ISREAL KHUAPI DINGIN JERUSALEM US IN A CIAMTEHNA HANGIN LEITUNG MUN TUAMTUAM AH HEHNA KIZEEL
Dec. 11, 2017: US President Trump in Dec. 6 in Israel khuapi dingin Jerusalem a ciamtehna hangin Middle East a hehna kipan pah a, tua hehna Asia leh North Africa continent dong ah kizeel in khualak kongzingte ah mi tul sawm tampi in a deih lohna uh lahna dingin lungphona nei uh hi. Zan in international khuapi tampi ah Palestinete gupna lahna dingin Palestine laan (flag) lungphona lahna nei ten tawi uh hi. Trump' thukhensatna hangin Israel-Palestine buaina kibehlap ding hi ci-in leitung bup makai teng phial in US mawhpaih uh hi.
Trump' thukhensat khit ni nga zawh in zan in Israel' ukkhumna (occupied) Palestine leitangte ah ngongtatna (violence) piang hi. Palestinian Red Crescent in zan in Israel' ukkhumna West Bank, Gaza leh Jerusalem ah Israel security-te leh lungphona neite kinawktuahna ah mi 157 in liamna tuak a, Trump' thukhensat khit mi li in Gaza Strip ah sihna tuak ta hi. Zan in Palestine, Jordan, Turkey, Malaysia, Egypt leh Indonesia kihel in Arab leh Muslim gam mun tuamtuamte lungphona nasia takin piang a, Lebanon khuapi Beirut ah zong kinawktuahna US embassy mai-ah piang hi. Lungphona nei ten tear gas leh water cannons tawh kap security-te thuk kikna dingin khualak kongzing hal in, US leh Israel laante hal uh hi.
Trump' thukhensatna neih khit zawh amasa penna dingin gam pua lamah Israel PM Nentanyahu zinkhia in France President Macron kimuhpih a, a kiholimna uh-ah US in Jerusalem vai a thukhensatna gen belin nei uh hi. Netanyahu in, "Ko lamah kuamah hong pang lo a, Arab gam kuamah in ko hong gum lo hi. Ala! Topa! Ko zong Palestine laan khai nung. EU nangawn in khentuam nei-in ko hong gum loin Palestinete gum uh a, a ciamteh tham Trump' thukhensatna vai mawhsakna ka zak hangin Gaza panin rocket tawh Israel hong kikapna vai kuamah in a mawhsakna thu a genna uh ka za kei hi. Hih banga kideidantuamna kisang thei lo hi," ci hi.
Arab foreign ministers tengin zan in resolution a bawlna uh-ah Trump in a thukhensatna a dok kik/laihna (rescind) ding leh UN Security Council in US in a policy a laihna hangin a mawhsakna pulakna dingin kalh uh hi. Zan mah in Muslim tam pen omna Indonesia gamte khuapi Jakarka ah mipi lungphona nei mi 5,000 val ten Palestine laan leh "Palestine adingin thungetsak ni," cih banners tawi-in US embassy kongah a hehna uh va lak uh hi. Lungphona neite makai Nurjannah Nurwani in, "Policial statement pulakkhiat bek tawh kilung lo-a US thukhensatna laih kikna dingin nawhna nei thei internationally lobbying neih ding kihanciam hi," ci hi. Lungphona a kihel numei khatin, "Trump in a thukhensatna a dokkikna dingin a khuak zang ta hen!" ci hi. Indonesian President Joko Widodo in zong Trump' thukhensatna a mawhpaihna thu gen a, Indonesia a US ambassador sap a, lungkim lohna gen khum dingin thu pia hi.
Turkey' khuapi Istanbul ah zan in mi tul bang zah hiam in lungphona nei kik uh a, Yenikapi Square sungah Turkish leh Palestinian laan tuipi bangin a khaite dim phenphang hi. Trump' in thukhensatna bawl leh buaina lianpi piang ding hi ci-in warning na pia den Turkish President Erdogan in zong Israel gam "terrorist state" leh "kum cing lo naupang that gam" hi ci a, US in Jerusalem khuapi dingin a kipsakna zatna ding a kimanna ding om lo (null and void) a, kilehdo ding hi ci-in Islamic gam ten Nilaini ciangin kimuhkhawmna khawmpi (summit) nei dingin cial hi. Egypt' khuapi Cairo sunga university minthang mahmah Al-Azhar University sangnaupangte leh professors ten zong lungphona lahna nei uh a, Cairo universities nih ah zong lungphona lahna nei uh hi.
Morocco' khuapi Rabat ah zong lungphona nei ten Trump ot khum in, "Jerusalem khuapi Palestine mite aa hi," cih banners tawi uh hi. Morocco' finance minister Mohamed Boussaid in hih lungphona pen US President thukhensatna nialna leh lungkim loh lahna hi ci hi. Indian-administered Kashmir ah lungphona nei ten a tuam diak se in lungphona lahna nei uh a, 1.1 million teenna Srinagar khuami ten lungphona lahna in sumbukte kha in, kongzing lampi ah mi vakkhia lo uh hi. Gal omna Syria leh Yemen zong lungphona lahna a om ban-ah Pakistan khuapi Karachi ah mi za tampi ten US Consulate manawh in lungphona lahna nei dingin a manawh hangun riot police ten na leh delh uh hi.
Christian lam a kipanin Egypt Coptic Pope Tawadros II in Trump in Jerusalem khuapi Israal capital dingin a tangkokhiat pen Arab millions ngaihsutna thusim lohna hi ci-in US Vice-President Mike tawh a kimuh ding cancelled hi. RC biakna makai Pope Francis in leitung makai ten, "pilna leh thu limtak-a ngaihsutna tawh ngongtatna a khan' lohna dingin hong vaihawm un" ci-in kunh hi. Palestinian Christians ten zong Trump' in Tel Aviv panin Jerusalem ah US embassy a laihna ding leh Jerusalem vai a thukhensatna ah a lungkim lohna pulak uh a, zan a Gaza sunga Nipi Kikhop biak piakna ah hih thu mi tampi in gen bel in nei uh hi. Israel leh Israel ukkhumna Palestine leitang ah Christian 200,000 val om a, Jerusalem pen Judah, Christians leh Muslimte khuapi hi cih ngaihsutna nei uh hi. French President in zong Israel PM Netanyahu tawh zan in a muhna uh-ah Palestinete leitang ah teenna (Israel settlement) lam a khawlsanna dingun kunh hi.
#Bottom line: Trump' thukhensatna hang leh US policy a laih/leh hei (shifts/reversed) vatna hangin Arab leh Muslim gamte ah US Embassy/Consulate a nasem teng khuaibu pal kha bang keei den phot ding uh hih tuak hi. Leitunga thupiang khempeuh Pasian' theihna lo-a piang a om loh hangin Ama' deihna bang bekin na khempeuh piang den lo ahih manin US leh UN Security Council a EU member nga lak panin member khat bekin Israel khuapi dingin Jerusalem kipsak ding deih pan bek uh ahih manin piang zo ding maw, piang zo lo ding cih gen theih nai loh hi. Pasian leh mailam hun bekin thei hi.
Source: Agence France-Presse, Al Jazeera and The Hindu
@Thang Khan Lian #ZUNs
@Thang Khan Lian #ZUNs
Photo: Gam lim ah Israel in phase 1-4 sungin Palestinete leitang a gamkeekna (a hing a kiciamteh sung teng 1948 ma-a Palestine leitang hi).


