THANKSGIVING DAY CIK HUN PANIN KIZANG A, BANG NI-IN KIZANG HIAM?
(Thanksgiving Day kipatna leh US history ah thukham a palsatna uh seelmangna dingin kum sim pawi kizang ahihna thu tomkim-a etna)Lungdamkoh Ni (Thanksgiving Day) cih pen ei Zomite in Khua Do Pawi i zat dan pianin US in gambup khawl ni-in na zang uh hi. Hih pawi hong kipatna bul pen anlak pawi (agricultural harvest) panin hong piangkhia hi. Thanksgiving Day pen November Laithai a li veina ni (Fourth Thursday of November) in US gam in na zang uh a, 2021 in 4th Thursday pen November 25 tawh kituak hi. Hih Thangsgiving Day pen a tangthu a bul a bal panin i kantel ciangin ei theih dan tawh na kituak loin na mulkim mahmah zawsop hi.
THANKSGIVING DAY ZAT CIK HUNIN KIPAN?
US President lak panin President Lincoln pen Thanksgiving Day dingin zum theihpihna tawh November Laithai tawpna (last Thursday) in a zang masa (officially commemorate) penpa hi. Ahih hangin Thanksgiving Day Fourth/last Thursday ni-in zat ding vai pen President Franklin D. Roosevelt in 1939 in a ni ding na seh a, US Congress in 1941 in Fourth Thursday of November zat dingin na kipsak hi.Leitung gam tuamtuamte ah zong Thanksgiving Day na kizang kawikawi a, Canada, Grenada, Philippines, Saint Lucia, Liberia leh Netherlands gamte in zong lim zat mahmah uh hi. Canada ah bel October kha Pizing a nih veina (second Monday of October) in Thanksgiving na zang uh hi. US gamah Thursday in Lungdamkohna a zat khit ciangun...
BLACK FRIDAY:
"Black Friday" a cih uh Thanksgiving khit Friday masa ni-a kipanin Lungdam Bawl ading kithawikholhna dingin sumbuk ah van thak lei-in sumbuk hawhna leh van a kimanin a zuak khiatna (Christmas shopping season with promotional sales) uh kipan pah uh hi. Thanksgiving khit a zing ciang "Black Friday" a kicihna hang pen 1951 journal khat sungah, nasemte dam loin Thanksgiving nipi kal bei kuan (weekend) ni li sung a kimaapsakna dingin a nget manun tua a kipanin "Black Friday" kici hi, ci-in gen hi.
BANG HANGIN THANKSGIVING (LUNGDAMKOHNA) NA CI UH HIAM?
Kum sim November kha Thursday nunung ni pen Thanksgiving (Day) in a kizatna hang uh pen anlak khopte thuphate hangin lungdamkohna leh mai kum ading thupha ngetna hunin na zang masa uh a, tua bangin mi masate in a zat uh a kizang toto hi, kici hi.US gam-ah Thanksgiving pen Mikang gamkeekte (English colonialist) in US ah nuntakna thak (new life) a zat theihna dingun amau huhna a pia America gam a tung masa tualsuak mite "Native Americas" (Red Indians) kicite tungah lungdamkohna a lahna dingun an nekkhawmna (feast) a neihna panun hong piang hi, ci-in a tangthu deih kaihin a ci zong om uh hi. Lungdamkohna masa pen ("First Thanksgiving") anlak khopna masakna (first harvest) October, 1621 in kizang masa pen a, ni thum sung na zang uh hi.
Hih tangthu sinsanin a deihkaihte genna ah: 1620 kum September kha-in suakta takin Pasian biak theihna a lunggulh mi 102te' tuanna May Flower teembaw England gam Plymouth a kicihna mun panin ding khia-in ni 66 khit ciangin "Leitung Thak" (New World) kici America gam Cape Cod a kicihna mun tung uh hi. Tua zawh kha khat khit ciangin Massachusetts Bay kantan-in Plymouth a kicihna mun ah phual sat uh hi. Tua mi 102te' lakah a lang phial si a, a om lai tengin Wampanoag Indiante' lamlahna tawh khai tuhin 1821 kum November kha-in an la thei uh a, Plymouth colonist-te leh native Wampanoag-te in annek khopna nei uh a, tua hun lai-in 'Thanksgiving' cih kammal a kizat loh hangin American tangthu ah 'Thanksgiving' masa pen hi, ci uh hi.Thanksgiving pen US gam-ah gambup khawl ni (national holiday) in zat dinga deih colonial women's magazine "Godey's Lady Book" kici editor Sarah Joseph Hale in US President ngate tungah laikhak nga vei a gelhte na khak hi. Sarah Joseph Hale in tua bangin President ngate tungah laikhak a gelh manin gam bup khawl ni-in kizang thei hi dingin ki-um hi. Hale in Abraham Lincoln' kiangah gam bup-ah khawl ni-a zat dingin 1863 in lai na khak a, a laikhakna ah gam bup khawl ni-in a kizat theihna dingin thukham (legislation) a bawl dingin Abraham Lincoln na thuzawh zo hi.Pi Hale in Lincoln a laikhakna ah, "A beisa kum bang zah hiam a kipanin States khempeuh ah Thanksgiving zat ni kibang ding deihna a nei leh lunglutna i leitang ah khang hi cih na mu ding hi. American ngeina ahi hih Thanksgiving a kizom in a kizat paisuak theihna dingin tu-in gam bup-ah ciaptehna leh thuneite in a ni ding a ciapteh leh kipsak ding uh kisam hi," cih tuangsak hi. US ah Thanksgiving Day a kizat ma-in gam bup khawl ni pawi nih - US President a masa pen George Washington' suahni leh US suahtaknga ngah ni i.e. Independence Day bek gam bup-ah khawl ni - pawi thupi na nei uh hi.
Hih tangthu sinsanin a deihkaihte genna ah: 1620 kum September kha-in suakta takin Pasian biak theihna a lunggulh mi 102te' tuanna May Flower teembaw England gam Plymouth a kicihna mun panin ding khia-in ni 66 khit ciangin "Leitung Thak" (New World) kici America gam Cape Cod a kicihna mun tung uh hi. Tua zawh kha khat khit ciangin Massachusetts Bay kantan-in Plymouth a kicihna mun ah phual sat uh hi. Tua mi 102te' lakah a lang phial si a, a om lai tengin Wampanoag Indiante' lamlahna tawh khai tuhin 1821 kum November kha-in an la thei uh a, Plymouth colonist-te leh native Wampanoag-te in annek khopna nei uh a, tua hun lai-in 'Thanksgiving' cih kammal a kizat loh hangin American tangthu ah 'Thanksgiving' masa pen hi, ci uh hi.










