Friday, 19 January 2018

ANTI-TRUMP PROTESTERS DEFENDANTS 129-TE' TUNGA NGAWHNA KILAKHIA TA

ANTI-TRUMP PROTESTERS DEFENDANTS 129-TE' TUNGA NGAWHNA KILAKHIA TA
Jan. 19: US President a 45 veina hon'na ni (Inauguration Day) ni-in Trump deih lo-a lungphona neite mi 188 kimante lak panin mi 129 tungah ngawhna (indictments) lakkhiatna dingin US government in "motion to dismiss indictments" kici khia ding a, mi 59te tungah US federal law thukham lianpi palsat a kum khat val tung lam thongkia theih ding ahih kei leh sih dan piak theihna ding ngawhna (felony indictments) kici kilakhia nai lo hi. Hih mi 59 felony ngawhna tuakte thong sunga kikhum lai ding uh hi. Amau tungah kum 75 thongkiat theihna ding dan om lai ahih manin hihte hutkhiatna dingin J20 Legal Defense Donations kici ten huhna sum piak theihna dingindefendJ20resistance.org. kici website nangawn bawl liang uh a, thukhenna zum ah ngawhna tuakte gum uh hi.
"US government in felony ngawhna tuahna panin amau leh amau kigumte (defendants) 129 a kingawhna uh deidantuam om loin lakkhiatna dingin motions file submit ding hi." ci-in District of Columbia a US Attorney's Office a public information officer William Miller a press statement suah email kingah hi ci-in Al Jazeera news in ci hi. William Miller in a statement pen tu nitak lamin khahkhia a, Inauguration Day a van susia leh ngongtatna pian'na vai-ah a kigolh tam lo cih upna kinei ahih manin hih ngawhna vai neusakna dingin thukhensatna kibawl hi ci-in US Attorney's Office for DC in ci hi.
US President Trump Inauguration Day in mi 230 val "anti-capitalist bloc march" kici lam zuihna neite police ten umcih in, suam (attacked) in, man uh hi. A kimante lakah lungphona neite, journalists-te, siavuante (medics), thukham encikte (legal observers) leh lampi a mi ding mawkmawkte (bystanders) kihel hi. Inauguration Day in "Felony riot charge" kici ngawhna mi 234 tungah kiciamteh pah a, mi khat tungah kum 10 ciang thongkia ding leh sum $ 25,000 liau dingin dan kipia hi.
Washington DC in lungphona bawl ten van $ 100,000 man kiim susia uh a, police ten kisam lopi in lauhna ding bawl lo lungphona neite umcih in, thatang zat khum uh hi ci hi. Ngawhna tuak mi 20 tungah dan dau zaw kipia pah a, mi 20 tungah ngawhna omte kilakkhia pah hi. April 2017 in DC Superior Court in ngawhna dang ngawh beh a, mi 212 tungah "felony indictment" kici ngawhna a ciamteh hangin mi thum tungah ngawhna dau zaw kiciamteh hi. December in thukhenna kinei a, ngawhna tuak mi gukte mawh lo hi-in kimaisak hi.
Tu ni-a thukhenna vai ngawhna tuakte leh thukhen (advocates) ten a muak hangun ngawhna tuak leh ngawhna baang lai mi 59 tak awk lai uh ahih manin hih felony indictments thubuai a bei hi nai lo hi. Kim Kelly kici in a Twitter ah, "Hoih hi. Ahih hangin #J20 ngawhna tuak khempeuh a kikhahkhiat dong veng nai lo a, sih dong ngawhna tuak lai 59te kigum ding hi #DefendJ20," cih tuangsak hi. Ngawhna tuak a awk lai Dylan Petrohilos in a Twitter ah, "#J20 ngawhna tuakte lak panin mi 129te tung bek ah ngawhna kilakhia hi. Mi 59 awk laite na gup uh kisam lai hi. #defendj20 resistance," cih tuangsak hi.
Defend J20 Resistance i cih pen Inaugural Day a federal law palsat thukham lianpi bawl a ngawhna tuakte gum (felony defendants) leh matna tuakte kipawlna hi. J20 Resistance mat a om laite lakah ama thu tawh kisai thukhenna man lo kizang hi ci-a ngawh press freedom groups leh watchdogs ten thukhenna a mawhsak uh a, mat a om laite lakah independent journalist Aron Cantu kici kihelkha lai hi.
US government's case filing ah Assistant US Attorney Jennifer Kerkhoff in, "Thukhenna innn ah thusitna leh thukhenna a kineihna ah government in felony ngawhna tuak mi 59te tunga ngawhna omte thukhenna leh thusitna kizom lai ding hi," ci hi. Ngawhna tuakte dan piak sawmte lak-a thukhente makaipi Kerkhoff in ngawhna tuak a om lai mi 59te tungah "a ciamteh tham ding na siatsakna, ngongtatna leh mi tunga thatang zatna" cihte om lai a, hih banga ngawhna baang laite pen geelna banga kinei lungphona hun thei a kihelte leh "black-bloc tactic" kici ngimna tawh zangte hi ci hi.
"Black bloc tactic" i cih ciangin puanvom bekbek silh in, a mel leh ahihna uh police ten a theih lohna ding leh a kipumkhatna dingun a mai uh tuamin lungphona nei leh amau thu tawh kisai (information) online a khahkhiate genna kammal hi. Tu ni-a thukhenna tawh kisai Washington DC a American Civil Liberties Union leh rights group ten a muak hangun Washington DC a US Attorney's Office in ngawhna tuakte tungah ngawh om hi cih thuman tawh lahna ding omte (evidence) lim takin ngaihsun pha lai un ci-in ngetna bawl uh hi.
"Kum khat sung piikpeek government in gawtna tawh thukhenna nei-in ngawhna tuakte nuntakna awlmawh lo a, a siamsinna uh leh a maban nasepnate uh khualsak loin thukhenna inn ah kum 60 val thongkia thei dingin thukhenna mai-ah tampi vei ding sakin thusitna nei ta hi. Government in ngawhna tuak a om lai mi 59te tungah ngawh theihna ding om laite ngaihsut phatna a neihna dingin kingen a, mi 59 lak panin bang zah hiamte mawhna nei lo dingin ki-um hi," ci-in ACLU-DC senior staff attorney Scott Michelman in a statement ah pulak hi.
#Behlapna: US Constitution First Amendment ah biakna ut bang peuh zuih theihna dinga suahtakna, media suahtakna, ngaihsutna leh ut bang gen theihna dingin suahtakna, mihon kipawlkhawm a kilemhuai tak-a lungphona neih theihna dinga suahtakna leh haksatnate kumpi tungah genkhiat leh lahkhiat theihna ding hamphatna (rights) om a, tua bang rights neih hangin ngongtatna bawl a, buaina bawl theihna dingin suahtakna nei om lo hi. Thukham om lohna gam om lo a, rights neih manin mi liamsakna ding, sisan naisan suah theihna ding leh zuau bulomtang teng tawh a man lopi a mi ngawh theihna ding rights nei om lo hi.
Rights a om hangin rights in ciangtan nei a, a ciangtan peel a gamtatna pen thukham palsatna hi a, dan tawh kizom pah hi. Media suahtakna gal bawlna leh dona pen thukham palsatna lianpen khat hi pah a, democracy gam-a khuampi (pillars) li i.e. legislative, executive, judiciary leh media om a, democracy khampi a lina suamna hi. Media teng Fake News cih laulau den keei zong democracy suamna leh right a val a zatna (rights abused) hi a, pil vai loin tawta vai leh democracy khuampi satsatna hi. (Fake Man vai lua hi).
Source: Al Jazeera
@Thang Khan Lian #ZUNs


Show More Reactions

SYRIA IN TURKEY' GAL VANLENG HONG LENG LUTTE KIKAPKHIATSAK DING HI CI

SYRIA IN TURKEY' GAL VANLENG HONG LENG LUTTE KIKAPKHIATSAK DING HI CI
Jan. 19: Turkey in Syria gam-a "terrorists" a cih Kurdish galdomite (fighters; rebels i.e. YPG) nulmangna dingin cross-border military operation kipan dingin a kithawi lai un zan in Syria in ka leitang sung ua Turkey gal vanleng hong leng lut peuhmah kisuksiat (destroy) ding hi ci-in vauna bawl hi. Turkey ulian ten Syria leilu lam Syria-Turkey gamgi a Afrin kiim ah Kurdish militia YPF omte kido dingin kamciamna nei mun mahmah ta uh hi.
Tu kal bulin US in YPG makaih leh tamna rebels tuamtuam kipawlkhawm Syrian Democratic Forces (SDF) kihel in "border force" ahih kei leh "terror army" a kicihsak galkap 3,000 kibawlkhia ding hi ci-a a geelna uh a pulak khit nungun Turkey in Afrin kiim-ah YPGte do ding hong kithawi saan mahmah hi. US Secretary of State in a stament ah "terror army" galkap 30,000 kibawlkhiat sawm lo ci-in nial a, ISte a kizawh siang khit ciangin Syria President leh Iran in rebels ten a lakna leitangte uh a lak kiksak lohna dingun US in a galkapte kikoih den ding a, kilakhia lo ding hi ci hi. US in nung kha-in Syria ah US galkap 2,000 kiim koih ta a, rebels teng training a piak banah IS panin taikhia Free Syrian Army rebels kicite training a piak banah "terror army" 300 bawlkhiat sawmin geelna nei hi.
Syrian government in ko airspace sunga Turkey vanleng hong leng lutte kikapkhia ding hi ci-in vauna bawl hi. "Syrian Air Force ten Syria huih khua-ah Turkish air targets susia dingin kithawisa-in om uh hi. Afrin ah galdo hong pat uh leh Turkish army ten Syrian sovereignty hong simna bangun kingaihsun ding a, a vanleng uh a kikapkhiat sak leh lamdang a sak loh ding uh hi," ci-in Deputy Foreign Minister Faisal al-Mikdad in ci hi ci-in official SANA news agency in gen hi.
Kurdish YPG i cihte pen US ten Syria ah ISte do dingin gul matna ding a khut zatte uh leh galvan leh training tawh huhna a piak galdo dinga kiphia tawm (militia) ahih kei leh kumpi lehdote (rebels) hi a, Kurdish militia ten Syria gam seh li suah seh khat (25%) uk uh hi.
'Terror army'
Afrin ah khua mi ten Turkey in a khua uh sim dingin a vauna uh deih loin lam dungte ah lungphona nei uh a, YPFte laante (flags) leh thukham pua-a kikoih (outlawed) Kurdistan Workers' Party, or PKK makaipi thonginn a kikhum Abdullah Ocalan limte tawi uh hi ci-in Kurdish news agency Hawar in ci hi. Turkey in PKK leh YPGte kipawlin nasemkhawm uh hi ci hi.
Afrin ah military operation patna ding Turkey President Recep Tayyip Erdogan in tu kal bulin a genna ah, "Tukey in 'terror army' a ziik; dawn (bud) khepi tawh kitep ding hi," ci hi. Turkey' Foreign Minister Mevlut Cavusoglu in news channel CNN Turk kiangah zan in YPFte tungah action lak ding hi ci-in gen a, "Afrin panin Turkey in nisim in suamna kituak den hi. International tawh kituakin ko leh ko kihumbit (self-defence) nadingin Euphrates nisuahna lam leh Manbij leh mun khat peuhpeuh panin vauna omte dal theihna dingin action la thei hi ung," ci hi.
#My take: Muslimte galtai deih lo US ten Muslim galtai pian'sak behna dingin rebels, terrorists-te huhna a piak bek hunsa loin Trump administration in hun khat ciangin amau buaipih ding leh a gal ding mah uh "terror army" phuankhia kik in buai saan mahmah uh a, rebels. militias leh terrorists-te training pia dingin galkap sawl behbeh in galvan piak behbeh a, cimawh leh galtai leh gambeelte huhna ding, siamsinna, science laptohna ding leh climate change dona ding tang sumte terrorists huhna in zang zaw hi. Gul a neu lai-in na khoi zawi hangin a gol ciangin hong tuk hun tung peelmawh ding hi. Gul leh mihing mun khat ah tawlkhat a om khawm theih hangin a tawntung kilem lo uh a, amau kal ah kigalneihna om dingin Eden huan sung panin Pasian in Gul leh mihing kigalneih den dingin a samsiatsa ahi hi.
Source: Al Jazeera
@Thang Khan Lian Lian #ZUNs
Photo: YPGte

INDIA IN LAWHCING TAKIN ANGI-V MISSILE TESTS

INDIA IN LAWHCING TAKIN ANGI-V MISSILE TESTS
Jan. 18: India in zan in lawhcing takin long range surface-to-surface ballistic missile Agni-V test hi. "Agni missile nga vei a kitest na hita a, road mobile launchers canister panin a kizom in thum vei a kitest na hita a, nga vei a tests teng lawhcing hi," ci-in Indian Defense Ministry in a statement ah pulak hi.
Agni-V ICBM pen Odisha state sunga Dr. Abdul Kalam Island panin full range in 9:53 am kilawnkhia a, a kilotkhiat hunin DRDO a sem project director G. Ramaguru leh programme director M.R.M. Babu in encik hi. A missile len' sung teng radars, range stations leh tracking system tawh Agni-V missile flight performance ki-encik den hi. "Agni-V missile in a mission ngimna khempeuh lawhcing takin semkhia hi," ci-in Defence Ministry statement in a statement ah gen beh hi.
Inn kiu Suang (cornerstone):
Agni-V i cih pen a range 5,000+ km hi a, India’ ballistic missile lak panin a range gamla kap ban pen ahih banah nuclear galvan tawh kithuah ahi hi. Leitungah ICBM technology nei a ciamtehte lakah Russia, US, UK, France, China leh India hi pan a, hih gamte bek "nuclear triads club" kici a, tuipi, huih lak leh lei panin nuclear ballistic missile lotkhiatna neite "nuclear traid" kici hi. (*US President Donald Trump in nuclear triad pen khe thum nei a, thahat mahmah a cih miaute hi).
Agni-V missile pen India in amau khut ngiat tawh missile thahatna leh gam humbitna ding thahatna (missile capabilities and deterrence strength of the country) dinga a bawl hi a, a missile tests minute 19 sungin 4,900 km a gamla leng hi. Agni missile i cih nam nga Agni I, II, II, IV, V om a, tuate lak panin Agni-V a hatpen leh navigation, guidance, warhead leh engine dingin technology tak vive kizang hi.
"Navigation systems pen a ngimna mun lianlian tung ding leh kha dingin Inertial Navigation System (RINS) pansan in Ring Laser Gyro leh tu hun adingin a suakthak pen leh a man pen Micro Navigation System (MINS) tawh a ngimna mun sanga metre gamla lo zaw kha teitei dinga kithuah galvan hi a, a missile man takin a leng theihna ding leh a ngimna mun a khak theihna dingin high speed on-board computer leh fault-tolerant software kicite kithuah hi," ci-in Defence Research and Development Organisation (DRDO) ulian in ci hi.
"A missile a sangna lam van lai-ah kawi len' in a tun'na ding a tun khit ciangin leitung lam manawh in hong lengsuk kik a, a ngimna mun zuanin leitung in hupna (gravitational pull) a neih manin speed hatzaw in leng hi. A ngimna mun lian a kkhak theihna dingin advanced on-board computer leh inertial navigation system in huh hi," ci-in DRDO ulian in gen beh hi. Agni-V ICBM missiles pen propulsion stage 3, a sauna lam 17.5 metres, a gikna 50 tonnes, a van puak gihna (payload) 1 tonnes leh 3 engige solid stage hi a, Agni missiles-te pen DRDO bawl vive ahi hi.
India in Agni series in a test khitsate hih bang hi: Agni-I: Range: 700 km, test date April 19, 2012; Angi-2: Range: 2,000 km, test date: Sept. 15, 2013; Agni-3: Range: 3,000 km, test date: Jan. 31, 2015; Agni-4: Range: 4,00 km, test date: Nov. 9, 2015 leh Agni-5: Range: 5,000+ km, test date: Jan. 18, 2018 hi.
Agin 3, 5 leh 5 pen mobile sophisticated integrated canister panin kilawnkhia hi a, hih banga kilawmkhiate pen a lotkhiatna dingin open configuration zanga kilawnkhia Agni 1 leh 2 sangin hun tom la zaw a, a sang zaw, a shelf nuntakna sawt zaw, a kep leh zuun ding baihlam zaw in, mun khat panin mun dangah lotkhiatna laih ding baihlam zaw hi.
Source: The Hindu (With PTI inputs)
@Thang Khan Lian #ZUNs