kum November in zong IDF ten Syria panin hong kikap dinga upmawh missile khatin Israel in a ukna Northern Golan Heights hong kha a, a si leh a liam om lo hi ci uh hi. Tua khit in IDF ten a thuk kikna ding Syria kap hi. Syria leh Israel pen a kido lian loh hangun Syria in amau leitang Israel in a ukna Northern Golan Heights la kik nuam uh ahih manin set lam tawh kisai leh galvan tuamtuam tawh a langtang lua loin kido (technically at war) do uh hi. Israel news leh news tuamtuam ten zong Israel ten Syria gam ah Israel in 2006 in a kidopih uh, tu lianin Syria gam-a Syria kumpi/galkapte huh a om Lebanese group Hezbollah-te mawtaw hon (convoy) kap uh hi ci-in suaksak uh hi. Hih thu hangin zan nitak in Jordan kuam teng panin missile kilawn zaihziah a, mau vengvung hi ci-in Israel galkap ten ci uh hi.
Source: Sputnik, Al Jazeera and news Agencies
A tei: Thang Khan Lian @ Zomi United News