BRUCE OLSON’ TANGTHU TOM KIM
THUPATNA:
Bruce Olson pen November 10, 1941 in piang a, Scandinavian American
Christian ahi hi. Colombia len Venezuela gam-a minam huham mahmaha kigen Motilone
Indians kicite kiangah Lungdamna Thu puakpa hi ci-in kiciamteh hi. November 10,
1941 in Saint Paul, Minnesota, US ah suak a, Marcus Olson leh Inga Olson’
tapa nihte lak panin a nihna ahi hi. Olson’ pa Marcus pen investment banker hi
a, a nu pen khua leh tui adingin nasem mi (socialite) ahi hi. Olson pen a neu
tunga kipanin pau tuamtuam siam baih mahmah a, Greek leh Latin pau sin in, siam
mahmah hi. Kum 14 a phakin Thuciam Thak sung a simna hangin Khristiante pen
suah kik (piangthak) loh phamawh hi cih hong tel hi. Ahih hangin Pasian pen a
khauhpai mahmah, thukhen ziauziaupa hi cih ngaihsutna hong nei a, Lutheran
Pawlte nakpi takin hong langpan’ hi. Nitak
khat Luka 19:10 - “Bang hang hiam cih leh a
mangthangte a zong ding leh a honkhia dingin Mihing Tapa a hong pai ahi hi,”
cih hong sim kha hi. Tua nitakin Pasian’ hopihna za a, a mawhna hangin Pasian tawh
kikhen leh a mangthang ahihna hong kitel hi. Tua khitin Pasian in Amah zong
dingin a bawlsa mihingte a deihna thu hong tel semsem a, tua nitak mahin Jesu
kiangah ki-ap in, Jesu in a nungzuite’ tungah lungdamna leh lungnopna a piakte
ama’ tungah a piakna dingin ngen hi. Jesu kiangah Pasian deihna leh lungkimna
banga gamta mi ka hih theihna dingin hong huh in ci-in zong thu ngetna nei hi.
Tua khit nungsang a nuntakna hong kikheel ta hi.
MISSIONARY DINGIN A KUANNA:
Bruce Olson pen mi mawkmawk khat
hi-in Pasian zahtak a, a thu mang ahih manin a na sem dingin hong kipia a,
missionary a sepna ah eite adingin sin ding tampi om hi. Naupang cik ahih lai-in
Jesu a Honpa dingin sang a, kum 16 ahih a kipanin America simlam gam a teng nam
mawl ten Pasian amuhna dingun thungen in amau tawh kisai thu kan den hi. 1961,
amah kum 19 a cin kumin Lai Siangtho Johan 4:35 sung a simna panin Topa in missionary
dinga deih ahi cih kitheihna nei a, tua a kipanin Pasian nasem dingin khensatna
nei hi. A nu leh pa in lemsakpih lo hi napi in Dollar 70 bek tawh Venezuala
zuanin zinkhia hi. A sumte bei pah ahih manin a nisim taksapte ngahna dingin
Pasian tung bekah kinga hi.
Pasian in Karasal khuapi ah pai
dinga sawl hi-in theihna nei a, kamphathuai takin tua gam-a Health Minister
tawh hong kimukha in minister in sepna khat pia a, Karasal ah a om sungin Spanish
pau sin hi. Tua munah a om sung mahin Modilone minam lauhuai mahmahte’ thu hong
thei in, amau laka Pasian na sep ding hong khensat ta hi.
Theih kholh lohin Venezuala a
gamdang mi om khempeuh in Venezuala nutsiatna ding kumpi lam pan thupiak khat
hong om hi. Olson in a cihna ding thei loin lungkham mahmah in a om laitakin
tua gam a President pa’ personal secretary a sem Irvin kicipa tawh hong kimukha
uh a, tua mipa huhna tawh South America gamah om a namniam leh nammawlte’ laka
missionary sep theihna ding phalna hong ngah hi. Ni bang zah hiam hong bei khit
ciangin tangkhat kisa-in a nasepna ah a huh leh makaih ding kuamah nei lo ahih
lam hong
kithei hi.
Ahi zongin lungkia loin tua
singnuai gammial lakah Modilone minamte zong dingin hong kipan khia in zan mial
gamsa thawm tam mahmahna munah zan hun hong zang ta hi.
Zing khua hong vak ciangin a
zinna sunzom in mualtung-ah kah to-a, tua panin a khuadak leh a nuai-a mun
zaang ah buk neu cikcik bangzah hiam mu hi. Thanuam takin thungetna tawh tuamun
lam zuan in pai hi. Tua khua-a hausapa leh khangnoteng sabeng-a kuan uh ahih
manin numei, naupang leh teeksiate bek inn ah om uh a, sabeng a na kuankhia lo uh
hi le uh tuamun a tun ma pekin gu tawh kithuah thaltang in Olson kaplum khin
ding uh hi. Tua khua-a tun phet in a tamngai lakhia in mut a, tua a tamngai mut
ging a zak ciangin tua mun-a teeng putek khatin zong ama tamngai saguh a kibawl
hong lakhia in hong mut hi. Nai kal tampi sung a nih un tamngai mut khawm uh a,
putek in nek ding vaimim leh dawn ding ‘chichi’ a cih uh pia hi.
A zing ciangin tua khua hausapa
sabeng a kuan hong tung hi. Ama’n Olson thah sawm pah
a, ahi zongin tua putek in phal
lo hi. Tamngai mut thei mi khat pen thah ding hilo hi ci-in gen hi. Tua putek
in a innsung ah lutpih in tuasan ah a tute (grandsons) 4 damlo in om uh a,
Olson in amaute adingin thungen in penicillin za tawh sun in, a vek un hong
damsiang uh ahih manin Olson tua khua-ah hong tallang mahmah pah hi. Bang tan
hiam zawh ciangin a zonzon Modilone namte hilo uh hi cih hong thei a, minam dang
Hakos kicite ana hi uh hi. A zing ciangin Modilone minamte zong dingin hong
kipankhia leuleu a, tangvalno khat in zui
hi. Gamsung singkung sah mahmahna
mun lamah paipih in, Modilone minamte’ lampi hilh in tua pan in tangvalno in
nusia hi. Tua tangvalno in a nutsiat zawh phet in thaltang khat in a
pheipi hong kha pah hi. Khua phawk
loin kipuk pah hi. A hong khanlawh ciangin teipi
tawi khangno bangzah hiam amah
umkual a omte mu a, khangnote’ lak-a khat in a teipi tawh dawt lup hong sawm
hi. Ahih hangin mi khat in phal loin a khua hausapa buk sungah paipih uh hi.
Kamphathuai takin tua hun in hausapa sabeng a kuan ahih manin tua buk sungah
lopa a kibawl luai khat-ah koih in nusia uh a, hausapa hong tun ngakin tua munah
ni nih om hi. Tua munah a om sungin gilna in hong damlo a, ahi zongin zan lai-in
tua mun pan paikhia in tai 10 a gamla luipiau khat hong tung hi. Gim gawp ahih
manin sibup a, sabeng a pai mi pawl khat in tuak kha uh ahih manin Zato inn tun
uh hi. Kal nih zawhin hong hat kik in Modilone minamte zong dingin hong
kipankhia leuleu hi.
Khua khat hong tungin tua minamte
in amah a saan theihna dingun lampi ah a vangkim in letsong koih a, ni bang zah
hiam zawhin a va et leh tua a letsong koihte na kila in tua munah puanza
phelnih kisuah leh singgui nam khat tua minamte in a nek uh ‘yuga’ a
kici nih na om hi.
A ZONZON’ MIDOLONE MINAMTE KIANG A TUN’NA:
A zing kik ciangin Olson tua munah
va pai leuleu a, tangval 5 thal tawi va mu hi. A thal tawi uh a muh ciangin
Olson kileh sawm in kihei a, ahih hangin tua tangvalte a dinna ngei uh ah ding
uh a muh ciangin Olson in tua minamte ciin’ dan in amau mai-etna in a mitkhu
tung ling sak lauhlauh a, tua phet in tangvalte in nuihmai takin amah va naih
uh hi. Bang pen gen hiam cih thei tuan loin Olson in Modilone pau in bang hiam
gen a, hih mun a va phak masak lai a Modilone mite’ kihona a zak a lotngah ahi
hi. A kampauna in khua hausapa tawh kimuh ut ahihna tua tangvalte in thei uh
ahih manun paipih uh a, lamkal ah sinna(jaundice) n hong dam loin sibup leuleu a,
tangval ten pua in paipih uh hi. Modilone minamte up danin mi khat peuh ama
tenna mun hi lo khat ah a sih leh a kisamsia (cursed) ahi cih ahih manin that loin
puanbuk khat sungah a si dingin nusia uh hi.
Mi khempeuh a ihmut kal un Olson
hong khanglo in bokvak in paikhia a, a tung zawn-a helicopter leng khat mu a,
helicopter a tuangpa in zong leilak a mi bokvak khat mu hi.
Hong leng niam sukin Olson helicopter
ah guangin len’khiatpih a, Modilone mite’ muh danin
muvanlai lian mahmah khatin tuah
mang hi cih ahi hi. Kal nih zawhin Olson hong
dam kik a, tua a nutsiatsa khua mah
zuanin hong kipan khia leuleu hi. Tua munah mitna neite kem in, mi tampi in
damna ngah uh ahih manin tua khua a mite tawh hong kineel mahmah ta hi.
Tua minamte’ ngaihsutna ah sih
ngeingei nading natna pan dam ahih manin cina damsak theihna dawi-ai khat nei
hi in ngaihsun uh a, ama nasepna panin a tungah bat nei hi a kingaihsun uh ahih
manin amah saang in muang mahmah uh hi. Modilone minamte pen
buk lianpi khat sungah a honin
tengkhawm in, innkuan khatin inndei tuam khat kipindan lel
uh a, khaugui kiphan khawm tungah
lum uh hi. A pasian uh Dibo, Dibo ci-in sam uh a, aksi
khen lamah buk khat Iskorida a
cih uh-ah teng bangin ngaihsun uh hi. Ama’ kiangah pai ut napi un a lampi thei
lo uh ahih manun a pai thei lo uh ahih thu khawng gengen uh hi. Amau pasian
muhdan tawh kizui-in Olson in Lungdamna Thu hilh a, “Pasian pen itna hi” ci-in
pan hi. Modilone minamte tawh Pasian
tengkhawm ut hi cih hilh a, A itna hanga Ama’ kiang zuatna lampi hilh dingin a
tapa neihsun Jesu leitungah hong sawl a, I mawhna hangin si a, thokik ahih zia,
a mawhnate uh pulak-a a kisik uh leh tua aksi khen gam buk-ah pai thei ding uh
a hih ziate hilh hi.
A thugen pen a tung lamin bangmah
in sim lo uh hi. A hang pen Modilone pau in ‘mawhna’
cih kammal om lo hi. Ahih hangin
Olson in ‘Dibo, Dibo’ pen a gamtat hoihlote uh hangin lungkim lo ding
ahih thu hilh hi. Damdam in Topa’ lamah hong kihei uh a, a hong kihei masa pen Koraira
a kici, amah thah sawmpa ahi hi. Olson in tua mipa a gam uh Colombo ah ciahpih
in a nasepna sutzopna dingin huhna zong kawikawi a, motor boat (teembaw set
tawh kithuah) khat lei hi. Za (medicine) leh Modilone minamte adinga kisam a sak
van tuamtuam lei in, Koraira pen Lai Siangtho thu a hilh banah za zat dan nam
tuamtuam, injection (kisut)
ding zia leh van tuamtuam zat
ding dan hilh hi. Koraira zui-in mi tampi in Khris hong sang ta uh hi. Olson in
Modilone minamte’ lakah kum 28 sung sem a, Zato munpi (Health Centre) mun 10 ah
hong hi. Mun 16 ah lo nasepna khantohna (agriculture development) ding bawl
a, van zuakna (Local Market) 8 leh
School 12 hong hi. Modilone minamte adingin Biakinn tampitak mah lam hi. Olson
upna leh Pasian thu a man’na hangin kikhelna nasia takin om hi.
“NA KIPIAK ZAWH PEUH LEH
PASIAN IN NANG ZONG HONG ZANG THEI HI”.