Friday, 21 July 2017

INDIA PRESIDENT THAK

INDIA PRESIDENT THAK
July 21, 2017: Zan in India President thak kiteelna ding kiteelna results kipulakkhia ta a, BJP makaih NDA coalition government candidate October 1, 1945 a piang Ram Nath Kovind 14th President, Republic of India dingin cing hi. Kovind pen Uttar Pradesh state sunga Kanpur khuami hi.
Kovind pen Bharatiya Janata Party (BJP) member lui hi a, Dalit rights leh Dalit minamte buaina leh haksatnate (issues) do a makai khat hi. August 15, 2015 panin Governor of Bihar na len a, a term pen 2017 in bei ding hi napi President dingin cing ahih manin July 25 ciang len ding suak a, tua ni mah in President dingin kiciamna nei ding hi.
Kovind pen Member of Parliament (MP) lui leh Rajya Sabha member 1994 panin 2006 na pang hi. Kovind in President a kituhpih Dalit mi mah leh Parliament speaker lui Opposition candidate Meira Kumar two-thirds vote in zo hi. Kovind in vote 65.65% ngah a, Meira Kumar in vote 34.35% in ngah hi.
Kovind pen Dalit minam lak panin India President a nihna ding ahi hi. A masa pen K. R. Narayan ahi hi. Dalit minam i cihte Hindu nam sang ten tang kum BC hun lai pek panin mihing nangawn in a muh loh phial uh, a nuaineh leh a nencip minamte hi uh a, tu dong mah kuamah sep leh bawl nuam loh teng- an huan, niangtui zuak, dailen buk hah, bawngsite luang paai, nin bulom tang teng tawm (rags pickers) cihte nekzonna dingin zang tam lai mahmah uh hi. Hindu nam sang ten Dalitte liim (shadow) in a liah khak bek uh leh zong a nin in kingaihsun uh a, nitum ma ahih kei leh khuamial ma-in a kisilsiang kei uh a nin in kingaihsun uh hi. Tu dong Hindu nam sang ten Dalit mite hopih nuam mengmeng lo, lawng nuam lo, tu khawm nuam lo uh a, a kihet khak bek uh a nin in kingaihsun uh hi.
President kiteelna pen MP leh MLA teng bekin vote nei (electoral vote kici) uh a, president kiteelna pen indirect democracy election system kici hi. Electoral vote kikhiate lak ah vote si 21 tak om a, tua lak panin Gujarat state panin vote 13 tak si ahih manin Gujarat a Congress MP leh MLA ten cross-voting ciing dingun ki-ummawh hi. Ahih kei leh Gujarat Congress chief Sankar Sigh Vaghela' makaihna deih lo a kiphinna dingin zong ki-ummawh a, tua loin vote 8 si dang ten cross-voting ciing uh hi dingin ki-ummawh hi. Ahih kei leh MPs leh MLAs ten vote si lo a khiat ding dan nangawn thei lo maw, ahih kei leh haina maw, kiphinna cih zong a ngaihsut tham veve ahi hi.
Source: NDTV, Wikipedia
@Thang Khan Lian #ZUNs

THEIBANG SENLAI KA LAWM HOIH SAILI

THEIBANG SENLAI KA LAWM HOIH SAILI
👦Thei bang sen lai-in saili tawi in, sailungtang ka thung ah pua peuh leng ka duh leh ka lungkim hong ngahsak den a, khawlkhop lungcim cih om ngei lo.
👦Hai min duh in, tat min duh in, thei nam tuamtuamte duh in a kung ka kah zawh loh hangin ka saili kek in, ngim in, kap leng kia.
👦Tullel dawn a va namcih tuamtuam, a neu a gol ngim in, kap leng kia. Muinam tawh hong kilawisak ngei lo ka saili.
👦Kei sanga ham zaw, ka zawh loh ten hong vuak zawh gawp hangin ka saili tawh kap leng si suun bangin a kap ngekngek sak ka saili.
👦Ka sen gual tawh kiphin in, kitawng in, vua kha leng saili tawh hong kap in, a inn ah tai napi phu la dingin a inn va buluh se loin ka saili keek in ngim in, kap leng kap ngaungau sa-in tunpi deh bangin a inn uh-ah a taisak ka saili.
👦Vasa peel in, mi huan ah theigah min khat ka muh teh ka duh tha suak zungzung in ka cil phul keei. Ngen leng lah hong pia lo ding uh ahih manin ka saili tawh kap leng kia ziau. Kei vasa delh kineih in ka thei min kapkhiat tawm dingin ka paulap ding om a, suakta takin a huan sung uh-ah lutsak thei ziauziau ka saili.
👦Lamkhuang kung khat bek ka neih uh kham zo loin lamkhuang gah hun teh lamkhuang tawh kilawi nuam lo ka hih manin ka vasa peelna huan sung tengah lamkhuang min om hiam cih ka theih theihna dingin a kung kah se loin ka saili tawh ban kap leng lamkhuang min nei teng hong theisak lianlian ka saili. A omna mun teng ciamteh in zan khuamial ciangin ka lawmte tawh lamkhuang va sim guk in, ka duh zah ka nek khit uh teh ka pocket money dingun ka zuak ding uh sum ngah zo den lai. Nasepna tawh sun zon zawh ma pocket money ding hong pia ka saili.
👦Ka pawlpi uh simmawh bawlte leh hong zahko sakte kam tawh dawng kik se loin ka gualte tawh ka saili uh keek in, a biakinn dak uh suang tawh kap gawp le ung khua sungah patau dak sa-in mipite buai patausak ngeingai zo lel ka saili. Kei bek ka hih ciangin tawl khat khit tawl khat kapsak leng si dak sa in hong simmawh bawl pawlpite dah sak den zo ka saili.
👦Khua sunga tangval gilo leh papi gilo diakte zawh ding om lo ahih manin ka saili keek in, a inn baang uh leh sikkang inn neite inn tung galkap sak leng thangpai mahmah depsak zo den ka saili. Amau lah hong thei lo, kei lah ka saili en in, gilvun na liangin hong gal nuihsan sak kauhkauh den ka saili mah.
👦Khua sunga nupi gilo diak teng kam dawng leng lah naupang u zaw zah dan thei lo, hilh loh ta bil bing hong kicih san. Tua bang aw sia leh kam sia zak se lohna dingin a puan a sawpte uh a khai uh ciangin buannawi lua lo sailung in hual in, gal kap saksak leng a puan sawpsa uh sawp loh suak. Dahpa lo kho nu suaksak ziau ka saili. A beel puak lai un ka saili keek in kap leng a beel uh a dep sak ziau thei ka saili.
👦Ui mi tot hat neite ui suang tawh deng leng lah vuak kithuak.. Hong tot ciangin (a diakin va📑Naupang ka hih hun lai-in naupang mah bangin kampau-in, thu ngaihsunin, ka gamta hi. Ahi zongin tu-in khangham ka hih manin naupang vaite ka zang nawn kei hi.
1 KORIN MASA 13:11
sa peel ciang mahmah) amau muh loh kal in a gal panin ka saili keek in, kap leng dai. Phu hong laksak ka saili.
👦Sen gual teng tawh picnic nuam leng lah sum kinei lo. Sung ciangin vasa peelna ah maineu🐓limci gol khat peuh kaplum in, sel sim ziau. Zan ciangin gam lakah lawmte men peipai liangin maineu duh tengin hong pet khialsak ngei lo ka saili.
👦Mubang ngai si'ng maw Senlai ni...
Khatvei sam kik thei leng maw tua hunte...
Ka saili tawh kikhawlkhawm kik thei leng
Albang dah cih om loin leng dang ngai lo mah ding hi veng maw aw Senlai lawm hoih ka saili.
📑Naupang ka hih hun lai-in naupang mah bangin kampau-in, thu ngaihsunin, ka gamta hi. Ahi zongin tu-in khangham ka hih manin naupang vaite ka zang nawn kei hi.
1 KORIN MASA 13:11
🖋️Thang Khan Lian

HIH THUTE NA LUNGNGAI NGEI HIAM?

HIH THUTE NA LUNGNGAI NGEI HIAM?
🎑Cina zel leng upna lamsang ah a hat lote adingin hoih zaw hi. Bang hang hiam cih leh natna in Pasian tawh hong kinaisak a, sihna in Pasian tawh hong omkhawm sak hi. Sih ding zong kihtak luat ding hi sam kei. Gui awk un ka cihna bel hilo hi. Nuntakna pen Pasian aa hi a, nang leh nang kithat in, kigui awk peuhmah kei in. Bang hang hiam cih leh amau leh amau kithat leh a kigui awkte a kisik kik lo om lo ci uh hi. 😂
🎑Galvan hau, nuclear haute leh lawm leh pawl haute thupi i sak dep pong hangin amau sihna ding mah a bawlbawl na hi leltak uh hi. Bang hang hiam cih leh tu hun ciangin thau muk sangin laikung kihtakhhuai zaw a, i galte sangin i lawmte na kihtakhuai zaw thei hi.
🎑Paulapna ding bei leh mi gensiatna tawh kipeng sawm den keei pen thubaih hi peuhmah lo hi. Bang hang hiam cih leh na khempeuh ah paulapna ding bei mawh a, a piang khempeuh lungkim leng paulap khempeuh bei pah hi. A hoihpen ding hanciamna tawh gamtat leh kampau phiatphiat ngam ding mah thupi zaw hi.
🎑Mi citlahna, thanemna ciamteh sak ding kisiam mahmah se napi i phattuamna ding leh meet tuamna ding lah bangmah kingah beek lo napi in kinak hanciam thei mahmah zaw dep lai hi. Tua pen i guallelhna lianpen na hi zawsop den hi. Bang hang hiam cih leh thupha ciamteh theihna pen gualzawhna hi a, thusia ciamteh theihna pen guallelhna hi.
🎑Midangte mawhna maisak theih lohna leh lungsim ah a ciamteh siam mahmah kisiam mahmah se napi tua in meetna bangmah hong guan lo hi. Bang hang hiam cih leh mawhsakna pen dikna pulakna hi thei a, gensiatna pen pahtak piakna hi thei hi. Git lohna tawh gualzawhna sangin mawhmaisakna leh kiniamkhiatna tawh gualzawhna thupi zaw hi.
🎑Kamsiatna khat tuak kha leng kei kamsia sese veng aw ci-in Pasian mawhsakna ding bek kizong siam mahmah se hi. Ahih hangin na thupha ngahte khat khit khat simsim leteh thusia ta zo lo ding a, thusia simsim leteh thupa ta zo lo ding hi. I thupha ngahte sim siam peuh leng Pasian' hoihna phat zawh ding leh lungdam koh zaw ding hilo hi.
🎑Gentheihna leh haksatna phu se lo a thupha ngah nuam kitam in, supna ngah se loin meetna ngah nuam kitam mahmah napi guah zuk ma-in huih nung thei den a, thupha ngah ma-in ze-etna kituak thei hi cih a phawk lo kitam mahmah se hi. Zawhna dingin do lo phamawh a, gupna ngah theihna dingin singlamteh a om loh phamawh hi.
🎑Samsiatna, cihmawhna, gilkial, dangtak leh gentheihna thuak leng i thanem baih mahmah napi cihmawh gentheihna thuak ngei kei leng thupha i ngahte Pasian' hong piak ahih lam phawk loin kimangngilh baih mahmah se hi. I dangtak mahmah ciang bek tuisik mal khat bek a manphatna leh limna kitel pan bek hi.
🎑Mi'n hong gensia zek in, hong langpang pian leh tangtel sihtan a bang valval pah kitam mahmah hi. Ahih hangin humpinelkai in mi a peh ding teh ngik masa lala se a, mihing hong bawlsia dingte in hong pakta masa hi cih i phawk ding kisam zaw hi. A gah nei lo thei kung kideng ngei lo a, ui in a kitakte tawng in, a kihtak lohte tawng se loin pet pah ziau hi. Mi i gensiat leh ei a kiphat nuam leh hoih a kisa nuam pian i hipah a, mi i phat leh ei a kiniamkhiat i hipah zaw hi.
🎑Cimawh meigong leh mi zawng daipamte a koi a koi ah kuamah in pakta ngei mel lo napi mipil gamah mipoite, cimawhte, mi zawngte kihehpih in kihuh a, mihai gamte bek ah mipoite, mi zawngte leh cimawhte kisimmawh hi. Mi zawngte bawlsiatna in a piangsak Pasian simmawhna hi a, mi zawngte tungah citna in
Pasian zahtakna ahi hi.
🎑Zomite pen thu tawm thei in, khuapi leh gamdang tung leh a khuak leh lu gol lua pah ding sa-in pil a kisa kitam baih mahmah se hi. Sum bawl in, kumpi sepna hoih khat ngah in, sum hong nei pian leh hau lua kisa pah in, thuaklah ding kitam mahmah mawk hi. Ahih hangin tu ni-a mihaupa zing teh khutdawh suakthei a, tu ni-a mipilpa zong zing teh mihai suakthei hi cih a tel kitawm lai mahmah hi. Khatvei minsiatna i ngah pen khantawn kimang zo lo a, khatvei minphatna leh pahtawina i ngah pen khantawn kikhom zo lo hi cih mangngilh loh ding thupi hi.
🖋️Thang Khan Lian

NUMEITE PAHTAWINA

NUMEITE PAHTAWINA

👫A pasalte thuhilh leh pasalte thuhilh nuam leh ukzo lua kici a, thuhilh kei le lah bangmah thudon leh awlmawhna a nei lo nupi kici zel hi.
👫A pasalte phone call ngei kei leh a pasalte it lo, phawk lo kici a, pasalte call le lah nawngkaisak kici se hi kici se.
👫Pasal ten a ut peuh hong kalh le uh amau thuneihna hi kici napi pasalte na khat kalh leng amau nasepna ah kigolh nuam se hong kici hi.
👫 A pasalte it bawl (care) kei le a pasal tungah lungkim zo lo hong kici a, a pasalte it bawl le lah a pasal hih tuttut se, kineisak lua hi kici se hi.
Pasalte pen a cilgil leh a genhak ngiat hi napi nisim in tua bang a nawk zo den numeite leh nupite zahtakna lukhu khusak hang 👒
Q: Bang hanga Pasian in pasal a piansak khit ciangin numei piangsak pan se hiam?
A: Hih sanga hoihzaw zong bawl thei hi'ng ci-in numei a bawl kik ahi hi.
Q: Bang hanga pasal ten a teenpih khak loh ding numei teng peuh enlah in, delh in, buaipih thapai den uh ahi hiam? 🏃
A: Lamdang lo lua hi. Ui in zong mawtaw hawl thei lo napi mawtaw nung a delhdelh pong leh a pet khak loh ding van a vasa leng lai a tottot tawh kilamdang lo hi.
Q: Pasalte leh uinote kibat lohna bang hiam?
A: Pasalte a gol hangin a lungsim uh a picing tam lo a, uinote khangin hong gol ciangin a lungsim uh picing pah hi. 🐶
Q: Bang hanga pasal ten a buainate (business) thudon mel lo loin awlmawh lo uh hiam?
A: Ngaihsutna mel nei lo ten buaipih ding leh awlmawh mel nei lo uh hi ven.
Q: Pasal pawlkhat kipasal sak in Pasian hong piangsak masak leh Pasian letsong (gifts) hi'ng kici lanlante bang cih ding? 🎁
A: Na lungtang tawm khat pia in na nuihmai tawh hopih lecin a ngaihsutna teng uh leh a nuntakna buppi nangawn uh hong piakhia ding uh hi.
Q: Bang hanga pasal ten numei hoihte enlah se uh hiam?
A: I neih zawh loh ding teng peuh mah ki-enlah in, i buaipih a ngeina hi😁👏
Laikung (pen) mangsak kha leng a thak kilei kik pah ziau thei a, ahih hangin pen lu/sitna (cap) mangsak leng tua bek kilei kik thei lo hi. Tua ahih manin tangval leh papite aw, na lawmngaihnu/zi it tawntung hi. Bang hang hiam cih leh laikung sangin a sitna poimawh zaw a, pistol a tang om kei leh a pistol a kizatna bei hi.
Numeite aw na tangval/pasalte uh maan na mobile phone screen saver maan dingin na zang un. Buaina, haksatna leh thuhamsa khatpeuh na tuah uh ciangin na mobile screen saver maan en un la, hih ka uk zawh leh zawhlah leh nawklah ding bangmah leitungah om lo hi ci lel un. Sakol kamkaih (rein) bek tawh tawh ki-uk zo a, pasalte pen kamkhum hopih lecin kamkaih bulh kisam nawn se lo hi.
📢Zite aw, pasal tawh nuntakna zangkhawm in, omkhawm denna pen nuntak ngeina hi a, ahih hangin pasal kibang khat bek tawh a tawntungin nuntakna zatkhawm in, tulpih zawhna pen nuntakna siamna 'art of living' lo tawh a piangzo ding hi vet lo hi. Pasal kibang khat bek tawh a nuntakna a zang zote zahtakna pia hang.
🖋️Thang Khan Lian

HAINA NAM TUAMTUAM

HAINA NAM TUAMTUAM
Bank ah sum omte mipite sum hi a, kumpite sum hi peuhmah lo hi. Kumpite sum pen mipite piak (a diakin kumpi sepna neite) siah hong kigawmkhhawm ciangin a tam hi bek hi. Bank luhte pen kumpite sum luh hi, mipite sum luh hilo cih pen haina sah mahmah ahi hi.
Kumpi in kumpi' sepna nei a tam tawh kituak leh milip a tam tawh kituak leh phattuamna ding vante (infrastructures) bawl dinga poimawh a tamna tawh kituak in budget bawl a, i gen teng a tamna state ten budget sum (fund i cih) tam ngah se uh hi. Ahih hangin politiciante pil in, sep ding bawl ding infrastructure kisam tam hi cih paulap a siam uh leh state budget ding sum tam laikhia thei se uh hi. Tua pen politician pil leh pil lo kitheih theihna hi a, politician ten contractor muanhuai a zat uh a, a nasep uh a hoih leh politician hoih, gam it makai kici thei pan hi. Budget tawh kituak in kumpi in sum a neih loh teng bek bawl theihna dingin phalna nei hi. Kumpi in sum a ut zahzah bawl thei sak mawk zong haina mah hi. Sum sing kung panin kumpi in lo ngei lo hi.
State budget hong lutte panin i kisap sanginn, lampi, lei leh adg dng state a makai ten hong bawl uh hi. A tunga i gen bangin lei bawlnate mipi sum mah hi a, kumpi sum hilo in mipi sum tawh a kibawl hi bek hi. Mipite gam khat ah a kipawlkhop ciangin kumpi (government) piang thei pan a, government pen mipite hi. Contractor ten nasepna dingin a sum zatte uh mipite sum hi. Kumpi sum hi ci-a thuman lo a nasemte phamawh sa lo a, awlmawh lohna haina lianpen khat mah hi. Contractor man lote nasep gen ngamte a sum a paai nuam lo, RTI rights theite hi a, mi dem leh mi gensia sakna pen haina lianpi khat mah ahi hi.
Ei pumpi leh mimal cidamna dingin an hoih, huih hoih, kiim leh kiang (environment) siangtho mah kisam pen hi. Ei pumpi cidamna ding tawh kituak lo nekna pen haina taktak hi (gawl kidek zo lo ka hih manin a hai mah ka hi hi). Leitung bup in huih siangtho theihna dingin climate change do hi. Climate change dona panin a kidokkhiate a pakta teng zong mihai mah bulom teng mah ahi hi.
Pasian in Adam a bawl lai-in amah bek kilawm sa loin Eve bawl hi. Tua ahih manin pasal in numei khat kisam a, numei in pasal khat kisam hi. Leitunga mipil pen a kigen Solomon zong numei buaipih in, zi tampi nei ahih haina nam khat mah ahi hi. Zi/pasal neih lohna zong haina mah ahi hi. Zi/pasal tampi nei a, zi/pasal laih themthum zong haina leh lanna mah ahi hi. Zi/pasal nei lo a omte pen a hai mah hi a, ahih hangin muh zawh loh man a nei lo, zon loh manin nei lote bel muh lah man a nei lo, zon loh man a nei lo cihna hi.
🖋️Thang Khan Lian

HIH KHIALHNA PANIN SIN THEIH KISAM HI

HIH KHIALHNA PANIN SIN THEIH KISAM HI
I gamvai (politics), Zomi movement leh mipite khan'tohna ding leh phattuamna ding (infrastructure) a kibawl a tam zawte pen hih khiahna vive pian hi mawk hi. Makai leh nasem contractor-te hih khiahna gen kha om leh tangtel sihtan a bang valval pah, a sialgup nuam pong bang kitam mahmah lai dep hi. Thuman lohna phokakkhia ngam om kiaukiau le leh minam leh pawlpi langpang cih hi ngiau mawk hi. A hoih ding gen thei om kiaukiau le lah mipilsak, nang makai hong pah sem ve cih giap khum ngam kitam mahmah lai mawk hi.
Mihingte pen a cinh leh a bukim ki-om lo mah a, mi kim in na kihih khialh theih mah hi. I hih khialhna leh thuman lohnate hong gen ngam a om ciangin zong i san theih ding picinhuai leh khantoh vai zaw hi. A diakin makai leh sia khat pen gensiatna, elna, hilhna za nuam lo pen cih ngau mawk pen makai dinga cingzo lo hi zaw hi. Mihing a kuapeuh zong i hih khialhna, i citlahna leh i thuman zawh lohna hong kigen ciangin zadah in kipuahphatna dinga zang thei lote leh taina leh hilhna za nuam lote pen mi hoihzaw (better man) ngei lo a, kipuahpha ngei lo hi zaw hi. Taina leh hilhna mang nuam, a za nuamte pen mipilte ngeina hi a, mi lawhcingte thusim hi zaw hi.
Na khatpeuh hoih lo hi, man lo hi a ci thei leh ci ngam ten a hoihzaw ding thei uh cihna hi zaw hi. Makai leh sia khat buang a hoihzaw kigente leh hilhna hoih za nuam lo i cihte a kipuahpha nuam lo, a sawm lo, amau ut bangbanga kumpi banga gamtang nuam, a kipeek nuamte cihna hi ziau hi. A hai pen in i koihte tung pan nangawn in a hoih sin theih ding na om kiau thei a, a zawng pen in zong ngaihsutna hoih nono na nei thei hi cih i phawk ding kisam ta hi. A pil pen in i tuat ten zong na khempeuh na theih khin den zo lo uh a, na thei den ngei lo uh hi. Tua ahih manin hilhna hoih pia (adviser) thei ding pen makaite bek hilo in nautang leh mimal in zong kisam ciat hi. Hih khialhna leh citlahna kihilh leh a genna pen kiminsiatsakna leh ki-elna hilo a, hi+hi lohna pi I kigenna leh kingawhna pen kiminsiatsakna leh ki-elna hi zaw hi.
George Santayana in, "Tuanthu, tangthu (history) panin a sin thei lote a tuahsa tangthu mah tuak kik ngitnget ding uh hi," a cih bangin a beisa hun in i hih khialhte panin i sinphat kik theih kei leh mailam hun ah zong ahih khialh den dinga samsiatna ngah ihi hi.
🖋️Thang Khan Lian

SUPERSONIC GALVAN IN NUCLEAR ARMAGEDDON PIANNA DING NAWH HI CI

SUPERSONIC GALVAN IN NUCLEAR ARMAGEDDON PIANNA DING NAWH HI CI
July 21, 2017: Russia galkap ten kum tam lo sungin aw/ na ging (voice) sangin nakpi takpi a manlang zaw galvan (hypersonic weapons) zang ta ding uh hi. Hih thu hangin US in nuclear Armageddon pian theihna in sawn (push) hi ci-in lunghimawh hi ci-in Sputnik contributor Alexander Khrolenko in a laigelhna ah tuangsak hi. Russian Defense Ministry aw ging sangin guk vei a manlang zaw space-age weapons zat dingin a bawlna nawh ta hi gen beh hi.
Russia in supersonic galvan Zicron nih vei lawhcing takin sitna nei khin zo hi. Russia in Zircon-3M22 hypersonic sea-launched missile a sawt loin a lomlom in bawlkhia (serial production) dingin a hanciam laitak ahih manin hih thu hangin Pentagon patau sak pian (mild panic) ta hi. US military experts ten Zircon hypersonic missile Russia in a sit pen nuclear galvan zangin suamnate kidalna dingin galvan hoihpen hi ci hi. The Washington Post in Zircon-3M22 thahatna pen na ding leh aw sangin guk vei manlang zaw a, leitunga missile defense systems khempeuh in kapkhia thei loin kidal (immune) thei hi ci.
Zircon missile bawl Tactical Missile Weapons Corporation ten Zicron missile aw ging sangin 13 vei manlang zaw ding bawl ding geelna a neih laitak uh hi. Zicron range pen 250 miles hi a, a lotkhiatna ding leh a ngimna a khakna dingin minute thum bek hun la a, nuclear missile kapkhiatna ding, submarine kapsiatna ding leh galdona teembaw kapsiatna dinga kibawl hi.
Zicron missile thahatna pen galvan lamsang siamte leh The Washington Post in aw ging sangin guk vei manlang zaw hi a cih hangun hih hypersonic missiles’ tactical leh technical tawh kisai thuician thusim ahih manin a kim in kitel lo a, aw sangin 5-6 vei sanga manlang zaw leh leitunga air defense systems om khempeuh in kapkhia man lo hi cih ciang bek thusim kitel hi. A kikapkhiat man zenzen leh zong a missile them (fragments) ten kinetic power thahatna kicing nei veve lai ahih manin galte galdona teembaw leh lei-a a ngimna mun (land target) susia man ding hi kici hi.
Russia in 2016 U-71 hypersonic missile sitna (tests) a neih lai un a ngimna Kamchatka 6,000 kms a om minute 20 in kapsia a, leitung atuam huih leh meii, van awngthawl sung huih lak (atmosphere) ah a lut ma-in a hatna Marh 15 in hat zen hi. Military experts ten Russia strategic nuclear forces ten leitung bup kha ding kum 25 a zat khitsa uh Voyevoda ICBMs laihna dingin Sarmat super-heavy ICBMs sitna nei khin dingin ummawh uh hi. Sarmat super-heavy ICBMs pen a hoihzaw dingin kibawl ahih manin US missile defense system ten a kapsiat man loh ding leh nuclear galvan 16 pua zo dinga kibawl hi a, a gikna pen 10 tons hi a, a gamlatna 16,000 kilometers kha zo dinga kibawl hi. Tua loin galvan tuamtuam pua in, tuate a khiat ciangin a gen theih lohin a kawi in leng (unpredictable trajectories) thei ahih manin missile defense systems khem gawpna dinga kibawl hi.
May 2014 pekin Deputy Defense Minister Yuri Borisov in super-heavy intercontinental ballistic missile geelna bangin kibawl a, USte missile kapkhiatna (anti-missiles) khempeuh pelh thei dingin North Pole leh South Pole ah kilengkawi sak ding hi na ci hi. Sarmat could civilian spacecraft kimkot dingin zong a kibawl hi. US ten zong Russiate Sarmat dem dingin nuclear galvan XM37A sitna a nei ngei uh ahih hangin Sarmat dem zo lo hi. A ngimna lianlian a kha thei ding aw sanga manlang zaw high-precision hypersonic units galvan i cihte pen Galpi Thumna (WWIII) a vanzat dinga kibawlte hi.
Ahih hangin gam kiim buainate (regional conflicts) ah gal kidona taktak (conventional form) in kizang leh galte panmun leh galvan koihna phual (strategic installation)-te ama galvan a thahat kinetic force bek tawh susia zo ziau ding hi. Tua ahih manin hypersonic galvan ten leitung bup maimangsak thei ding nuclear Armageddon gal a pian theihna dingin sawn hi. Hih thu hangin Pentagon patau pian ta hi ci-in Alexander Khrolenko in khum hi.
#Behlapna: Mach 1 i cihte second khat in 332 miles or naikal khat in 1195/hr or 717/hr in leng zo hi. Mach cih pen a 1929 in a mukhia leh a zang masa pen Ernst Mach min panin kila hi. 1 Mach = 0.34 km/second
Source: Sputnik
@Thang Khan Lian @ZUNs