Tuesday, 20 September 2016

KUMPI SOLOMON LEH BILL GATES’ TUNG PANIN

KUMPI SOLOMON LEH BILL GATES’ TUNG PANIN
Lai Siangtho ciamtehna ah a hau penpen Kumpi Solomon’ tung panin nuntakzia ding leh tu hun leitung bupah mihau penpen Bill Gates’ (khat veivei amah sanga a hauzaw hong om zeuhzeuh a, ahih hangin hausapen hihna luah den zo pen hi) tung panin i sin ding pawl khat kikum ni. A masa in amaute’ hauhna tawh kisai kiciamtehna tawm khat en dih ni.
SOLOMON’ HAUHNA:
2 Khangtangthu 9:13-20 i et ciangin Kumpi Solomon’ hauhna hih bangin kiciamteh hi. “Tu-in kum khat sungin Solomon’ tungah a tung a gihna kham talen za guk leh sawmguk-le-guk hi a, sumbawlte leh sumbukte’ tutte kisim lo ahi hi. Arabia kumpite khempeuh leh sunga ukte in Solomon kiangah kham leh ngun puak uh hi. Kumpi Solomon kham a kiseek lumpi za nih bawl hi; lum khat ciangin a kiseek kham shekel za guk bei hi. Tua ciangin kumpipa in Lebanon Tulak Inn sungah tuate koih hi. Kumpipa in saiha a kibawl kumpi tokhom a lian khat zong bawl a, kham citak tawh zut hi. Kumpi tokhom in cial guk leh kham a kibawl khengakna khat nei-in, tuate kumpi tokhom tawh kimat a, a tutna pang tuakah ban ngate leh a ban ngaknate pangah humpinelkai nih ding a, kahlei cial guk mong ciatah khat ciat, humpinelkai sawm-le-nih ding hi. Kumpi Solomon’ dawmna haite khempeuh kham hi a, Lebanon Tulakte Inn sunga um leh beelte khempeuh zong kham citak ahi hi. Solomon’ hun lai-in ngun bangmahin kingaihsun lo hi”.
BILL GATES’ HAUHNA:
A beisa kum nga July 8, 2010 ni-in Bill Gates’ hauhna $ 58.420316 billion in kiciamteh hi. Minute thum sungin $ 50,000 in khang man tazen hi. A sum neih khempeuh dollar khatin kigual leh leitung panin khapi dong giat vei tung ding hi. Dollar khat vive in kicianto hileh tai (miles) 2,690 in sang ding hi. Amah bek leitung gam khatin kituat hileh gam hau kisimna ah 75na hi ding hi.
KUMPI SOLOMON’ TUNG PANIN:
Lai Siangtho sungah mipil leh mihau pen Kumpi Solomon in nuntakzia ding tampi a gelhna sung panin i zatpah theih ding pawl khat Paunak bu sung panin en ni.
NU LEH PATE KIKALAH:
“Ka tate aw, na pate’ hong thuhilhna hoih takin zui in la, na nu’ hong thugente ngai in” (1:8). “Ta pil in a pa lungdamsak a, ta hai in a nu dahsak hi” (10:1). “Tute pen puteekte’ adingin minthan’na lukhu hi a, tate pen pate’ minthan’na ahi hi” (17:6). “A pa nawt gawpin a nu a notkhia tapa zumna leh mindaina a piangsak tapa ahi hi” (19:26). “Na nu leh pa na samsiat leh khuamial sunga om meivak kisumit na bang ding hi” (20:20). “A pate samsia in a min daisak, a nute a phat lo mi pawl khat om hi. Amaute a nin mahmah kim lai hi napi-in, amau’ muhna-ah siang a kisa mahmah mi pawl khat om hi” (30:11-12).
KITHUHILHNA:
“Ka ta aw, Topa’ thuhilhna limtakin ngai-in, hong tainate thudon in” (3:11, Job 5:17). “Bang hang hiam cih leh pa in a pahtak a tapa a thuhilh bangin Topa in a it mite a thuhilh hi” (3:11-12). “Kihilhna man’na nuntak lampi zuihna hi a, hilhna man’ nop lohna lampi lauhuai zuihna ahi hi” (10:17). “Thu lamlak ding nei lo mihingte kipuk uh a, thu lamlak tampi neihna pen lungmuan’na ahi hi” (11:14). “A ta a tai nuam lote a ta mudah hi a, ta a itte in limtakin thuhilhin tai hi” (13:24). “Thu hong man’theih lai-in na ta thuhilh in; na hilh kei leh a siatna ding a deih na hi hi” (19:18). “Naupangte a hai gamtat a ngeina hi a, dei tak-a pang betna in mihoih suaksak thei hi” (22:15). “Naupangte sat ding lunghiang kei un; satna hangin si lo ding hi. Ciangduai tawh sat le uh cin nuntak lawh zaw ding uh hi” (23:13-14).
NASEP HAHKATNA:
“Nakpi takin lokhote in an hau a, man nei lo pi-in hun beisakna in haina ahi hi” (12:11). “Thadahte a tup tung ngei lo a, a thanuamte in a deih ngah hi” (17:27). “Thadah mi in a deih ngah zo lo a, nasep hahkat mi in a deih khempeuh ngah zo hi” (13:4). “Ol tak-a haupakna kiam kik pah a, haksapi-a hauhna khangto semsem hi” (13:11). “Gimpi-a nasepna pen hauhna hi a, kam bek pau-a tutmawkna pen zawn’na ahi hi” (14:23). “An duhna in mi nasem sak a, gilkialna in nak sepsak semsem zaw hi” (16:26). “A nasepna-ah a siam mahmah mi na thei kha uh hiam? Amah in mi mawkmawkte’ na sem lo ding a, kumpite’ na sem ding hi” (22:29)
LAWM LEH GUAL:
“Mipil tawh kikhawl lecin na pil ding a, mihai tawh kikhawl lecin gimna na thuak ding hi” (13:20). “Lawm citak in a tawntungin hong it a, I sanggampa pen I lungkhamna ahong thuakpih dingin a piang ahi hi”. (17:17). “Mi dangte tawh a kipawlthei pha lote amah bek thupi a kisate hi a, mi dangte’ cih khempeuh man a sak khat beek om lo hi” (18:1). “Lawm pawl khatte sauvei kimang lo a, lawm pawl khatte sanggam sangin kipzaw hi” (18:24). “I lawmte in hong liamsak hangin I hoihna ding a hong deihsak hi zaw hi. I galte in hong ngawng kawina pen hong lehbawlna ahi hi” (27:6).
ZAHMAWH THU:
“Numei paktatte’ kampau khuaizu bangin khum mahmah in a thugente uh a neel dakdak hangin a tawpna ah natna sim loh nangma tungah bangmah hong guan lo hi. Amah in sihna gamah nang hong paipih ding a, ama tot lampi pen sihna mun tun’na lampi ahi hi. Nuntakna lampi-ah amah om lo a, nang na phawk loh hangin lam pialin a vakvai ahi hi” (5:3-6). “Mi’ zi tawh na mawh lohna dingin nang hong kemin, kam khum zangin a hong zol numei ginalote kiang panin nang hong hu ding hi. Amau’ melhoihna iplah kha kei in la, amau’ hong zawlmitna khenglah kha kei in. Bang hang hiam cih leh anlum khat tawh paktat numei khat kingah zo a, ahi zongin numei tawh mawhna in nuntakna bup siasak hi. Na ang sungah meikuang pom lecin na puan kang loin om ding ahi hiam? Tua mah bangin mi’ zi tawh a mawhte in gimna thuak ding uh a, tua banga gamta peuhmah in gimna thuak ding uh hi” (6:24-29). “Numei tungah mawhna pen thangzak bang hi a, tua thangah a awkte tungah Topa heh hi” (22:14). “Numei paktatte pen kiat theihna ding gum tawh kibang a, numei ginalote pen tangkiak theihna hawkguak tawh kibang hi. Gutate bangin nang hong buk sim a, mi tampi tak siasak uh hi” (23:27-28). “Pilna a deih mi in a pa lungdamsak a, numei paktat tawh kikhawl mi in a neihsa teng lawnmang hi” (29:3).
BILL GATES IN KHANGNOTE A THUHILHNA:
• Nungtak baih lo hi- tua hangin hanciam in.
• Leitung in nang hong khual lo ding hi. Leitung ah nopsakna na ngahna dingin bang hiam khatah lawhcing masa phot in.
• High School ah sangkah kawmin kum khatin $ 60,000 na lawh khia ngei kei ding hi. Car zong na neihna ding leh tua zah sum na neihna ding thalawh masak kul hi.
• Na siapa genhak na sak leh ama siapa na muh dong ngak phot in.
• Burger bawl-a kithalawh ding zumna in tuat kei in. Na pi leh pu ten tua banga nasemte hampha sa uh hi.
• Na lawhcin kei leh na nu leh pate hang hilo hi. Tua hangin phunphun ken la, na hihkhialnate panin sinin kibawlphat sawm in.
• Na pianma in na nu leh pate na cim (boring) man khol lo uh. Inn na lei khin zo, nek leh tak a lim nono hong pia zo, laisimna ding sum leh paii hong pia zo ahih manun nang ngaihsutna sangin na pilzaw uh hi. Na nu leh pate cin lohna na gen ma-in nang cin lohna kimu masa in.
• Na sangkahna ah mi lawhcing leh mi lawhsam na mu ding hi. A taktakin ci leng sangnaupangte adingin laisim lai zawh loh ding om lo hi. Na siate nangawnin na zawh teiteina dingin hong hanciampih ding uh hi. Ahi zongin leitung nuntakna tua tawh kibang lo hi.
• TV a na muhte a taktak hilo ahih lam mangngilh kei in. Leitung nuntakna ah mi ten coffee dawnin tutu man lo uh hi. Nasep ding zongin a muh uh ciangin tu man loin sem uh hi.
• Nang leh nang na kitheihcian kei leh midang ten hong buaipih man lo ding hi. Na hun neih sunsun manpha takin zang in.
• Mi tawh kikhawlkhawl khol loin amau bekbek a thungaihsunsunte simmawh ken. Na dam leh amau’ nuai-ah na nasem kha ding hi. Company na neih ma-in amau bangin thu ngaihsunsunmi na hih ding kisam masa hi.
Kibawlphat ding hanciamna a nei, hilh theih leh hilh ding lunggulhna a nei, tua bang mite mihampha ahi hi. Kumpi Solomon leh mihau Bill Gates’ tung panin na theih thute zangkhial ken. Topa in thupha hong pia ta hen.
(Rev. Dr. JM Ngul Khan Pau in LUNGDAMNA AW May 2015 issue ah kisuaksak panin kong keisawn ahi hi).

BILL GATES IN KHANGNOTE A THUHILHNA

BILL GATES IN KHANGNOTE A THUHILHNA:
• Nungtak baih lo hi- tua hangin hanciam in.
• Leitung in nang hong khual lo ding hi. Leitung ah nopsakna na ngahna dingin bang hiam khatah lawhcing masa phot in.
• High School ah sangkah kawmin kum khatin $ 60,000 na lawh khia ngei kei ding hi. Car zong na neihna ding leh tua zah sum na neihna ding thalawh masak kul hi.
• Na siapa genhak na sak leh ama siapa na muh dong ngak phot in.
• Burger bawl-a kithalawh ding zumna in tuat kei in. Na pi leh pu ten tua banga nasemte hampha sa uh hi.
• Na lawhcin kei leh na nu leh pate hang hilo hi. Tua hangin phunphun ken la, na hihkhialnate panin sinin kibawlphat sawm in.
• Na pianma in na nu leh pate na cim (boring) man khol lo uh. Inn na lei khin zo, nek leh tak a lim nono hong pia zo, laisimna ding sum leh paii hong pia zo ahih manun nang ngaihsutna sangin na pilzaw uh hi. Na nu leh pate cin lohna na gen ma-in nang cin lohna kimu masa in.
• Na sangkahna ah mi lawhcing leh mi lawhsam na mu ding hi. A taktakin ci leng sangnaupangte adingin laisim lai zawh loh ding om lo hi. Na siate nangawnin na zawh teiteina dingin hong hanciampih ding uh hi. Ahi zongin leitung nuntakna tua tawh kibang lo hi.
• TV a na muhte a taktak hilo ahih lam mangngilh kei in. Leitung nuntakna ah mi ten coffee dawnin tutu man lo uh hi. Nasep ding zongin a muh uh ciangin tu man loin sem uh hi.
• Nang leh nang na kitheihcian kei leh midang ten hong buaipih man lo ding hi. Na hun neih sunsun manpha takin zang in.
• Mi tawh kikhawlkhawl khol loin amau bekbek a thungaihsunsunte simmawh ken. Na dam leh amau’ nuai-ah na nasem kha ding hi. Company na neih ma-in amau bangin thu ngaihsunsunmi na hih ding kisam masa hi.
Kibawlphat ding hanciamna a nei, hilh theih leh hilh ding lunggulhna a nei, tua bang mite mihampha ahi hi. Mihau Bill Gates’ tung panin na theih thute zangkhial ken. Topa in thupha hong pia ta hen.
(Rev. Dr. JM Ngul Khan Pau in LUNGDAMNA AW May 2015 issue ah kisuaksak "Kumpi Solomon leh Bill Gates' Tung Panin" panin kong keisawn ahi hi).
--------------------------------------------------------------------------------------------
# BILL GATES LEH RESTAURANT WAITRESS
Ni khat Bill Gates in restaurant ah va hawh hi. A nek ding leh a dawn ding teng a man khit ciangin restaurant nasemnu kiangah a nasepna thaman lungdamna lahna dingin sum (tips) $ 5 pia hi. Nasemnu mai hong khin demdam ahih manin Bill Gates in a maisuah thei ahih manin, "Bangci na hiam lawm aw? A kilawm loin hong ho khakna om hiam," ci-in dong hi.
Nasemnu: "Hun khat lai-in na tutna sabuai (table) mah-ah na tanu hong tu ngei a, na tanu in tips dingin $ 500 hong pia hi," ci-in dawng hi.
Bill Gates in nuihsan hieuhiau kawmin, "Amah pen leitunga mihau penpa' tanu hi a, kei pen sing tanpa' tapa ka hi lel hi," ci-in dawng hi.
Haksa pi-in hih ciang dong na tunna leh cithei nuamsa in na om hun ciangin na hun beisa leh na khankhiatna mangngilh kha kei in. A beisa hun pen na SIA hoih pen ahi hi.