Saturday, 19 November 2022

𝐖𝐎𝐑𝐋𝐃 𝐂𝐔𝐏 𝟐𝟎𝟐𝟐: 𝐅𝐈𝐅𝐀 𝐏𝐑𝐄𝐒𝐈𝐃𝐄𝐍𝐓 𝐈𝐍 𝐍𝐈𝐓𝐔𝐌𝐍𝐀 𝐆𝐀𝐌𝐓𝐄 𝐌𝐈 𝐇𝐎𝐈𝐇 𝐊𝐈𝐍𝐄𝐈𝐇𝐊𝐇𝐄𝐌 𝐔𝐇 𝐇𝐈, 𝐂𝐈-𝐈𝐍 𝐍𝐆𝐀𝐖𝐇

𝐖𝐎𝐑𝐋𝐃 𝐂𝐔𝐏 𝟐𝟎𝟐𝟐: 𝐅𝐈𝐅𝐀 𝐏𝐑𝐄𝐒𝐈𝐃𝐄𝐍𝐓 𝐈𝐍 𝐍𝐈𝐓𝐔𝐌𝐍𝐀 𝐆𝐀𝐌𝐓𝐄 𝐌𝐈 𝐇𝐎𝐈𝐇 𝐊𝐈𝐍𝐄𝐈𝐇𝐊𝐇𝐄𝐌 𝐔𝐇 𝐇𝐈, 𝐂𝐈-𝐈𝐍 𝐍𝐆𝐀𝐖𝐇

Nov. 19: Fifa president Gianni Infantino in World Cup (WC) kipat ma-in nitumna gamte in qatar' human rights record a report gennate uh-ah mi hoih kineihkhem (hypocrisy) uh hi, ci-in western media kilangleek den leh amau gitlohna kimuhmawh bawlin mi dangte mawhsiatna ding bek a zon denna uh tawlem hi.

Doha panin a tumdang ngiatin amah bek pau-in (extraordinary monologue) news conference a neihna ah Infantino in Qatar lainatna tawh a gupna thu leh WC tournament ding vai nai khat sung dektak gen hi. Gamdang panin Qatar ah nasem mite (migrant workers) sihna vai thubuai leh LGBT mite a bawlzia tawh kisai western media in a pum mawhsakna thu lim gen mahmah uh a, tu kum WC tournament vai politics suahsak sawm uh bang henhan uh keei hi.

Switzerland gam-a piang Infantino in, "Europeans gamte in Qatar gam-a sum thalawhin nasem (migrant workers) a site a masa-in koih loin amau tangthute (histories) sung uh-ah a gamtatnate uh hangin maisakna a nget ding uh hi zaw hi," ci hi. "Tu ni-in feelings khauh ka nei hi. Qatari mi bangin ka kingaihsun hi. Arab mi bangin ka kingaihsun hi. African mi bangin ka kingaihsun hi. Gay mite bangin ka kingaihsun hi. Pianken in mipoite bangin ka kikoih hi. Migrant worker bangin ka kingaihsun hi," ci-in 55 minutes a thugenna pan hi.

Nipini ciangin (16:00 GMT) Al Bayt Stadium ah 16:00 GMT in WC zindo Qatar leh Ecuador opening day match ah kimawl ding uh hi. February 2021 in British newspaper Guardian reports in a genna ah, Qatar in WC zindo theihna dingin a ngetna a kisan'sak khit zawh India, Pakistan, Nepal, Bangladesh leh Sri Lanka gam panin 6,500 migrant workers si khin hi, ci hi. 6,500 migrant workers si hi, cih a data pen Qatar ah migrant workers sihna tuakte gamte embassy' ciamtehna hi. Ahih hangin Qatar govt. in a kiciamtehna man loin thuman lampi panin kipialsakna hi a, a site a vekpi un WC project lamna leh vai-ah sihna tuak hilo uh hi, ci hi.

Qatar govt.' accident records sungah 2014-2020 kikal sungin WC stadium lamna ah nasem tuahsiatna hangin migrant workers 37 si uh a, tua lak panin thum bek nasepna tawh kisaikhakna a nei "work-related" ah si uh hi, ci hi. Ahih hangin Qatar govt. genna International Labour Organisation (ILO) in a si zah lian sangin kitawm gen zawin kineungaihsut (underestimated) hi, ci hi.

Infantino in a thu gen zomna ah: "Europeans leh nitumna gam tangthute tampi hong kihilh hi. Kei pen European mi ka hi hi. Mi dangte tungah sia leh pha khentel theihna sinna (moral lessons) hilh i kipat ma-in a beisa kum 3,000 sungin leitung mun tuamtuamte ah i gamtatnate uh leh i sepkhiatte uh hangin hong tung ding kum 3,000 sung maisakna i nget ding hi zaw hi. Europe in migrants workers mite khasiatin vei takpi ahih uh leh Qatar in a gam uh-ah nasem ding mi a lutsak bangin en zong lutsakin legal channels a bawlsak ding uh hi zaw hi," ci hi.

"A mawhsiatna thu a gennate uh theihsiam haksa ka sa hi. Hih bang mite in maban limci zaw leh lametna lian zaw a neih theihna dingin pilna siamna sinna (education) ah investment a tam zaw i sungkhiat kisam hi. I vekpi un pilna siamna i neih ding ahi hi. Na tampi tak hoih bukim (perfect) lo a, ahih hangin bawlphatna (reform) leh kikhekna (change) a pian' theihna dingin hun kivei hi," ci hi.

"A langkhat lam bek etna tawh moral lesson kimop pen mi hoih kineihkhemna hi bek hi. 2016 khit nung Qatar ah mainawtna a pian'na thu kuama'n a phawk loh sese lamdang ka sa hi. A beisa kum 12 hun lai-in khensatna kila khinsa gensiat leh mawhsiatna thu zakzak baih lo hi. Qatar kiman khin dimdiam khin zo hi. World Cup kilawm pen hi ding hi," ci-in Infantino in gen hi.

"Qatar hut bawlin ka gup kisam lo a, amau leh amau kigumin kihu thei uh hi. Footbaal hu-in a gum ka hi hi. Qatar mainawt a, na tampi mah zong ka feel hi. Qatari, Arab, gay, pianken in mipoi ahih kei leh gam beelin nasem mi hi ke'ng. Ahih hangin gamdangah gamdang mi ahihna hang bekin deidanna, nenniamna leh lauhsakna a thuak hun ciangun amau thuakna bangin a thuak bangin ka kingaihsun hi. Ka neu lai-in a ka sam sanin, nisa ka thuak ciangin ka mai san lela ahih manin tua hangin mi dangte simmawhna leh nengniamna ka thuak hi," ci hi.

Saturday nitak lamin England defender Eric Dier in, "2010 kum in Qatar in World Cup zindo ding a ngah hunin kum 16 ka pha hi. Players ka hihna tawh ka kimawlna ding uh ko utna peuh ka teel thei kei uh hi. A tunglam-a om thuneite khensatna hi. Players khempeuh adingin haksa hi. WC ah a kihel team leh players khempeuh a tournament hun sungin kimaituah ding uh hi. Lungkhiathuai (disappointing) hi," ci hi.

Qatar boss Felix Sanchez in, "Qatar in WC a zindo ding vai thu tampi kigen a, information man lo pawl khatte leh comments pawl khatte kilawm het lo hi. Nasep lai takin sihna tuah pen Qatar gam hileh, leitung mun khatpeuh hita leh tuahsiuatna lian pen hi. Hih WC ah Qatar ading bek hi loin gambeel nasem mite leh leitung bup noptuam zawkna ding leh a hoih zaw mun-ah a om theihna dingin i vekpi un nasemin pankhawm hun ahih ding lamen ni,'' ci hi.

Qatar leh ILO in kihona a neih khit nungin gambeel nasem mite adingin migrant workers' centre a bawlna dingin nawhna tuak a, Infantino in Doha ah permanent office om ding hi, ci hi. Tuahsiatna a tuak nasem mi khempeuh in thukham tawh kituakin huhna sum (compensation) ngah ding uh a, a thuakna magnitude tawh a kituakin kum bang zah hiam hi ding hi, ci-in Infantino in gen hi.

Infantino in Fifa' Qatar 2022 legacy fund-te pilna siamna sinna (education) dingin kizang ding a, thukimna letmat kithuh leh India gam-a naupang leh numei 25 million kihuh zo ding hi, ci hi. WC tournament kipatna ding ni nih bek or 48hrs in a sap lai takin Fifa in a policy laih a, WC stadiums giatte ah zu (alcohol) kizuak thei lo ding hi, ci-in kham (alcohol banned) hi. Hih vai tawh kisai Fifa bekin a policy nunghei-in a khensat hi loin a zindo Qatar tawh thukimin khensatna (alcohol U-turn 'a joint decision') ahihna thu zong Infantino in gen hi.

Fifa in WC kimawlna stadiums giatte ah a gam kipat ma nai thum, a kimawl hun bei zawh nai khat ma-in a kiim-ah zu zuak ding a kham hangin stadiums sunga "select areas" a kici a kiteeltuamna munte ah kizuak veve ding hi. Zu zuak theihna ding "corporate areas" a kicihna munte panin 90 minutes sung zu ngawl zo lote in lei thei veve ding uh hi. Qatar ah zu khamna thukhun khauh mahmahin khuah takin ki-umkhum (strictly controlled) a, mipi omna munte (public places) ah zu nek kikham hi.

Hih vai tawh kisai nitumna gamte media leh football fans tampi in a mawhsiatna leh a zahkona uh nak gen mahmah uh hi. Stadiums giatte ah zu zuak a kikhamna vai Infantino in a genna ah, "World Cup hunin zu kham vai tawh kisai buaina lian pen ahih leh tu mahin kitawpin (resign) luipiau (beach) ah ka tawlnga hithiat ding hi," ci hi.

"Hih World Cup tawh kisai na khempeuh Fifa leh Qatar govt. thukimna tuakin a kikhensat (joint decision) hi, cih a kipsakna ka hong gen pha hi. Qatar ah zu lei theihna ding fan zones tampi om a, fans ten a kimawlna a et kawmin zong dawn thei uh hi. Nai thum sung beer dawn loin na om hangin si loin nungta zo veve dingin kong um hi. France, Spain, Portugal leh Scotyland gamte Qatar WC thukhun kizang hi. Qatar ah zu zuak ding a kikham ciangin Muslim gam ahih manin thu lianpi suak ahi hiam? A hang ding ka thei kei hi. Ka hanciam uh a, hih thu hangin a zakai policy kilaihna hong gen ka hi hi," ci-in Infantino in gen hi.

#Behlapna: Muslim gam ahih man lel tawh nitumna gamte in alcohol banned leh human rights records thu hong phollkhiatna uh mi hoih kineihkhemna hi, ci-in ni tumna gamte in zawng bangin ama taw kheng kimuhmawh bawlin ngau' taw kheng a kosak nilohna thuman imkhia bak a, tangkha tui 54 minutes sung tawm hawpsak hi. Qatar World Cup ah Ukraine buaina hangin a sim (invader) Russia kihel thei lo dingin Fifa in khalna piakna dingin a policy zat kibang a zang hileh Fifa qualifying games ah US leh Israel in "permanent banned" tuak ding uh hi.

Tua loin tu kumin a kimawlna ah a kihelkha England, Germany, France, Denmark, Netherlands, Poland, Australia, Croatia, Spain, Belgium, Portugal, Serbia, Canada, Egypt, Saudi Arabia cihte zong "BANNED" tuak dinga kilawm gamdang simna ah US-led coalition sungah kihel vive hi.

Qatar WC qualified zo lo Ukraine zong 2003 kum in Iraq gam US-led coalition illegal invasion & occupations ah kihel ahih manin BANNED tuak dinga kilawm mah hi. Tua hi napi-in Russia' simna (invasion) a tuah manin direct qualified sak ding hi, ci-in a gen omte lakah England footballer nangawn a pau om hi. Ama term hunin WC zindo dingin phalna a kipia FIFA president lui Sepp Blater nangawnin WC zindo dingin Qatar hamphatna kipia hihkhialhna hi, na ci hi. Tua loin loin nitumna hamte mi hoih khemna "western hypocrisy" policy mahin cikmah hunin a kiciing ngei lo Ukraine War hangin Russia a kihel ding FIFA in phal loin political body leh judge bangin ganmta hi. Iraq, Syria, Libya, Afghanistan gam a sim US makaih nitumna gamte lah WC ah kimaingalsak leh kidiksak mahmah leuleu uh hi.

Ukraine nisuahna lam-a suahtakna deihin kumpi a lehdo Ukrainian separatists or rebels a dona ah 2014 panin mi 45,000+ sihna hangin Ukraine in gal sunga zuih ding thukham palsat (war crimes), mi lom thahna (mass killings) leh Russia kampaute a cimit doing uh siahsuah sawm (genocide intent) hi, ci-in human rights groups tuamtuamte mawhpaih uh hi. Tua hi napi-in Ukraine in Iran in Ukraine War ah Russia tungah drones supply ahih manin kihelsak loh ding hi, ci-in campaign a bawl hangin lawhsam hi. England in Feb. 23 in Russia tawh qualifying match a kimawl ding ut lo napi-in points ngah veve hi. Tu tung Qatar WC vai nitumna gamte in political game dingin lim zat mahmah uh hi.

Source: BBC

World Cup 2022: Fifa president Gianni Infantino accuses West of 'hypocrisy'

https://www.bbc.com/sport/football/63687412