Wednesday, 2 March 2022

RUSSIA IN KHERSON KHUAPI KILA HI, CI; UKRAINE MAP - KYIV LEH KHARVIV KHUAPI AH KIDONA

 RUSSIA IN KHERSON KHUAPI KILA HI, CI; UKRAINE MAP - KYIV LEH KHARVIV KHUAPI AH KIDONA

March 2: Russia in nung kal Thursday (Feb. 24) panin Ukraine gam a simna (invasion) a kipat zawh a ni sagih ni-in thupiang nunung pente (latest developments) hih bang hi:
  • Russia galkapte a khuapi a umcihna (beseiged) uh Ukraine gam-a khuapi golpen nihna Kharkiv ah vanleng galkap airbornes unit members or Russian paratroopers galkapte tu ni-in tuak suk phangphang ta uh hi.
  • Russia' defence ministry in Ukraine leitaw lam-a teembaw kingakna phual (southern port) Kherson kila khin zo hi, ci hi.
  • Kyiv khuapi gal vanleng tawh kap ding a sawmna uh a kipat ma-in Russia in Kyiv khua mite in a nusiatsanna dingun thu zasak masa-in ngen (urged) hi.
  • Gal dona ah a kihel ding Russian tanks (armoured vehicles) kizui 40-mile-long convoy or 64kms kuante Kyiv khuapi leilu lam panin 25km kiim-a kigamla tung khin uh hi.
Russia in nung kal Thursday zingsang panin mun thum - leilu, leitaw leh nisuahna lam panin Ukraine gam sim kipan hi. Tua a kipanin Ukraine gam sungah Russia galkapte lut kipanin Ukraine gam sunga a ngimna munte uh gal vanleng leh thaupite zangin kapin sim kipan uh hi.

KYIV KHUAPI-AH KIDONA

Leilu lam panin Russia galkapte in Kyiv nawk dingin a mainawt uh hangin lamkal ah Ukraine galkapte lehnan'na ahih kei leh lehdona (resistance) khauh lua lo tuak uh ahih manin a beisa nai 24 sung a lamet bangin manlang zo loin zekaisak hi. Satellite maante ah 40 miles in a sau russian armoured convot kizaihte ah a kisia omte in a mainawtna uh zekaisak hi, ci-in analysts ten gen uh hi.
Tua bangin lei lam panin Kyiv khuapi nawk dingin a manawh 40 miles in a sau convoy in nawk a kipat nai loh hangin Ukraine state capital Kyiv in huih lak panin mun tampi ah suamna tuak hi. Tuesday in Russia galkapte in Kyiv khuapi sunga TV Tower a kapna uh-ah mi nga si a, a TV broadcasts pawl khatte kikhaktansak hi.
A beisa nite ah Hostomel airport ah kidona nasia pen a, a airport amau ukna nuai-ah a koih tampi vei kilaih uh hi, ci-in Institute for the Study of War (ISW) in gen hi. Friday in Kyiv khuapi nawl or a khuapi pualam (outskirts) ah a om Obolon kiangah Russia galkapte tung uh a, nung kal bei kuanin Kyiv leilu-nitumna ah kidona piang hi. Ahih hangin Kyiv khuapi sungah tu dong Russian tanks leh gal dona mawtawte (armoured vehicles) kimu nai lo hi.

LEILU LAM PANIN NAWKIN SIMNA (STRIKE FROM THE NORTH)

Ukraine, Russia leh Belarus kikal-a om three-way juntion omna Senkivka panin Kyiv khuaipi nawk dingin Russia galkapte mainawt uh hi. Tuesday in UK Ministry of Defence (MoD) in, Russia' galkap honpite Kyiv panin 30km (19 miles) sangin a gamla zaw ah om uh hi, ci hi.
Tanks leh multiple rocket launcher systems kihelin Russian armoured columns ten Ukraine lehdona khauh a tuahna Chernihiv lam nawkin mainawt uh hi. Russia galkapte in Chernihiv khuapi khuapi nasia takin a kap hangun Ukraine khut sungah om lai hi.
A nihna ah, Chernobyl tawnin Dnieper lui nisuahna lam panin a nawk Russia galkapte mainawtna manlang zaw (more rapid advance) ahih manin Kyiv leilu leh nitumna lam zaipi la-in amau ukna nuai-ah koihin la khin zo uh hi.

NISUAHNA LAM PANIN SIMNA (STRIKE FROM THE EAST)

A beisa nite ah tung lam panin nasia takin bombs hong khiat zawh nungun tu-in Russian paratroopers galkapte Kharkiv ah hong tuak suk khin zo uh hi, ci-in Ukraine military in gen hi. Wednesday in Kharkiv city' mayor in nasia takin hong kikapna ah mi 21 a sih banah mi dang 100 valin liamna tuak uh hi, ci hi.
Russian galkapte a masa penna dingin Nipini in Kharkiv khuapi sungah a lut zawh hangun a suamna uh tawh mainawt suak ding uh na kidal (repelled) zo hi. Ukraine galkapte in Kharkiv khuapi-a kongzing kiute panin rocket propelled grenades (RPGs) zangin gal dona mawtawte (armoured vehicles) nung panin a zui Russian lei galkapte a kapna maante uh kimu thei hi.
Russia nitumna lam-a om Belgrod panin galkap lutte in Donetsk kiim sung suam zom lai uh hi, ci-in reports in gen hi. Donetsk leh Luhansk region sungah suahtakna deihin Ukrainian government a lehdo Russian-backed separatists or rebels 15,000 kiim om dingin a kituatte in Russia galkapte mainawt theihna dingin huh kha dingun ki-ummawh hi. Ukrainian government in Russian-backed separatists 15,000 sangin tam zaw dingin um hi. Tua loin Sumy kiim-ah zong kidona dai loin kizom lai hi.

LEITAW LAM PANIN SIMNA (STRIKE FROM THE SOUTH)

Crimea panin manlang takin Russia galkapte mainawt uh a, Kherson nitumna lam panin nawkin a suam phei zawh uh Mariupol nisuahna lam nawk uh hi. Kherson khuapi ah Russian forces Tuesday zan in ah lutin a khuapi leitaw lam Wednesday zingsangin lau uh hi, ci-in Russia' defence ministry in gen hi.
Ukraine gamah sum bawlna dingin a kizang teembaw phualpi Mariupol (Ukraine's main trading port) panin a khuapi major in, khuapi a hong umkhual sawm uh tawh kituakin Russia galkapte in Mariupol nasia takin hong kap uh hi, ci hi. Marupol panin nisuahna lamah mainawt suak hi le-uh Crimea leh pro-Russian separatists ten a ukna uh Donetsk and Luhansk lei panin kizopna piangsak ding hi.
Russia in Ukraine sim a kipat ma-in Ukraine gam panga om Black Sea leh Sea of Azov ah military golpi a seng theihna dingin main battle tanks, armoured vehicles leh galkkapte puak leh nawn theihna dingin tembawte lim takin koih khin zo hi.

UKRAINE GAM KIIMTE AH MI A TUL-A SIMTE GALTAI KHIN ZO

Russia in Ukraine sim a kipat zawh nautang million kimkhat valte galtai khin zo uh hi, ci-in United Nations in gen hi. European Union in Russia in Ukraine a simna hangin mi 4 million kiimte in a gam uh nusia-in tai dung uh hi, ci-in a tuatna gen hi. Ukraine gamgi kantanin nitumna lamah galtaite lutna gamte Poland, Romania, Slovakia, Hungary leh Moldova cihte hi.

KHERSON A KILAK ZAWHNA HANGIN BANG HAMPHATNA LEH MEETLAWHPIH DING OM HIAM?

Russia' defense ministry genna bangin Russian forces in Ukraine leitaw lam-a om mi 300,000 kiim ten'na Kherson khuapi a lak takpi uh leh Russian military adingin a gualzawhna lian (major victory) suak ding hi. Tua loin Russia' khut sungah khuapi lianpen a tukna leh leilam panin nawk bweh ding leh Odesa ah teembaw kingakna dong nitumna lam dong a lak dingin hanciam lai takin military base kiphamawh leh manpha mahmah a ngah suak ding hi.
Kherson pen Black Sea port adingin a kiphamawh leh industrial centre kiphamawh khuapi hi. Kherson khuapi ukzawhna hangin tui kipatna nak gok (major water source) zong Russia' thuneihna nuai-ah om ding cihna suak hi.
2014 kum in Russia in Crime peninsula a lak khit nungin Ukraine North Crimean canal tui luan'na khaktatsak ahih manin Crimea in dawn ding tui siangtho a ngahna uh a kipatbulpi or tuinak kangsak ahih manin Crimea ah tui hamsatna lianpi piangsak hi.
Russia' military in Ukraine gam a simna ah a ngim masakte lakah khat pen Crime ah tui supply a khakcipsak hon' kik ding leh Crimea ah water supplies a ngeina bangin lutsak kik ding cih hi. Kherson khuapi laizangah zan lai-in Russian mawtaw lut hi, cih kithei a, a khuapi a suahtak zawhna dingin na lamdang (miracle) kisam hi, ci-in tu zingsangin Kherson city' Mayor Igor Kolyikhayev in tu zingsang in gen hi.
Hih bang teng vengvung kawmkal ah zan in US President Joe Biden in state of Union Address hunin a thugenna leh UK Prime Minister Boris Johnson in a press conference hunin Us leh UK tawh kipawl nitumna gamte in Ukraine leitang sungah galkap kisawl lut lo ding a, NATO member states gamte humbit ding bekin kikoih ding hi, ci hi. Nitumna gamte kam beembeem tawh Ukraine gupna a thawm ngaih ngah semsem a, Ukraine khuappite ah Russia gal dona thawm ging ngaih semsem hi.
Source: BBC
@Thang Khan Lian #ZUNs reports