A
KIBANG LO TENG GAWMKHAWM THEI LENG PICIN’NA
·
Zomi it
ing ci napi Zo ngeina, Zolai leh Zopau a thei lo, siam lo leh don lo tampi ki-om
hi.
·
Zomi it
ing napi nam dangte ngeina, pau leh lai
bek a thupi ngaihsutsak kitam mahmah hi.
·
Zogam hong
paal ding ngaklah ing ci napi Kawlgam Vaigam kigawmna ding a langpang kitam
kitam mahmah hi.
·
Zomite I
kibatna tampi thei napi I kibat lohno neu nono teng bek a tangkopih den kitam
mahmah hi.
·
Zomi
sungah thu-um kici kitam napi thu zui kitawm mahmah hi.
·
Zomite’
Pasian khat bek hi cih tel napi hangin kipawlna thak bek phut ding a hanciam
kitam mahmah hi.
·
Zomi
sungah pawlpi sia kihau mahmah napi a tuute a don vet lo kitam mahmah hi.
·
Zomi mah
laam to nuam ing ci napi koppih ding namdangte bek a deih kitam mahmah hi.
·
Zomi
sungah a pil kisa kitam napi a ciim kitawm mahmah hi.
·
Zomite lai
sim thei kitam napi laisim uuk kitawm mahmah lai hi.
·
Minam kician min neih ding a deih kitam napi,
Mi dangte hong
lawhna/ciamtehna minte a zang nuam kitam mahmah lai mawk hi.
·
Thuman,
thuhoih gen siam kitam napi a zuisiam kitawm mahmah hi.
·
Facebook,
Whatsapp leh group tuamtuam a ngaihsutna hangsan tak a gen ngam kitam napi,
Minam kipawlna ah kihel nuam lo, mi phinna dinga zang kitam mahmah lai
hi.
·
Minam
kipawlna a phatuamngaihna tawh na hahkatte group ah ciak tam khol lo hi.
·
Minam
adingin ngaihsutna hoih pipi nei napi a kalsuan/sem nuam vet lo tampi mah ki-om
hi.
·
Minam
kipawlna a kihel nuam napi mite vaihawmna na demdem, gensiasia, phunphun tampi
kitam mahmah hi.
·
Nungzuih
siam sawm lo a makai hih ding bek lunggulh zong kitam mahmah hi.
·
Makai ut
kitam mahmah napi makai zaa lensak leng sazuk kii puak-a a pua kitam mahmah
leuleu hi.
·
Ngaihsutna
tangkopih nuam lo leh laigelh nuam lo tampi om napi,
Mi’ ngaihsutna leh laigelhte
na sel nuam sese a hai bang na ngak tampi mah om veve mawk hi.
·
Minam adingin
hoih ding hi ci-in na khatpeuh a kipatkhiat ciangin geelna bangmah nei khol lo
napi,
A langpan’ nuam sese mi kitam
mahmah leuleu hi.
·
Minam
kipawlna a kihel nuam lo napi minam min zanga hamphatna ding zong kitam mahmah
hi.
·
Nungtakzia
(living standard) a khantoh ciangin a minam thupi sim loin nam dang thupi bawl
tampi ki-om hi.
·
A puk mite
phong loin a ding mite sawnpaih siam kitam mahmah hi.
I
teenna, I khankhiatna, I sangkahna, I thumuhzia, I thusan’zia a tuam tek manin
ngaihsutna kibang lo tampi hong piang hi lel a, a lamdang hilo hi. Ngaihsutna a
kibat loh hangin kituambawl ding, kideidan ding, kiseel niloh ding, kigalbawl
den ding hipah lo hi. Mao-tse Tungin in, “Lei tampi (ngaihsutna tampi kilaisak
ngeingai in, paak za tampi mah paaksak veve ni,” a cih phawkhuai hi. Ngaihsutna
hoih leh hoih lo tuamtuamte hong kikhitsiang ciangin a hoih hong piang thei hi.
I ngaihsutna leh thu sanzia a kibat loh hangin I minam minsiatna ding leh
mindaina ding a deih ki-om tuan lo hi. I lunggulh leh I lamet pen I minam
khantohna ding na hi kim tek a, I ngaihsutzia leh I thupi sim masakte a kibat
lohna man na hi zawsop lel hi. A kisam thu pen bang hi hiam I cih leh I
ngaihsutzia kibang lo teng kimangngilh bawl phot in, tu khawm in, lungngai
khawm in, I deih leh lametna I ngah theihna dingin thu limtakin I kikupkhawm
in, I lungngaih khawm hunta hi cih phawkhuai hi. I kibat lohna leh ngaihsutna
tuamtuam them nono teng I pii bawl sangin I kibatna a tamzaw teng gawm khawm
zaw in, lung kihual-a tui bangin in luan khawm theihna ding leh lawng khatin I
gin theihna ding I geel hunta hi. Khat leh khat aw kidang githa khau hong gin’
khawm ciangin kilawm diak se a, mel tuamtuam sagih a nei Sakhituihup (VIBGYOR=
violet, indigo, blue, green, tallow, orange, red) zong mel/pum khatin hong
kigawm/kilat ciangin ithuai in, deihhuai in, kilawm mahmah diak se hi cih i
phawk a, githa leh Sakhituihup’ pumkhatna etteh leng I minam leh I gam sungah
ki-itna hong piangin, hong khangto in, hong picing in, hong paallun peelmawh
ding hi. A kibang lo teng gawmkhawm thei leng picin’na, kilemna, kituahna,
khan’tohna leh cidamna hong piang thei pan ding a, I ma hong vang in,
kivanglian in, kithakhauh thei ding hi.
Leitung
van nuai-a om Zo suante ki-it diamdiam in, kihothei in, kilomkhat in, kipumkhat
zo taktak lehang bangzahta
in
thakhauh ding, vanglian ding I hi hiam cih thu bang ci leng kitel zo pen ding
hiam cih Sia Khup Za Go’ sunmang lungngai khawm ni:
“Zogam
sunga sing khempeuh singpi khat hong suak hen la,
Zogam
sunga pasal khempeuh pasalpi khat hong suak bembam hen la,
Zogam
sunga hei khempeuh heipi khat hong suak
beba hen la,
Zogam
sunga lui khempeuh Zogunpi khat hong suak hen la,
Tua
pasalpi in tua singpi pen tua heipi tawh tua Zogunpi sungah
Hong
phuk suk zuai tazen leh bang zahta’n a gin’ ngaih zen tam!”
Hih
la tawh khum ni,
“Tun
leh zua, lia leh tang teng aw,
Singgam
dang a eng dingin ah,
Tung
Sianmang in lung awi lo a,
Gual
tawh kim ding Sian siam hi”.
(A
nuai-a milim lim takin ngaihsun kim thei ciat in, etteh thei leng I tup
tangtung peelmawh ding a, i gam ah kituahna hong piang in, hong paallun ding
hi).
