Sunday, 28 June 2020

U.S. INTELLIGENCE OFFICIALS TEN RUSSIA IN TALIBAN FUNDING PIA IN U.S. GALKAPTE THAHNA DINGIN LUTANG MAN DING SUM PIA HI CI; C.I.A. IN AFGHAN JIHADIS HUHNA A PIAK ZIA UH DOCUMENTED

U.S. INTELLIGENCE OFFICIALS TEN RUSSIA IN TALIBAN FUNDING PIA IN U.S. GALKAPTE THAHNA DINGIN LUTANG MAN DING SUM PIA HI CI; C.I.A. IN AFGHAN JIHADIS HUHNA A PIAK ZIA UH DOCUMENTED

June 29: Friday in US intelligence officials min genkhia lote The New York Times kiangah, "Russian military intelligence in Afghanistan gam-a US galkapte leh US makaih a kipawlpih gamte' galkapte thahna dingin a lutang man ding uh Taliban tawh kizopna nei gamnuaimite (militants) tungah sum pia hi," ci-in a genna uh NYT news in article suaksak hi. Moscow tua bang thu pen “fake news” hi a, US intelligence agents pilna ahih kei leh thutheihna niam (“low intellectual abilities”) hi cih kilangkhiasak hi ci-in nial hi.
US President Donald Trump in zong US unnammed intelligence officials-te thugen NYT article story pen "fake news" hi ci a, "Kei, VP Pence leh Chief of Staff Mark Meadows' tungah Russia in Afghanistan gam-ah US galkapte a suamna thu kuamah in hong kizasak ngei lo hi. Trump Administration zah in Russia tungah a khauhpai dang om lo hi," ci-in Joe Biden leh Obama in nekgukna ciing uh ahih manin Russia in amau hun in Crimea gam Ukraine khut sung panin laksak a, Russian Hoax a bawl bangun phuahtawm zuauthu gen kik uh hi ci hi. Ahi zongin hih thusim in US gam gamkang bang kizeelsak pah ahih manin Afghanistan gam-a US veteran pawl khatte leh America mi tampi thangpaisak a, Russia' tungah action la ngam loin Putin' mai-ah Donald Trump kun zom veve lai a, G7 kipawlna ah Russia gam kihelsak ding hanciam zawsop lai hi ci-in a thangpai tam mahmah uh hi.
Friday in NYT report ah Afghanistan gam-a US galkapte thahna dingin Russian leh Taliban-linked Islamist militants kigullukin kizopna nei uh cih Swiss cheese suaksak a, hih reports Russia, Trump administration leh Taliban in nial pah uh hi. Russian Foreign Ministry in, "Hih bang tangthu 'kimanna nei lo' (nonsense) hi a, kum 20 dektak sung Afghanistan gam-ah a gal dona a lawhsam dikdek intelligence community tung panin lamet ding thuneu zaw dang om lo hi. US thusim kante (spies) in US-Taliban in peace deal (kilemna thukimna) a neih manun drug trafficking, kickbacks leh rackets dangte panin a man loin a sum muhna uh a bei khak ding uh lunghimawh hi zaw uh hi," ci hi.
Taliban in zong NYT’ article nial a, Taliban group spokesman Zabihullah Mujahid in, "Intelligence service lamsang ah Taliban group suakta takin kigamtang (operates independently) a, newspaper sungah a bul a bal a kithei lo thutang kamdawn (rumour) kisuaksak pen Afghanistan gam panin US kidawhkhiatna dingin a dalna leh khaktanna bawlna dinga ngimna hi zaw kha ding hi," ci hi.
White House in NYT article gen tawh kitukalh in a genna ah, "President Trump ahih kei leh Vice President Mike Pence in 'Russian bounty intelligence' kici Taliban tawh kipawl gamnuaimite' tungah kipia hi cih ngawhna vai tawh kisai information bangmah zak nei lo uh hi," ci hi. President Trump in NYT article tangthu dik lo dang “Fake News New York Times” pan hi gingkhia kik ci hi.
HUHNA SUM A PIA TAKTAK KUA HI ZAW HIAM?
US newspaper' in American intelligence uliante in thuman hi cih lahna ding teci om loin a gen thute (unsubstantiated claims) a suahsak hangin US intelligence services leh Washington in Russia galkapte leh Afghan service members galkapte thahna dingin terrorists tungah funding a piak hun uh a phawkhuai banah huhna sum a piakkhiatna uh mipi zak dingin kisialhpih zaw lai uh hi.
March 1979 hun lai-in CIA Deputy Director len Robert Gates in Afghanistan’ Saur Revolution zawh kum khat khit nung leh Kabul government in huhna a ngetna bangin a thahatsakna dingin Soviet military December kha-in a kigolh khit kha giat nungin a genna ah, "Central Intelligence Agency (CIA) in Muhajideen (tu-in Taliban a kicite) makaite tawh contact neih dingin sawmna (proposed) kibawl a, Afghan government dengdel sakin a kilingsak ding bek ngimna hi loin sum tampi A bei gal kidona ah Moscow awksak ding ngimna kinei hi," ci hi.
Robert Gates in ama phawk thute (memoirs) a gen zomna ah, "President Jimmy Carter' deputy undersecretary for defense Walt Slocombe in Vietnamese ten buaina hamsa (quagmire) a tuah bangun Soviet in buaina hamsa a tuahna dingin Afghan government a lehdo dingin Afghan insurgency tungah huhna pia leng a manphatna a om hiam ci-in dotna bawl hi," ci hi. Tua khit kha sawt kihal loin Soviet in Afghanistan gam a sim khit a kha gukna July 1979 in Carter in Afghan militants groups huhna pia dingin thukimna suaikai hi
Tua khit nungin CIA mission "Operation Cyclone" kici President Carter' zalaih President Ronald Reagan in hong zom suak ahih manin 1979 kum bei kuan in Afghanistan ah direct in Soviet politburo tang takin a kigolhna dingin a nawhna bangin hong kigolh ta hi. Tua khit kum sawm sung CIA in Stinger anti-aircraft missile kihelin galvan hoih nonote (advanced weapons) tons tul tampi a gik a kidawk khia lo kipawlnate (shady groups) tungah a piakte lakah Soviet galkapte do dingin Middle East panin Afghanistan gam-a kuan Islamist extremists leh Arab jihadi ''volunteers'' tul tampite lak-a khat ahi Osama Bin Laden tungah huhna galvan leh training na pia hi. US in hih Islamic jihadist groups tuamtuamte tungah galvan bek pia lo a, American siah piate sum billions dollars piak beh lai hi.
Mujaheddin ten Afghanistan gam-a lawm thak dingin a muhte (US) tung panin huhna a ngahte uh zangin Afghanistan gam sungah terror campaign hong pan uh a, tua bangin a gal dona ngian zat uh kum sawm tampi khit nungin Middle East ah a kizoppih uh al-Qaeda, ISIS (Daesh) leh Islamist groups dangte in tua bang a kizom in galdo zia a zatte hong zang suak uh hi. A gal dona dingin a ngian zatte uh lakah mi tamna munte ah terrorist attacks bawlna, tui khukte ah gu khiatna, sanginnte suksiatna, government institutions leh military facilities munte galvan leh sihpih bomb tawh suamna, amau hatna leh ukna sungah numeite ciang tawh sat, vuak leh buanna (flogging, assaulting and raping women), van bawlna industry munte suksiatna, mangbuh lote (wheat fields) mei tawh halna leh a tuamtuamte lim zat mahmah uh hi.
SOVIETS SISAN LUANSAKNA (‘Bleeding the Soviets’)
CIA adingin Operation Cyclone a cih uh lawhcin'na lianpi hi. 1979 bei kuan panin Soviet galkapte Afghanistan gam a nusiatsan hun uh February 1989 kikal sungin Soviet galkap 15,052 in Afghan insurgency groups a dona ah a nuntakna uh suplawh uh hi. Tua bek hi loin CIA in funding a piak Afghan insurgency groups tawh kidona ah Afghan government galkap 18,000 val a sih banah 77,000 kiim in liamna tuak uh hi. 1992 kum in Kabul government tuksia a, traffic mei khuam-ah Afghan President Mohammad Najibullah kikhih in kithat ahih manin Afghanistan gam "feudal failed state" suak hi. Tu dong Afghanistan a lawhsam gam suakin sisan naisan luanna ni sim phialin tatsat loin piang den lai hi.
1997 in President Carter' national security adviser Zbignew Brzezinski in interview ah, "Afghanistan operation ah Washington' ngimna lianpen Soviet sisan naisan luan'sak ding cih hi," ci-in US government geelna thusim imkhia hi. 1980 kum in a poimawh mahmah Pakistan gam-a a khualzin hun in Afghanistan gamgi-a refugee camp a phak lai-in Brzezinski in, "Ka khualzinna vai action ngimna pen Pakistan tawh joint response in nasep khawm ding, Soviet sisan naisan a tam thei pen luan'sak ding, sources tuamtuam panin Mujaheddin tungah galvan piak kizom kik ahih manin Saudi Arabia, Egypt, Britain leh China tawh kihona neih a pilvang takin pan'khawm ding cih ngimna hi," ci hi.
CIA in 1980s hun lai-in funding leh training a piak Osama bin Laden' makaihna tawh 9/11 in US gam terror attacks a piang khit zawh October 2001 in Bush administration in Taliban' Kabul government in Washington' khut sungah al-Qaeda leader Osama bin Laden hong apkhia nuam lo hi cih paulap zangin US leh a kipawlpih gamte tawh Afghanistan gam sim uh a, Taliban government a lotkhiat zawh uh CIA in 1980s in a lotkhiat tawh a kilamdang lua lo secular government dingsak hi. Tua khit nung Afghan War pen US history adingin a gal dona sawt pen hi lai a, Washington in $2.14 trillion kiim sum a beisak khit banah 2,350 US servicemen leh 62,000 Afghan security forces personnel leh 38,000 Afghan civilians (nautang) si khin zo hi.
February 29 in US in terrorist organisation a ciamteh Taliban tawh kum 19 kidiah Afghan war beisak ding ngimna in Trump administration leh Taliban ten Doha khuapi-ah US galkapte kidawhkhiatna ding leh Taliban ten terrorist groups tuamtuamte in US leh a pawlte gamte suamna dingin Afghanistan leitang a zatsak lohna dingun security tavuan mawhpua ding hi ci-in peace agreement kici kilemna thukimna suai a kaih manun Taliban leh Kabul government in kilemna vai kihona intra-Afghan talks a neih theihna dingun lampi sialsak napi-in kisuamna, ngongtatna leh sisan naisan luanna bei loin tu dong dai tuam lo hi.
#My_Take: Unnamed US intelligence officials ten NYT kiangah Russia in Taliban-link militant groups tungah US leh US-led coalition forces thahna dingin letsong sum "bounty" pia hi ci-in thuman hiam upmawh thu hiam cih kitelcian lo hi. Ahih hangin 1980s hun in Soviet galkapte nawhkhiatna dingin US government leh CIA in Mujaheddin leh Islamic jihadist groups tuamtuamte tungah galvan leh funding a piak bangin Russia in US a thuk kikna ahih khak ding uplah huai lo hi. "Ciimnuai ah sa kibaak, Geltui ah kithuk" i cih dante hi kha peelmawh dingin uplah huai mawh lo hi.
Photo 1. 1979 kum in library ah Afghan numeite. 1978 kum in Kabul ah pro-Soviet government in adiakin numeite hamphatpih ding ngimna tawh mass literacy program na pan hi.
Photo 2. Soviet special forces group ten enemy caravan a matsakte lakah Stinger systems kihel hi.
Photo 3: Afghan naupangte leh galkapte in armoured personnel carrier a tuang Soviet galkapte in kum sawm dektak kidiah Afghan gal kidona ah a kigolhna panin official in kidawhkhiatna a pat ni Sunday, May 15, 1988, Kabul, Afghanistan ah mangpha a khakna uh.
Photo 4: Soviet leh Afghan uliante
Source: Sputnik
@ Thang Khan Lian #ZUNs reports