Wednesday, 4 October 2017

LAS VEGAS SUAM PA'N LIM TAKIN GEELNA NEI MASA

LAS VEGAS SUAM PA'N LIM TAKIN GEELNA NEI MASA
Oct. 4, 2017: Nevada state a Las Vegas Strip ah Oct. 1 (Sunday) zan in Route 91 Harvest country music festival concert neih lai-in Mandalay Bay Resort and Casino dawl 32na panin thau tawh kap in, mi 59 kaplum a, mi 527 kapliam Stephen Paddock in hih mun a suamna dingin lim takin geelkhol hi. "Paddock in a hotel room kongkhak panin a vang neu mi etna (peephole) ah camera khat koih a, hallway ah camera nih koih hi," ci-in Clark County Undersheriff Kevin McMahill ci hi. A thau kapna hotel Mandalay Bay sungah thau 23 police ten muh uh hi. A camera koih khat a kongkhak pua ah koih a, a hotel tunna mun a manawh khempeuh a muh theihna dingin camera lim takin koih hi ci-in police ten ci uh hi.
Hih milom kithahna thukan (investigators) ten Tuesday in a lawm ngaihnu kum 62 a upa Philippines gammi Marilou Danley US hong tung a, FBI agents ten "person of interests" hi ci-in Los Angeles International Airport ah na man uh hi ci-in law enforcement ulian ten ci uh hi. Thunei ten bang hanga Stephen Paddock in US modern history dinga milom thahna nasia pen gamtang hiam cih thukanna nei uh a, thu kiza masate tawh thu kiza kikte kikalh liamluam tam mahmah hi (gentehna dingin a numei in "na vek un na si ding uh hi" ci-in vau a, a omna thei ta uh hi kici pen Tuesday in Philippine panin US hong tung pan hi).
Police ten Stephen Paddock' lawm ngaihnu Danley thusitna nei ta uh a, "Ama tung panin a sawt loin thu kician zaw theih ding kingak hi" ci-in Sheriff Joseph Lombardo in Danley tun' khit a sawt loin gen hi. "Thunei ten bang hanga kum 64 mi gambler leh account pension Paddock in mi 59 kaplum in, police ten a hotel room a buluh un amah leh amah kikaplum hiam hiam cih thucian kitheih pah dingin upna lianpi kinei hi," ci-in Lombardo in ci hi. Clark County Undersheriff Kevin McMahill in Paddock in concert ente minute 9-11 kap hi ci hi.
Paddock in concert ente a suam ma-in Philippine ah sum $100,000 transferred hi ci-in law enforcement ten hong gen hi ci-in min gen dinga phal loh US ulian khatin gen a, thukanna kinei lai hi ci-in The Associated Press news agency-te kiangah gen hi. Thukan ten a beisa nipi kalte ah Paddock' Paddock' financial report 12 kiim kanna nei lai uh a, Paddock in gambling (poker) kimawlna panin nisim in sum $10,000 mu den hi ci-in US ulian ten gen uh hi.
Paddock in Mandalay Bay hotel-casino ah thau 23 leh thautang bawm (magazines) 200 a koih banah camera thum koih masa a, lim takin a kithawikholh khit ciangin a hotel tunna dawl 32 glass mun nih vangsak a, tua mun panin concert en mi 22,000 (a cil in 40,000-42,000 kici) suk kap hi. McMahill in a camera khat peephole ah koih a, nih hallway ah koih hi a cih pen Lombardo in Paddock in ama kianga pai omte a etna dingin a koih hi ding hi ci hi. Paddock tunna hotel sung SWAT team ten a delh lai un Paddock in kongkhak manawh hotel security guard khat bang zah vei hiam kap a, a khe kapliam hi. SWAT teamte a hotel sung a lut dingun Paddock in a kam kak in, thau tawh amah leh amah kikaplum a, SWAT teamte a lut un a lu panin si leh nai dim leh a luang kiangah handgum mu uh hi.
"Hih bang galvan hoih nei in, galvan hih zah ta hotel sungah a puaklut theih leh hih bangin a gamtat pen na khempeuh geelna lim takin nei masa hi cih kitel a, a lamdang leh thu buaihuaipi hi. Thukanna neih kizo nai lo a, criminal case in kiciamteh a, kua hiam zong kigolh hi ding hi. Hih pa hih bangin a gamtat theihna dingin nakpi takin kilaihna nei (radicalised) hiam cih a source kithei nuam hi," ci-in Lombardo in ci hi.
Paddock' innte- Mesquite ah thau 19 leh Reno ah zong thau 7 kimuh beh lai hi. Paddock' tunna hotel room kongkhak kisia leh kikaptuahna video ah thau tunna khe nih nei (bipod) assault-style rifle khat telescope tawh kithuah khat kimu a, a hotel room sungah cameras, computer, thau 23, rifle to rifle a kizom in automatic danin a kikapzom theihna dingin "bump stock" devices kici 12 leh thau tunna bipod kimukhia hi. Liamna tuak 45 zato inn a omte lakah nih gim mahmah uh hi.
Nipini zan in Paddock in Harvest country music festival ah mi a lomthah (massacred) ma-in criminal history bangmah nei lo hi. IS ten ko tawh kipawl hi ung ci-in pulak kikkik hangun tu dong international terrorist leh Paddock' kizopna bangmah kimu nai lo hi. A nuntak lai-in Paddock in US government sepna - Postal service ah letter carrier, federal government’s Defense Contract Audit Agency ah auditor 1970s leh 1980s lai-in na sem hi. Zi nih vei nei-in kikhen uh a, a sih ma-in Australian citizenship nei Philippines numei Marilou Danley tawh kingai uh hi. Sum kitah a kimawl (gambling) kinak mawl mahmah mi ahi hi.
Source: The Washington Post; NBC News; AP news agency
@Thang Khan Lian #ZUNs

US TEN SYRIA AH TERRORIST FACTIONS HUHNA A PIAK MANUN TERRORIST DONA AH GAWLZAWHNA DING DAL HI CI

US TEN SYRIA AH TERRORIST FACTIONS HUHNA A PIAK MANUN TERRORIST DONA AH GAWLZAWHNA DING DAL HI CI
The Russian Defense Ministry in US in Syria gam ah terrorist factions (lengkhiate) huhna (support) a piak manin anti-terror dona lampi dal hi ci hi. Russian Defense Ministry spokesman Maj. Gen. Igor Konashenkov in zan in, "Syria ah ISte (Deash) beisakna dingin Syria galkapte galkap thahatna citlah man hilo a, anti-terror do a kici lawmte (American) in huhna a piak man uh hi," ci-in gen hi. Syria gam ah IS ten Syria galkapte a suam theihna pen US million mission omna mun pan hi ci-in gen beh hi.
September 28 in Rubkan khuapi panin Homs province sunga om Al-Qaryatayn (US ten ISte a kapna uh-ah nautang a lomlom in a thah munna uh) ah IS galkap 300 hong kinawn suk uh a, Syria galkapte tung lam panin et theihna (aerial reconnaissance) pan bek in a kimu thei a kiseelsim Syria galkapte panmun (hidden post) suamsak uh hi. Tua ni mah in IS ten Palmyra leh Dier Az Zor lampi kikawmtuahna ah Syria galkapte suam in, tampi that uh hi.
"Hih bangin IS ten Syria galkapte post kiseelsim leh Palmyra leh Deir Az Zor ah Syria galkapte a suam theihna uh thu khat bek om hi. Hih munte a suam theihna dingun 'US military mission' omna Syria-Jordan gamgi a USte galkapte omna 50km zone sung Tanf panin ISte hong kuankhia uh hi," ci-in Russian Defense Ministry spokesman Maj. Gen. Igor Konashenkov in in gen hi. "Hih bangin no hatna mun pansan in IS ten Syria galkapte suam thei uh ahih manin US galkapte ukna Tanf ah 50km zone panin terrorists-te hong kikap ta ding a, hong kihawlkhiatsak ta ding hi ci-in Russian Defence Ministry in US zasak hi," ci-in Maj. Gen. Igor Konashenkov in gen beh hi.
September kha bul in zong Russian Defense Ministry in Syria gam Dier Az Zor a ISte hatna sungah US galkapte leh US in huhna a piak rebels tuamtuam kipawlkhawm Syrian Democratic Forces (SDF) ten ISte a huhna leh US mawtaw tampi omte tung lam panin maan a zaihte (aerial pictures) Russian Defence Ministry in suakkhia sak hi. Trump in ISte President a let khit nung kha khat sungin leitung panin beisak dingin a kamciamna zui loin, Obama' policy mah sul nung zuih hi cih hong kipholakkhia hi.
Hawaii a term thum Congresswoman leh US Armed Services leh Foreign Affairs committees ah member ahi Tulsi Gabbard in zong US in Obama administration in Syria gam-a terrorists-te CIA leh Pentagon in huhna a piak a khawlsanna dingin “Stop Arming Terrorists Act” legislation bawl ding na sawm ngei hi. Obama administration khawlsan loin Trump administration in a zom toto ahi hi. US bek hilo in Saudi Arabia, Qatar, Turkey etc in zong al-Nusra Front, Free Syrian Army (FSA) leh Syria President Assad lehdo rebels leh terrorist factions tuamtuam huhna na pia den uh hi.
Croatia, Saudi leh Qatar in Dec. 2012 panin kha nih leh a lang sung CIA Libyan Program panin Syria kumpi lehdote ading galvan Turkey ah nasia takin vanleng tawh puak uh hi ci hi. The New York Times in March kha kim 2013 in tua bangin Gulf gam ah galvan puakna dinga kizangte pen khat vei puak in vangik 50 tons (50*1,000kgs) pua zo Ilyushin IL-76 kizang a, Syria ah rebels leh terrorists-te piak ding Turkey gamgi ah 2012-2013 kikal in galvan 8,000 tons kipuak hi ci hi. Balkan Investigative Reporting Network leh Organized Crime and Corruption Reporting Project ten hih vai kum khat sung thukanna a neihna ah Saudi in Belgrade, Sebia panin May 2013 in galvan a piakte tank kapsiatna Soviet-designed PG-7VR rocket launchers 500 leh a tang million 2, Konkurs anti-tank missile launchers 50 leh 500 missiles, vanleng kapkhiatna tank a kithuah anti-aircraft guns 50, galdona mawtaw golte kapsiatna OG-7 rocket launchers 10,000, BM-21 GRAD multiple rocket launchers truck li (BM-21 GRAD multiple rocket launchers ah rocket 40 kithuah thei a, a range 12 - 19 miles hi) leh GRAD rockets 20,000 pia hi ci hi.
Tua loin USte adingin Arab gam-a a lawm hoihpen Saudi in Syria kumpi lehdote piak dingin Serbian company panin 300 tanks, 2,000 RPG launchers, 16,500 other rocket launchers, ZU-23-2 anti-aircraft guns tang million 1, thau tuamtuam tang 315 million order hi. Saudi in nidang a Soviet tawh kipawl (boc state) Balkan gamte panin galvan tam order pen a, 40% bang Soviet bloc states tung panin 2015 in a orderte 2017 kum bul in Syria kuumpi lehdote khut ah piakhia nai lo lai ahih manin Syria kumpi laihna dingin Saudi kum bang zah hiam kithawikhol uh hi ci-in thukan ten mukhia uh hi.
Saudi in Balkan gamte tung panin bekin galvan order lo a, Syria buai kipat cil in na kipan hi. December 2013 in US tung panin $1 billion tawh TOW anti-tank missiles 15,000 Obama administration lai-in a lei sawmte US in sih theihna galvan tawh huhna ci-in 2015 bei dekin na dal kik hi. Tua ma-in Saudi in US tung panin TOW missiles a leite 2014 in Syria ah hong lut man manin Syria kumpi thanemsak zo mahmah hi. Hih bangin Arab gam-a US leh a pawlte leh US in Syria kumpi lehdote ading galvan a lomlom in a supply-te pen Syria gam-a al-Qeada tawh kipawl al Nusra Front (tu-in Tahrir al-Sham or Levant Liberation Organization ci-in a min laihte) leh Syria kumpi lehdo dinga galdo dinga kipiakhia a lut gamdangte (foreign fighters) 20,000 lutte piak dingin Turkey panin a puaklut manun IS hong piangkhia hi. Tua ahih manin IS piangsak leh huhna pia pia US leh a pawlte ahi hi. (IS i cihte pen US in Cold War hun lai-in Afghanistan ah Soviet Union dona dingin a piankhiatsak Bin Laden' al-Qaeda panin hong piangkhia sawn ahi hi. A min uh al Nusra Front panin tu-in Tahrir al-Sham or Levant Liberation Organizationa ci-in a kilaih banga kilaih hi bek hi).
A sim in a piakte uh kicing zo lo ahih manin amasa pen dingin Obama in June 2013 US in sih theihna ding galvan tawh huhna (lethal military aid) rebels-te tungah a langtang (direct) in CIAte tungtawn in na pia hi. 2014 tuk lai (spring) in USte bawl galvan BGM-71E anti-tank missiles 15,000 Saudi gam panin President Assad lehdote khut ah na pia hi. Tua hun in CIA ten Assad lehdo galvan a piakte tungah al Nusra Front leh a pawlte na kipawl kei un ci-in thupia uh hi. USte pen terrorists teng piangsakte leh huhna pia dente ahih manun tu dong a kipawl den pen uh phim leh khau bang khin ahih manun a lamdang hilo a, Trump zong lamdang sak ding hilo hi. US policy pen tang kum panin tua bang ngitnget ahi hi. Syria kumpi tuk dingin hong om ciangin Assad in Russia huhna ngen a, Sept. 30, 2015 in Russia in Syria ah galdo hong pan a, US leh a pawl gam 65te leh a uino (rebels + terrorists) teng tu dong bil kaih zo lai ahih manin tu dong Syria kumpi a tuk lo hi bek hi. A tunga i gente tom kim bek hi a, a kitel zaw in tawm na sim nop leh a nuai-a link "How America Armed Terrorists in Syria" panin na sim lecin na mit hong keuh tuam ding hi (A link pen US media mah ahi hi.)
Source: American Conservative: Sputnik
@Thang Khan Lian #ZUNs
http://www.theamericanconservative.com/…/how-america-armed…/

Tuesday, 3 October 2017

LAS VEGAS (US) SUAMPA THU, KISUAMNA THU KITEL ZAW LEH US AH THAU TAWH MILOM KITHAHNA THU GAWMKHAWM

LAS VEGAS (US) SUAMPA THU, KISUAMNA THU KITEL ZAW LEH US AH THAU TAWH MILOM KITHAHNA THU GAWMKHAWM
Oct. 3, 2017: Zan in Nevada state sunga Las Vegas ah Route 91 Harvest country music festival ah mi tul 40 val concert ente Mandalay Bay hotel dawl 32na panin a kappa pen kum 62 mi accountant pension, gambling zongsang multi-millionaire Stephen Craig Paddock hi a, Nevada panin tai 80 a gamla khamtung lam Mesquite a teng ahi hi. Sihna tuak mi 59 kiim pha ta a, mi 527 in liamna tuak hi kici hi. Stephen in zan a concert ente a suam in minute tam lo kihal in li vei kap hi. Stephen in traffic rule khat vei a palsat cih loh ngongtatna gamtang leh thukham palsat hi ci-in ciamtehna khat beek nei lo a, a sanggampa Eric in biakna leh political kizopna nei lo hi ci hi. A pa Benjamin Hoskins Paddock pen bank buluh mun mahmah khat hi a, Texas thonginn ah kum 20 sung thongkia dingin a kihum lai-in taikhia ahih manin FBI ten 1969 in Most Wanted list in na ciamteh uh hi.
Zan a thupiang a kitel in etna: 10:08pm (10;38 IST) in Stephen in automatic rifle zangin Mandalay Bay hotel dawl 35na panin Route 91 Harvest Country Music Festival ah Country singer Jason Aldean in a lasak lai second 30 khit pawl in mipi lak kap kipan hi. 11:00pm in liamna tuak tampi zato inn ah kipuak hi. 11:55pm in University Medical Center spokeswoman Danita Cohen in a zato inn uh-ah liamna tuak 26 hong kipuak hi ci hi. 12:00am in thaukap dinga upmawh khat si hi ci uh hi. 12:15am in concert en ten concert en fans 40,000 pha hi ci uh hi. Concert en ten fireworks tawh kibang kiza a, concert tawk lhat a daih khit ciangin thau ging kik ma concert kipan kik a, minute nga khit in thau hong ging kik hi ci uh hi.
1:40am in Clark Conty Sheriff Joseph Lombardo in thaukappa Mandalay Bay Hotel dawl 32na ah SWAT team ten delh uh a, ngia khat guak a gamtang (lone wolf) hi dingin ki-ummawh hi ci hi. Thaukappa Stephen tawh kipawl dinga upmawh Asian-origin numei Marilou Danley (na vek un na si ding uh hi ci-a mi vau kici nu) thaukappa tawh kipawl hi kici hi. 3:33am in Las Vegas police ten mi 50 val si a, mi 200 in liamna tuak hi ci uh hi. Clark Conty Sheriff Joseph Lombardo in thaukappa Stephen Paddock hi a, hotel a zin tung a omna kilut sawm hi ci hi. 4:55am in Las Vegas police ten thaukappa tawh kipawl dinga upmawh nu Marilou Danley a omna kithei a, thaukappa tawh kipawl lo hi dingin um uh hi. 5:50am in thaukappa Stephen' tunna Bandalay Bay hotel sungah a sisa in mu uh a, a tungah liamna om hi. Amah leh amah kikaplum hi hi dingin ki-um hi ci-in Las Vegas Sheriff Joseph Lombardo in ci hi.
Stephen Paddock' tunna hotel sungah thau 10 leh a tang bawm (magazines) 200, shooting platforms nih leh cameras kimu hi. Stephen in sabeng theihna dingin hunting licence thau nei a, a sanggampa Eric in Central Florida nomna (humid) hangin Nevada ah kituah a, kha lui-in Hurricane Irma in Florida a nawk manin mei ginat thu text message tung tawn in ka kiho uh hi ci hi. Zan in Eric in a sanggampa Stephen pen
multi-millionaire property developer hi a, vanleng (plane) nih zong nei hi ci hi. Stephen in terrorist tawh kizopna a neih loh banah thukham palsat hi ci-a ciamtehna (criminal record) nei lo a, lungsim veng lo a buaina (psychological problems) nei hi cih ciamtehna nei lo hi ci-in US Senior ulian nih in ci a, khat in IS ten Amaq website ah Stephen pen Nevada a IS galkap dingin a kila hi ci-a a tangkona uh nial hi. CIA spokesman Jonathan Liu in, "Intelligence Community ten IS ten Las Vegas suamna ko gamtatna hi a cih uh kithei a, thuman theician lopi in thukhupna bawl ding kidophuai hi," ci a, FBI special agent in charge Aron Rouuse in tulianin international terrorist group tawh Stephen in kizopna nei hi cih kimu nai lo hi ci-in news reporters-te kiangah gen hi. .
Zan in Clark County Sheriff Joseph Lombardo in news reporters-te kiangah, "Pumpi ki-uk zo lo, lungsim buai (psychopath) khat lungsim ka thei kei a, bang deihna a hih bangin ngongtat hiam cih a ngimna thei lo hi'ng," ci hi. Stephen in nung kal diakin gambling transaction dollar tul sawm tampi lakhia a, a sup maw, a meetna maw cih bel kitel lo hi. A sanggampa Eric in, "Amah pen biakna leh politics ah kizopna nei lo mi mawkmawk hi a, gambling (poker) bel uuk mahmah hi," ci-in hih bangin a gamtat lamdang a sakna thu gen hi. Stephen in Mandalay Bay Resort Casino dawl 32na tawlet limlang mun nih sat vang a, tua panin concert ente suk kap hi. Police ten a hotel roommate dinga upmawh Marilou Danley zong mu ta uh a, thusitna nei ding uh hi. 2015 record ah single ci-in Stephen Paddock kiciamteh a, ahih hangin 1980s in California ah a teng lai-in zi nei ngei hi. Police leh pubic records ah bel Marilou Daley tawh Nevada ah teng khawm (living together) uh a, Mailou Daley in hih suamna ah kigolh khakna nei lo hi ci uh hi.
Zan a thupiang hangin McCarran International Airport
ah Flights a lengkhiat hun ding kisot in, kizekaisak (delayed) hi. Liamna tuakte lakah Las Vegas Metropolitan Police Department duty nih a liam banah khat si kha hi. Stephen tunna Mandalay Bay Resort dawl 32 dei sungah SWAT teams-te a lut un Stephen na si khin ta hi. US gam adingin thau tawh a kisuam mun diaknate: Mi teenna mun = 31.5%; Streets/Highways = 24.5%; School = 12.1%; Mun tuamtuam (Others) = 9.2%; College/University = 8.6%; Office = 7.6%; Nop bawlna mun = 6.4%.
US tangthu adingin 1982 khit nung thau tawh milom thahna nasia diakte: (1) July 18, 1984 in kum 41 mi James Oliver Huberty in San Ysidro in San Diego khuapi-a McDonald restaurant na suam a, mi 21 a thah banah mi 19 kapliam a, SAWT team ten kaplum uh hi. (2) Oct. 16, 1991 in Killen, Texas ah kum 35 mi George Hennard in pickup truck hawl in, Luby's restaurant cafeteria suam a, mi 23-24 kikal a kaplup in, 27 kapliam a, tua khit in amah leh amah kikaplum hi. (3) April 16, 2007 in Virginia Tech sangnaupang Seung-Hui Cho in a sanginn uh Virginia Polytechnic Institute and State University, Blackburg, Virginia na suam a, mi 32 that a, mi 17 kapliam hi (a liamte guk classroom tawlet ah tawmkhia in suakta uh hi). Tua khit in amah leh amah kithat (suicide) hi. (4) Dec. 14, 2012 in Fairfield County, Connecticut a Newton school kum 20 mi Adam Lanza in suam a, a nu, sangnaupang 20, sangsia 6 a kaplum khit ciangin amah leh amah kikaplum hi. Hih thupiang hangin Americans mi 100,000 in gun control ding a deihna uh suaikai uh a, Obama administration ah khia uh hi. (5) June 12, 2016 in kum 29 mi Omar Marteen in Orlando, Florida a Pulse gay nighclub suam a, mi 49 that a, mi 58 kapliam hi. Law Enforcement ten a nighclub sungah Omar Marteen kaplum uh hi. Hih thupiang pen Sept. 11, 2001 in US kisuam khit nung US tangthu adingin mi lom kithahna nasia pen leh LGBT mite terrorist suamna lak panin a nasia pen hi lai hi. (6) Oct. 1, 2017 10:08-10:20pm kikal inkum 64 mi Stephen Craig Paddock in Route 91 Harvest country music festival Las Vegas Strip, Paradise, Nevada ah concert neihna mun suam a, Wikipedia in mi 60 kiim in sihna a tuah banah mi mi 527+ in liamna tuak hi ci hi.
Source: The Sun; Reuters; Mother Jones' US Mass Shootings; The Hindu; Wikipedia
@Thang Khan Lian #ZUNs

US AH THAU TAWI KHAT IN MI 50 VAL KAPLUM, 400 VAL LIAM

US AH THAU TAWI KHAT IN MI 50 VAL KAPLUM, 400 VAL LIAM
Oct. 2, 2017: US state of Nevada sunga Las Vegas Strip ah tuni (US timing Sunday) nitak lamin Route 91 country festival ah concert ah mi 22,000 kiim kihel in a om lai un Mandalay Bay Resort and Casino building tung panin thau kikap a, mi 50 val a sih banah mi 400 val in liamna tuak hi. Thau kap mi khat dingin ki-ummawh hi. Police ten thau tawh mi lom kaplum pa kum 64 mi Stephen Paddock hi ci-in a min gen uh a, Mandalay Bay hotel dawl 32 tung panin mipi lak thau tawh kap hi ci uh hi. Thau kap dinga upmawh Stephen Paddock in thau a kap khit in Mandalay Bay hotel sunga a hotel room sungah a sisa-in kimu hi ci-in police ten gen uh hi.
Concert ah a zi tawh kihel Cole Watson in, "Thau hong gin' cil in crackers puak tawh kibang a, tua khit in thau hi cih ka thei a, mi khempeuh tai ngeingai uh hi. Thau kikap lai takin a mun pen patauhna tawh kidim a, buaina tawh kidim hi,"ci-in telephone panin Al Jazeera newste kiangah gen hi. Las Vegas Review-Journal a journalist Wade Millward in country-music star Jason Aldean in la a sak lai takin thau tawh kisuam hi ci-in Al Jazeera newste kiangah gen a, "Mit tawh thupiang mu ten kimawlna a kizang a puakkham fireworks sa hi ung ci uh hi. Jason Aldean in khuamui kuan in la a sak seconds 30 sung kiim bek la sa man a, fireworks hilo ahih manin concert ente lei ah bok suk in tai ngeingai uh hi ci uh hi," ci hi.
Mit tawh thupiang mu Felipe Uribe kici in, "Mandalay Bay hotel dawl tung nung pen panin concert ka ka en uh a, thau tawh suamna hong piang hi. Concert ka suk et uh a, thau a gin' cil in fireworks ka sa uh hi. Thau a kikap khit a sawt loin concert na a kihelte lei lakah a khut lum leh thal lup khin uh hi. Ko etna panin thau kikap hi cih ka thei kei uh hi," ci-in Al Jazeera newste kiangah gen hi. .
The Las Vegas Review-Journal a journalist Millward in, "Zato inn a liamna tuak a kipuakteka lawmta leh innkuan tam mahmah hi. Sisan naisan tawh kithuah puansilh tam mahmah a, si leh nai bang puan kipaai tam mahmah hi. Policete mun khempeuh ah dim uh a, ka tung uh-ah helicopter nih leeng hi," ci-in Al Jazeera newste kiangah gen hi. Press conference ah Clark County Sheriff Joseph Lombardo in, "Mi 50 kiim si a, mi 400 val in liamna tuak hi. A si zah leh a liam zah lian gencian thei nai lo hi'ng. Duty a om police nih kikapliam liam a, khat nak liam mahmah hi," ci hi.
US President Donald Trump in a Twitter ah Las Vegas thau tawh kikapna hangin liamna leh sihna tuakte a dahpihna pulak a, hih bang gamtatna pen dawi gamtatna ngiat hi ci hi. Nipini a Las Vegas thau tawh kisuamna pen 1949 khit nung thau tawh mipi lak suamnate lak panin a nasia pen hi a, US modern history adingin thau tawh khat vei thu in milom thahna nasia pen hi lai hi. Watchdog group Gun Violence Archive in 2017 in US a milom thau tawh kikapna (mass shootings) 273 vei piang ta hi ci-in ciamteh hi. Tu kum sungin thau tawh kapna hangin sihna tuak 11,621 pha ta a, mimal galvan a puakthei vui (explosive powder) zangin bomb a kizang galvan (firearms; cold weapons; white arm) zatna hangin liamna tuak mi 23,433 pha ta hi ci-in Gun Violence Archive in ciamteh hi.
Nipini a Mandalay Bay suamna pen nung kal diakin kum 32 mi Spencer Hight in a kilempih loh (estranged) leh zi lui (kum guk a kiteenpih) Meredith Emily Hight in football gam en dingin party a zindona ah a zi kihel in mi giat a kaplup khit nunga thupiang ahi hi.
#Bottom line: Obama administration in thau zuak khamna dingin (gun control) lungsim veng lote tungah thau zuak ding kham in, National Instant Criminal Background Check System tawh mi 75,000 tungah thau zuak ding a dal hangin Trump in thau zuak a kumpi thuzawh (gun lobbyist) National Rifle Assosiation (NPR) ten a presidential campaign lai-in millions dollars tawh a huh manin gun control na phiat hi. Tua khit in Senate ah gun control ding vai a deih leh deih lo kihelh manin February 28 in vote khiatna ah Senate ah majority Republican ten vote 57-43 in na zo uh hi. Thau mihaite tung nangawn ah zuak ding deih Trump a bangci kisiamtan tam? Firearms hangin 2011-2015 kikal in mi 160,395 in sihna na tuak hi ci-in CDC data in ciamteh hi. 2013 kum in Centres for Disease Control and prevention ten mi 30,000 firearms hangin kithat a, ngim lohpi leh kamsiatna tawh kithat 505 pha a, ngim a kithat 11,208, amah leh amah kithat 21,175 pha hi ci hi. Hih thu pen a dahhuai leh a haihuai mahmah thu khat ahi hi. 2014 in thau tawh mi 8,124 na kithat hi ci-in FBI in ciamteh hi. FiveThirtyEight.com in kum sim in US ah thau in mi 33,000 in sihna tuak den hi ci-in ciamteh hi. US pen kuamah suam kisam se lo a, a ut peuh in thau lei thei in, tawi thei uh ahih manin amau leh amau kisuam lum den uh ahih a dahhuai leh a haihuai thu hi.
Source: CBS News; Los Angeles Time; Al Jazeera News; CNBC, New York Times; NPR: everytownsearch.org; Washington Post: FiveThirtyEight.
@Thang Khan Lian #ZUNs

Show More Reactions

Monday, 2 October 2017

SPAIN PANIN LENGKHIATNA DINGIN CATALONIA REFERENDUM AH YES VOTE TEN ZO

SPAIN PANIN LENGKHIATNA DINGIN CATALONIA REFERENDUM AH YES VOTE TEN ZO
Oct. 2, 2017: Spain kumpi in dal in, police ten vote khiatna mun tampi khaksak in, vote khia dingte thatang tawh dal hangin vote khia teiteite leh policete kinawktuahna ah mi tampi in liamna a tuah hangin zan in Catalonia in suahtakna dingin independence referendum vote a khiatna uh-ah suahtakna deih leh Spain panin lengkhiat ding deih 90% om hi. Tua ahih manin Catalonia regional makai ten suahtakna ding a pulakkhiat theihna dingin kong kihong ta hi (suahtakna deih a tam zawk leh suahtakna pulak ding ci uh a, poll result kipulak cil in 40% bekin suahtakna deih hi kici napi 90% in deih hi).
Spanish Prime Minister Mariano Rajoy in hih bang vote khiatna pen upadi (constitution) tawh kikalh ahih manin thukham tawh kituak lo (illegitimate) a, a tuam om ding deih (separatists) ten gam bup hong vauna uh hi ci-in a gen khit in Catalonia President Carles Puigdemont in television address a bawlna ah Catalonia a party khempeuh in kihona neih dingin cial hi. Spanish police ten vote khiat ding thathang zangin dal in, batons leh rubber zangin referendum a dal sawm hangun Catalan government in mi 2.26 million (42.3% bek) in vote khia uh hi ci hi.
Catalan ulian ten Spanish riot policete tawh kinawhtuahna ah mi 844 in liamna tuak hi ci-in gen uh hi ci a, Spanish interior ministry in police 12 in liamna tuak hi ci hi. Hih thupiang pen Madrid leh Barcelona kikal ah upadi buaina lak panin a nasia pawl hi lai hi. Zan in zong Barcelona leh Las Palmas football clubte Camp Nou ah a kimawlna uh buaina piang ding lauhthawng manin a club deihte (fans) a stadium ah kilutsak loin a hawm in kisuih uh a, Camp Nou lutna teng kikhakcip hi.
"Lametna leh thuakna ni-in Catalonia gammi ten independent state ngah in, republic bawlkhiatna ding kingah hi. Ka government in ni tam lo sungin tu ni-a vote result mipi thuneihna sangpen neihna (sovereignty) omna parliament ah (a result) khak ding a, tua khit ciangin referendum thukhun tawh kituak in kigamtang ding hi. Vote khiatna ah police ten human rights a palsatna EU kiangah thukanna nei dingin kingen ding hi. Tu ni-in Spain state in Catalonia tangthu ah a maizumhuai laidal dang gelh kik uh hi," ci-in Catalonia President Puigdemont in a televised address ah gen hi. Police ten thatang zangin vote khiat ding a dal manun Spanish politicians left-wings pawl khat ten Spain Prime Minister Mariano Rajoy' kitawp dingin nawh uh hi. Spain deputy prime minister Soraya Saenz de Santamaria in bel police ten thatang hat a kilawm ciang bek zang uh a, regional government (Catalonia) kilawm loin a gamtat manin thatang police ten zang uh hi ci hi.
Catalonia i cih bang hi a, refendum vai ko dan a hong kipan hiam?
Catalonia pen Spain nisuahna lam a om hi a, provinces 4: Barcelona, Girona, Lleida lehTarragona pha hi. A khuapi uh leh khuapi golpen Barcelona hi a, Spain khuapi lak panin mi tampen teenna mun a nihna leh EU adingin a sagihna hi. Catalonia ten kum 1,000 val bang amau pau leh tangthu (history) ciamtehna na nei uh a, Spain gam adingin a hausa pen pawl ahih hangin leibat zong hau mahmah hi. Spain gam milip 16% Catalonia ah teng uh a, Spain export lak panin Catalonia bekin 25.6% export khia a, a GDP uh 19% (2016), foreign investment a piangkhiatsak uh 20.7% tak pha zo mawk hi. A GDP per capita income uh Euro 28,600 hi a, Portugal gam sangin hausa zaw hi (Madrid a Euro 33,600, Navarra a Euro 24,000). Sepna nei lo (unemployment) pen Spain gam bup ah 17.2% (2nd quarter of 2017) hi a, Catalonia ah tawmzaw (i.e. 13.2%) hi. Spain gam fascist Francisco Franco in 1939–1975 a uk dingun Catalan pau, ngeina leh politics lamsang gakna lianpi a neih manin suahtakna deihna leh kiphinna hong piangkhia a, 2014 panin Independence movement hong nasia a, tu dong dai lo hi.
Spain gam adingin Catalonia in van tam zuakkhia (export) pen a, 2016 leh 2017 (first quater) in Spain gam in a piangkhiatsak (produced) seh li suah seh khat (quarter) piangkhiasak hi. Barcelona khuapi a company gol diakte pen: textile group Mango, Spain adingin bank golpen a thumna Caixa Bank, highway giant Abertis leh perfume company Puig cihte om hi. Agri-food, chemistry leh auto sector cihte Catalan industry khuampi hi a, datsi (oil), nek leh dawn (food), anteh (groceries) leh sa lamsang (a diakin voksa) tam zuakkhia mahmah hi.
2006: March 30 in Spain Parliament in autonomy charter thak ding thukimpih ahih manin sum leh thukhen/thukham bawl theihna dingin thuneihna (fiscal and judicial power) lianzaw sem Catalonia pia a, minam (nation) khat in ciamteh hi. July 31 in Spain PM Rojoy' conservative Popular Party (PP) in (Catalonia panin gupna tawm kha bek ngah) Catalonia in autonomy a ngetna na nolh a, amau phattuamna ding bek deih ci-in ngawh hi.
2010: June 28 in Spain Constitutional Court in 2006 charter pawlkhiat na phiat sak a, "nation" cih kammal in "thukham tawh kituak in manphatna nei lo" (no value) hi na cih sak a, Municipal services (khuapi a sepna munte) ah Catalan pau zat tuam se ding na nolh sak hi.
2012: Sept. 11 in 1 million val mipi ten Barcelona khuapi-ah Catalonia's national day ni-in lungphona nei uh a, tua khit nung kum sim in hih bangin Sept. 11 tengin lungphona neih pen a ngeina uh hong suak hi. Sept. 20 in Spain PM Rojos in Catalonia President in Catalonia sungah siah tamzaw leh siah zat theih dingin ngetna na nolh sak hi. Nov. 26 in Mas' party leh a pawl ten snap election ah gualzawhna a ngah hangun regional parliament ah absolute majority ngah zo lo uh hi.
2014: Nov. 9 in Catalonia in Spain thu nial in suahtakna ngah theihna ding lim (symbol) in vote khiatna (vote on independence) nei uh a, 1.8 million (37% bek) in vote khiatna a neihna uh-ah 80% in suahtakna ding deih uh hi.
2015: Nov. 9 in Catalan Parliament ah suahtakna deih thukham bawl (pro-independence lawmakers) 72 ten Spain panin lengkhiat (secede) nading resolution bawlna dingin vote khiatna nei uh hi. Ahih hangin Constitutional Court in a vote khiatna uh thukham tawh kituak lo hi ci-in pom lo hi.
2016: January 10 in Spain panin lengkhiat ding deih den President dingin Carles Puigdemont cing hi. June 9 in Puigdemont in Oct.1 ciangin referendum vote khiatna neih dingin pulak hi. Sept. 6 in Catalonia; regional Parliament in referendum neih theihna dingin phalna leh thukham khauh (decree) pulak hi. Sept. 7 in Spain Constitutional Court in referendum neih upadi tawh kituak lo hi ci-in thukhenna tawh tna (legal challenge) a bawl hangin Catalan government in referendum kinei veve ding hi ci hi. Sept. 30 in Spain police ten referendum vote khiatna munte (polling booths/stations) a kim khat kikhak hi ci hi. October 1 in Spain Constitution 1978 palsat in independence referendum vote khiatna neihpih kik hi.
#Behlapna & bottom line: Catalonia Statute of Autonomy: 9 September 1932; 18 September 1979; 9 August 2006 (current version). Capital: Barcelona. • Area Total: 32,108 km2 (12,397 sq miles); Area rank: 6th in Spain
Population (2016)
• Total: 7,522,596
• Rank: 2nd in Spain (16%)
• Density of population: 234/km2 (610/sq miles)
Vote khiate pen suahtakna deih vivete hi a, a deih lo ten vote a khiat loh banah Space Constitution 1978 in Catalonia a lengkhiat ding phal lo ahih manin Catalonia independence ngah ding vai hun (time) hong tung ding bekin hong hilh theih ding hi. Suahtakna ngah ding maw ngah lo ding cih kitel nai lo a, referendum a zuih uh a, Spain Parliament in a thukimpih leh ngah ding uh hi. Ngak lai ni.
Source: News agencies; Associated Press; Al Jazeera; BBC;Telegraph; ESPN: Wikipedia
@Thang Khan Lian #ZUNs
Photo 2na ah a sanna mun teng Catalonia hi.


Show More Reactions