Monday, 31 July 2017

BLACK HAWK DOWN KIKAPKHIATNA THU TOMKIM

BLACK HAWK DOWN KIKAPKHIATNA THU TOMKIM

Somalia gam pen al-Shabaabte hat ma-in rebels tuamtuamte ngongtatna hangin tualgal na piang mun mahmah hi. Rebels makai Mohamed Farrah Aidid in amah leh amah Somalia President hi'ng ci-in kipulak a, UN in dongtuakte huhna van a puak humanitarian aid teng suam in, suhsak den ahih manin UN peacekeepers galkap UNISOM II (US, Pakistan leh Malaysia galkap) ten Operation Gothic Serpent kici galdona nei uh uh hi. August 1993 in US ten Mohammed Fared' galkapte do dingin Task Force Rangers kici phuankhia in, September kha-in galkap sawl uh hi. US galkap ten a galkap siampen leh muan pen teng uh elite special operations units kici US Army, Air Force, Navy special services sunga Bravo Company panin Army Rangers, 3rd Battalion 75th Ranger Regiment; C Squadron, 1st Special Forces Operational Detachment-Delta (1st SFOD-D - "Delta Force" a kici zaw) tengkhia in, 1st Battalion galkapte helicopter, 160th Special Operations Aviation Regiment; Air Force Combat Controllers; Air Force Pararescuemen leh Navy SEALs galkapte multi-disciplinary joint special forces operation kici sawl in Task Force Ranger ten Makor General William F. Garrison makaihna tawh galdo dingin October 3 in sawl uh hi. A mission uh pen Mohamed Fared hingmat ziau dingin a sawl uh bek a, kikaptuahna a piang vat leh naikal khat sungin zawh ding ci-in galkap a muan diak uh galkap 160 a tengkhiate uh, galdona mawtaw 12 (Humvees 9, M939 trucks 3) leh vanleng 19 (tua lak ah helicopters 16 – Black Hawks 8 leh Little Birds 8) sawl uh hi.

Mohamad Fared' omna hilh dingin mivomte khat guai in, car in taisak uh Fared' pma mun lamhilh in zang uh a, tua pa' taina surveillance camera in en in helicopter tawh zui uh hi. Ahih hangin US ten galdo hong kikap uh a sawt loin Mohamad Fared' galkap ten RPGs (rocket) tawh US galkapte UH-60 Black Hawk helicopters nih kapkhiatsak pah uh a, a galdona uh hong kisongsolawi pah hi. Galdona lel uh ahih manin October 4 zingsang in hutkhiatna dingin operation galkapte sawl biangbuang uh a, rebels ten helicopter 3 kapsiatsak beh lai uh hi. Galkap liamna tuakte Pakistan peacekeepers galkapte huang ah puak samsam uh hi. Hih zan khat leh zingsang phalvak dong kikaptuah hun sungin USte galkap muan ten gal va lel dikdek lel tak uh a, a manlang thei pen in mawtaw leh helicopter tawh a lehtai kik biangbuang hangun rebels ten US galkap 19 golum man in, 73 kapliam uh a, US helicopter a kapkhiatsak uh hawl khat zong hingmat uh hi. Rescue operation a kihel Pakistan galkap khat si a, nih liam hi. Malaysia galkap zong khat si a, sagih in liamna tuak hi.

1993 tualgal hangin Somalia mi 1,500 - 3,000 kikal si dingin American sources in ummawh a, rebels tuamtuam kipawlkhawm Somali National Alliance (SNA) galkap 315 si a, 812 in liamna tuak hi. Hih Somalia gam-a Task Force Rangers galdona leh US makaih UN galkapte guallehna khat mah ahi hi. October 3-4, 1993 in US galkap ten Mohamed Fared a mat sawmna leh a tuah teng uh gal kidona tangthu taktak pansan a kibawl movies na muh nop leh December 28, 2001 a kikhahkhia Director Ridley Scott in a bawl kibawl "Black Hawk Down" movies kici *Josh Hartnett, Ewan McGregor, Eric Bana, Tom Sizemore, William Fichtner, Jason Isaacs, Tom Hardy leh Sam Shepard ten a piah uh na en in.

Source: Wikipedia
@Thang Khan Lian

TAI THEI TUAN KEI NI TEH NA KEEL LUPHUM HONG KILANG VEVE DING HI

TAI THEI TUAN KEI NI TEH NA KEEL LUPHUM HONG KILANG VEVE DING HI
Khau khat ah sum tawh a kiguai keelcing (goatherd) khah om hi. A keel cinna ah a keel khat mangsak a, a keelte tatna ngei kiim teng a zonzon hangin mu zo lo hi. Zon theih zon mawhna mun teng a zonzon khit ciangin a keel gum sunga kia mu hi. A keel a muh ciangin a zonzonna teng gim kisa lua in a heh thah suak lua a, a keel a kaihkhiat ma-in suang tawh deng hi. A suangin a keel' ki kha bak se ahih manin a keel ki kitan hi.
Keelcing pa zong a pu in a theih ding lau lua ahih manin a keel kiangah, "Inn i tun ciangin i pu kiangah suang tawh kong den lam hong gen kei ta peuh in. Hong thum ngetngut ing boihboih aw. Tu ban lim takin hong kem hong khawi in, na du nono le lono dawngte hong pia in, keel dang khempeuh sangin hong lim bawl zaw ding hi'ng," ci-in thum ngaungau in kamciamna nei hi. A keel in, "A hai keelcingpa aw, na gamtatna thusim na seel nop hangin na gamtatna ka ki mu leh ka i pu in na gamtatna teng teng thei khin ding hilo maw? Kei ka ut thu a gum sunga kia hong sa na hiam?" ci-in dawng hi.
Kumpi David in zi tampi nei napi in a galkap Hit mi Uriah' zi Bethsheba neihsun deih gawh in luppih hi. Bethsheba hong gai ciangin a sim in a gamtatna a seelna dingin gal kidona phual panin Uriah sam kik a, a zi tawh lumkhawm dingin hun a piak hangin Uriah in ka galkap pihte galdo in a om lai-in ken bang hangin ka zi tawh hun nuam zangkhawm ding ka hiam ci-in nolh in, a inn ah ciah kik nuam loin kumpipa huang sungah giak hi. A geelna khempeuh a lawhsap ciangin David in gal kidona madawk ah Uriah koih in gal ten hong neh ciangin na nung kiksan un ci-in a galkap mang Joab thupia in a sihna ding geelna nei hi. A thupiakna bangin Joab in gal madawk ah Uriah koih in, gal ten a nawk ciangin amau nung kik uh ahih manin gal ten Uriah that uh hi.
A gamtatna thusim sel zo a kisak hangin kamsang Nathan in David kiangah, "I gam sungah tuu hau mahmah mi khat in zin nei a, a zinpa gawh dingin tuuno khat bek a nei pa tuu suhsak in gawh hi," ci-in gam a va gen ciangin David in tua mihau ngongtat leh huaihampa kithat taktak ding hi a cih ciangin Nathan in tua pa nang na hi hi ci ci.
A sim in a gamtatna thusim teng hong kipholakkhiat ciangin David kisik kik pah a, Pasian kiangah maisakna ngen hi. Pasian in a mawhna a maisak hangin David inn sungah namsau hong leng a, Absolom kihta in galtai hi. Bethsheba tawh a lupkhawmna panin Bethsheba' naupaai zong Pasian in vatlupsak a, Absolom in sun tang lai-in mi khempeuh muh dingin David' zineute luppih hi.
Thuneihna khempeuh nei ing, gam uk hi'ng, kumpi na sem hi'ng, contactor hing, makai hi'ng hau ka hih manin ka utpeuh ka hih thei a, mi khat va that kha leng a luang man ding nei lua ing, zawl ka gai hangin a liau ding sum nei lel ing ci-in na ut bangbangin na gamtat a, a hoih lo a sim in na bawlnate na seel zawh hangin sawt na seel zo kei ding hi. Mihingte muhna a na seel zawh hangin Pasian mit muhna panin bangmah na seel zo ngei kei ding hi. A man loin na ngongtatna leh thuman loin na gamtatna gah khat vei teitei na lawh kik ni hong tung peelmawh ding hi. I gamtatnasate ki-en pha kik in, i mawhnate kipulak khia in, i Topa kihei kik in thumanna tawh gamta leng i inn sung, i khua leh tui, i gam leh minam hong cidam in thupha i ngah kik thei pan ding hi.
Tai thei tuan kei ni teh na keel luphum hong kilat ni om veve ding hi. A zekai luat ma-in a hun lai-in kipulakkhia zaw in.
🖋️Thang Khan Lian

MAKAI LEH MAI HIH UTTE THEIH DINGA KISAM THU TOM KIM

MAKAI LEH MAI HIH UTTE THEIH DINGA KISAM THU TOM KIM
"Tuuno in a makaih humpinelkai galkap honpi ka kihta kei a, tuuno galkap honpi humpinelkai in a makaih ka kihta hi,"
-Alexander the Great
"Makaih theihna leh lamlah theihna i cih pen vision a taktak suaksak theihna hi,"
-Warren Bennis
"Makaih theihna i cih pen a zaa min leh a hihna min hilo in mi lungsim lawng theihna, mi thuzaw in upsak zawhna, thapiak theihna hi zaw hi. Mi lungsim lawngzo zo ten a sepkhiat uh lahna ding muh theih ding gah nei a, mi thuzawh in upsak zawhna i pen na nasepkhopih ten na a sep nopna ding lawl theihna dinga thapiak theihna hi,"
-Robin S. Sharma
"Na gamtatkhiatna in midangte sunmang ding lianzaw, sin beh nopna leh a thupi zaw suahsak theihna ding tha a piak leh makai na hi hi."
-John Quincy Adams
"Makai i cih pen a paina ding lampi thei in, tua lampi ah pai in, a paina lampi midangte lak hi,"
-John C. Maxwell
"Ui hong tawng khempeuh awlmawh in na khawl a, na ban deng leh na tunna ding na tung ngei kei ding hi."
-Winston Churchill
"Vision hoih nono tampi nei in, mut siamna tawh kamciamna tampi neih hangin a visionte a tak suaksak theih loin, kamciamna a tangtungsak ngei lo makai pen makai gina lo hi. Makai hoih in a sepkhiatna leh a sepkhiatsate gengen lo a, a sep leh bawlte paukhiasak zaw hi. Makai i cih pen a sem ding mah leh a nawk masa ding mah a kipiakhia ngamte hi a, makai hoih khat in a khialh khak ciang khial mah hi'ng ci-in a khialhna panin sin ding tampi mu a, thalakna in nei thei pah hi. Makai hoihte aw nem leh etteh huaina pen makai hoih lote thagum leh thatang sangin kihtakhuai zaw hi."
-Thang Khan Lian

MAKAI LIANTE HUMBITNA: BLAIR IN THUSITNA TUAK LO DING AHIH MANIN MIPI HEHNA PIANGSAK

MAKAI LIANTE HUMBITNA: BLAIR IN THUSITNA TUAK LO DING AHIH MANIN MIPI HEHNA PIANGSAK
July 31, 2017: British High Court in Iraq chief of staff lui General Abdul Wahed Shannan Al Rabbat in private prosecution zangin US makaihna tawh Britain Prime Minister lui Tony Blair in 2003 in Iraq gam a simpih manin mi gam simna hangin thukhak palsatna “crime of aggression” gamtang ahih manin thusitna a thuak loh uh phamawh hi ci-in a hanciamna dalsak hi. US makaih in UK leh a khemzawh tengin 2003 in Saddam in mi lom thah theihna ding galvan (weapons of mass destruction - i.e. WMD) nei-in terrorist groups huhna pia hi ci-in ngawh pong in a sim uh hi a, tu dong WoD Iraq gam sung, lei nuai leh tui nuai a zon hang un khat beek mukhia zo nai lo uh hi.
Iraq simna kigolh tengin a mawhna khut uh silsiang uh ahih manin mawhna nei lo tul za tampi kithahna (US in zong chemical galvan zang lai hi) a kigolhte gawtna kilawm piak ding rights group tuamtuam ten a sawm det hangun Lord Chief Justice Thomas of Cwmgiedd leh Justice Ouseley in General Rabbat ngetna nolhsak uh a, Mikangte thukham ah "crime against agression" hangin tua banga gamtangte gawtna piak theihna ding cih om lo hi ci uh hi.
"George W. Bush leh Tony Blair in Iraq in WMD nei hi ci-in ngawh pong in Iraq sim in, gal pan uh a, tu dong WMD khat beek kimu zo nai lo hi. Blair in maisakna a neih hangin mawhna nei lo tul za tampi sihna thu ah maisak theih ding hilo hi. Nitumna gamte tungah Iraq mite tung bangin kibawl leh a lungkim kuamah om lo ding a, ahih hangin Iraq gam mite thuakna kuamah in awlmawh lo hi. Blair in a kilawm thuman thukhenna a tuah loh phamawh hi," ci-in British MP khat in ci hi. "Hih pen gam makai mawhna bawlte leh a min hoihna uh humbitna hi a, British gam mite humbitna hilo ahih manin hih banga kumpite gamtatna thu buaihuai hi," ci-in MP dang khat in ci hi.
General Rabbat in amah mah in Blair thusitna neih ding a hanciam hangin Muscut, Oman ah om ahih manin UK a lut theihna dingin UK in passport pia nuam lo a, Blair bek hilo in Iraq simna a kigolh ministers lian Foreign Secretary lui Jack Straw leh attorney-general Lord Goldsmith zong hekna laikhia hi. General Rabbat' thukhen/sitni ten London a High Court tungah hih mi thum teng hekna dingin lai khia uh a, Supreme Court in thukham a etphatna ding a nget hangin 2006 pek in House of Lords in "crime of aggression" pen England leh Wales gam ah om lo hi ci-in na nolhsak uh hi.
Stop the War spokesperson Chris Nineham in, "Hih bangin High Court in General Rabbat' ngetna lai a dalsak pen Iraq simna ding geelna a makai a kihel Blair humbit nop man bek hi a, mipite ngaihsutna tawh kituak lo hi. Blair in Iraq in WoD nei hi ci-in British cabinet, parliament leh mipite a khemna awlmawh lohna hi a, thuman thei uh hi leh UK politician, galkap leh intelligence khempeuh leh MP ten Iraq sim theihna ding na dal ding uh hi," ci hi.
"R v. Jones" case ah House of Lords (MPte genna) ten "crime
of agression" pen leitung bup thukhun nuai ah om hi ci-in thukimna nei napi un Mikangte thukhun (English law) ah — Iraq War pen "crime of aggression" hilo hi ci pong uh hi. Downing Street memo ki-record na-ah July 2002 in meeting a neih un Blair leh a ulian tampi in Iraq sim ding thukhensatna na thei khin uh a, Saddam in WMD nei hi ci-in Iraq a sim uh pen a paulap uh ahi hi. July 2002 Downing Street memo ah British intelligence M16 director Richard Dearlove in Blair kiangah mi dangte leh US in Iraq sim loh phamawh hi ci-in thukhensatna nei uh ci-in na gen a, Bush in galkap thahatna zangin Saddam laihkhiat theihna dingin WMD nei hi ci-a ngawh a sim ding leh intelligence ten Saddam in WMD nei hi ci-a tangkokhiat sak a, mipite khem ding ci hi ci-in Sir DearLove in Blair kiangah ci hi.
Foreign Minister Jack Straw in bel tua hun in Iraq sim theihna ding paulap bawl ding tam lo a, Saddam pen a gam kiimte adingin kihtakhuai lo a, Saddam' WMD pen Libya, North Korea ahih kei leh Iran ten a neih zah sangin tawm zaw ahih manin Saddam' WMD etna nei dingin UN weapons inspectors-te sawl leng Saddam in UN weapons inSpectors-te lutsak nuam lo ding ahih manin Iraq sim theihna dingin kisamtanna ding thukham (legal justification) kinei ding a, thagum kizang thei ding hi na ci hi.
November 2016 in Westminster Magistrates Court in Iraq simna a kigolh uliante thusitna na nei nuam lo a, thusit theihna ding phalna Attorney General Jeremy Wright QC in na dal a, ama legal team Lord Thomas leh Justice Ouseley kiangah thusit theihna dingin na dal un ci-in thu pia hi. General Abbat in thukhen dingin a guaih Michael Mansfield QC in Chilcot Inquiry in zong Blair mawh hi ci ahih manin thusitna neih theihna ding panin Blair peng thei lo ding hi ci hi. UK in amau thukhun ah "crime against aggression" om kha lo hi a cih hangin UK Attorney General Sir Hartley Shawcross QC in 1940s in German Nazi ten crimes against aggression gamtang hi ci-in Nuremberg thusitna ah na Nazi galkapte na mawhpaih hi.
Netherlands kumpi in US leh a pawl ten Iraq a simna uh thukanna lim takin na nei uh a, Iraq simna a kigolh tengin war crimes gamtang uh hi ci hi. Netherlands kumpi' investigation commission in Iraq a sim ten war crimes gamtang uh hi cih UN resolution 1441 ah kimu a, Iraq sim theihna dingin UN Security Council resolutions in thukimna pia lopi in sim uh ahih manin UN thukhun palsat uh hi ci hi.
#Bottom line: US leh a khem zawh gam teng mi gam a sim nop ciangin a paulap bawl zia thusim uh hih bang ahih hi. UN Security Council resolution palsat in US leh a khem zawh gam tengin Iraq, Libya leh Afghanistan na sim uh a, mawhna nei lo million tampi golum uh hi. North Korea zong sim nuam napi un a sim ngam nai lo uh hi bek hi.
Source: Sputnik
@Thang Khan Lian 

Friday, 28 July 2017

Rs.10 LAKH GU A NGAWHNA TUAK KITHAHNA THU AH ZRA IN KO KIGOLH LO HI UNG CI

Rs.10 LAKH GU A NGAWHNA TUAK KITHAHNA THU AH ZRA IN KO KIGOLH LO HI UNG CI
July 28, 2017: Sum gu a ngawhna tuak Mr. T. Thangkhanlun Taitom (kum 29) s/o T. Pumhang, Sahei Road, Vengnuam, New Lamka, zan nitakin amah thudotna nei ten nak gawt lua uh ahih manin a bawlsiatna uh hangin si hi cih kiza hi. Tualthahna vai tawh kisai Lamka Police Station ah FIR kibawl a, sum neite kihel in muanmawh mi 4 mat hi ta hi cih kiza hi. Hih tualthahna tawh kisai tu ni-in ZRO/ZRA nuai-a Ministry of Information and Public Relations in kigolhkha lo hi ung ci-in pulak hi.
Thu kizak danin Zion Street, Central Lamka a electric vanzuakna ‘TP Electrical’ sumbuk a kipanin July 26, 2017 ni-in Rs. 10 Lakhs kigumang a, sumbuk nei ten CCTV footage a etna pan un pasal khat in sum a tawi khiak lai mu uh a, CCTV a sum gu a kilang pen amau sumbuk ngak a kilawh Thangkhanlun hi ci-in theikhia uh hi.
Rs.10 Lakhs gukmang thu ah Thangkhanlun ngawh in om a, sumbuk neipa Upa T. Pauminlian in July 27, 2017, sun nungin ZRA-te kiang ah thudotna neihsak ding leh sum muh kikna dingin ngetna va bawl hi. Thusitna nei ten zan nitak in Thangkhanlun thusitna a neih khit un a inn uh-ah va kha kik uh a, ahih hangin kikem man loin si hi cih kiza hi.
Hih news hong kisuahsak in District Hospital a misi koihna (Morgue) ah Thangkhanlun’ luang koih in om lai a, Post Mortem bawl hi ding cih kiza hi. Thangkhanlun ahih leh ni dangin EBCC, Vengnuam a BYF lapawl ah zong kihel ngei a, Sunday school zong kai den hi ci-in kigen hi.
Kenneth, Secretary, Ministry of Information & Public Relations, ZRO/ZRA in hilhcianna thusuah (press release) a bawlna ah, July 27, 2017 nitak in Thangkhanlun Taitom sihna tawh kisai lungphawnghuai a sakna thu pulak in organisation in hih tawh kisai ah kigolhkhakna nei lo ci hi. Gutakna vai leh hih tawh kisai case-te limlim ah ZRA in encik ngei lo hi ci-in zong gen hi. ZRO/ZRA in kumpi tawh kihona "tripartite political dialogue" ding a kithawi in, hih bang thuneucik ah kigolhna ding hun om lo ci a, inndongta vai a innkuan ten a genveng uh a deihna gen hi. ZRO/ZRA in mipi ten kiholemna hun ngak dingin ngen a, hih tawh kisai gen veng ahih theihna dingin kuapeuh in kithuahpih dinga mansa a om ahih dan zong press release ah tuangsak hi.
#Bottom line: I Zogam pen hih bang ngongtatna leh thuman lohna khawng a om ciangin mipite humbit dinga lametna lianpen mipi ten a neih ZRA/ZRA in thuneucik hi a cih pen dahhuai mahmah a, guktatna leh laktatna a om ciangin thukan ding, upmawhte thusitna nei ding pen policete tavuan hi. Hih banga muanmawhna hang tawh thusitna nei dingin sum nei ten bang ngaihsutna nei a ZRA/ZRA kiang va zuan masa se uh hiam cih zong a dahuai thu ahi hi. Thusitna nei dingin ngetna kineihna ten zong hih bangin hilhcianna a bawl pah uh bel kician bilbel bang napi in, a lang khat lamah en leng huhna ngetna ten hih bangin kigolh kei ung, thuneucik ah buaina ding nei man lo hi ung a cih bak mawk uh pen a zak nuam napi a ngaih haksa mahmah hi. Cihmawhna, thuman lohna i tuah ciangin thukham (law & order) om napi muanmawhna hang tawh ei leh ei kivuaklup mawk pen a dahhuai mahmah thu hi a, thukhenna om lopi in thukhun/thukham ei khut ah i lak/zat pah mawk pen tu lai vai nawn lo a, tanglai Stone Age vai lua ta hi. Mi kim in i neih human rights palsatna lianpen ahi hi. Guta dinga upmawhpa amah leh amah kibawlsia/kigawt tawm a si ai tam maw cih ngaihsut tham mahmah a, hih bang i gam ah a piang mawk pen maizumhuai mahmah hi. I leitang zuakte, khantohna dinga sum lutte (funds) negu teng peuh pahtawi zawsop in, upmawh thu tawh guta a ngawhna tuak peuh thah pah theihna dingin thuneihna koi panin ngah kha i hi hiam cih ngaihsut tham mahmah hi. Manta khalgah ne kha i hiam? Nahtang to lawk ne kha i hi hiam? Khristian ngeina tawh kituak sa lai i hi hiam?
Source: Phualva Times
@Thang Khan Lian #ZUNs

NORTH KOREA TEN MISSILE TEST KIK LEULEU

NORTH KOREA TEN MISSILE TEST KIK LEULEU
July 29, 2017: North Korea in July 4 in US kap kha ban ding intercontinental missile (ICBM) sitna (tests) a neih khit nung uh a masa pen dingin zan nitak lam in missile sitna nei kik leuleu a, ICBM mah hih tuak hi ci-in US defence department in ci hi. South Korea galkapte leh Japan Prime Minister Shinzo Abe in zan in North ten missile sitna nei kik mah uh hi ci uh a, EEZ [exclusive economic zone] ah kia dingin ki-ummawh hi ci-in Shinzo Abe in ci hi. Hih missile kisitna hangin Japan leh South Korea kumpi in amau gam ciat ah national security councils meeting nei pah saisai uh a, ka gam uh humbitna dingin manlang takin lim takin a missile bang nam hiam cih kikan pah ding hi ci uh hi.
Pentagon spokesperson Captain Jeff Davis in North Korea' missile sitna neih hun pen 14:45 GMT hi a, North Korea leilu lam-a galvan bawlna omna Mupyong panin a lotkhiat uh hi ci hi. North Korea' missile sit kik pen North America adingin kihtakna ding piangsak lo hi ci pah pong hi (kikan lai hi ci napi un). South Korean Yonhap news agency in a missile sit uh pen Jagang province panin a lotkhiat uh hi a, East Sea deng hi ci-in South Korean military joint chiefs of staff in ci hi ci-in gen hi.
Japanese chief cabinet secretary Yoshihide Suga in a missile minute 45 leng a, Japan' EEZ deng hi ci hi ci-in Associated Press news agency in suaksak hi. A missile 3,000 km val leng dingin ki-ummawh hi ci-in defence ulian ten gen uh hi ci-in Japan news NHK in gen a, tu dong thu kizakna ah bangmah dengsia lo hi ci hi. US leh South Korea galkap ten zan diakin North Korea in missile sitna nei kik dingin kithawi uh a, intercontinental ballistic missile (ICBM) ahih kei leh intermediate-range rocket hi kha ding hi ci-in genkhol uh hi.
Al Jazeera reporter Kathy Novak in zan a North Korea ten a missile sit uh pen South Korea leh US galkap ten North ten missile dang sit kik a sawm man un kithawi sa-in om in, Korean Peninsula ah high alert a koih khit nung ua thupiang hi ci-in Seoul khuapi panin gen hi. Zangal pen Korean War bei ni hi a, hih bang maap ni (holiday) ciangin North Korea ten mi phinna ding a beisa hun in bawl mun mahmah uh hi ci-in gen beh hi.
North Korea ten July 4 in ICBM masa pen sitna a neih uh a min Hwasong-14 missile kici a, defense experts ten US gam-a Alaska dong kap kha dingin ummawh uh hi. Tua ni pen US gamte Suahtak Ni (Independence Day) hi a, a sitna hun ah North Korean leikhamang Kim Jong-un in a etcikna nei a, "Hih pen American zawlta, bangmah man lo (bastards)-te ading letsong hi a, letsong tampi kipiak beh lai ding hi," ci-in kamciamna nei hi. North Korea ten missile ah nuclear galvan thuah theihna ding technology design mansa (miniaturise) nei dingun ki-um nai lo hi. July in North ten ICBM sitna a neih kik manin US, China leh Sourth Korea in missile sit nawn lo dingin nawhna bawl dingin a nawh North Korea tawh kipawl China tungah US, Japan leh South Korea lungkim mel lo a, Korean Peninsula ah kitelsiam lohna behlap tektek hi.
North Korea in a masa pen dingin nuclear galvan 2006 pekin sitna na nei uh a, tua khit nung nuclear leh missiles a sit zom beh den manin UN in khalna (sanctions) guk vei tak na bawl khum ta a, nung kum bekin khalna nih vei a bawl hangin North Korea dual tuam lo hi. Al Jazeera reporter Patty Culhane in North ten zan a missile sitna a neih uh ICBM mah hi ding hi ci-in Washington, DC panin gen a, tu-in Pentagon in bang missile hiam ci-in a kanphat laitak uh ci hi.
US galkap ten zong Alaska ah missile kapkhiatna ding "missile-intercept system" Terminal High Altitude Area Defence (THAAD) system kici a dang sitna neih kik sawm uh a, North Korea ten zan in missile sitna a neih ma un a sawm uh hi a, Kiginni ciangin sitna nei kik dingun ki-ummawh hi. US in missile kapkhiatna missile defence thuap (layers) nam tuamtuam nei uh hi. South Korea ah zong North Korea' missile kapkhiatna THAAD nih koih khin zo uh a, May kha-in zong North Korea ten missile sitna a neih kik uh leh a kapkhiatsak lianlianna ding ci-in missile kapkhiatna tawh kithuah vanleng puakna teembaw (aircraft carrier) USS Carl Vinson strike group, USS Michigan submarine leh submarine dang sawl khin zo uh a, Australia ah tu lai takin USS Reagan aircraft carrier kihel in teembaw 36, vanleng 220 leh galkap 33,000 (Australia + US galkap) ten galdo kisinna a neih laitak uh hi.
#Bottom line: Tualgen minthang USte THAAD leh aircraft carrier leh submarine a missile kapkhiatnate ihmut kham loin lususu lai uh hih tuak hi. US-Australia ten galdo sinkhawmna a neih sung un North Korea in missile sitna hong neih beh lai tam na ngak hithiat lai ni. Tu ni (Kiginni) a THAAS dang sitna a neih un amau missile hilo in galte missile a kapkhia thei tam cih theih nuam huai mahmah hi. July 24 in US in leitung tangthu adingin teembaw man tampen $13 billion kiim phial man USS Gerard F. Ford honna a neihna ah Trump in a kam dimpi tawh, "Hih teembaw in leitung mite leh galte lau in liingsak ding hi," ci-a a thugenna aw thawn dai nai lo mah hi ven maw? Sit ding tampi kisam lai leh a baih pen kum 4 a zat theih ding numeite toilet nangawn om lo teembaw kihta om tuak kei mawk veh e 
Source: Reuters news agency
@Thang Khan Lian #ZUNs

Wednesday, 26 July 2017

SWINE FLU PANIN KIKEP KIKEP DING DAN NAM SAWMTE

SWINE FLU PANIN KIKEP KIKEP DING DAN NAM SAWMTE
July 26, 2017: Vok buhkhuh vei (swine influenza) panin huih lak-a natna leng (air-borne disease) swine flu (H1N1) natna Kawlgam ah a vei 13 om ta a, Chin State ah mi 3 sita hi. Hih natna pen 2009 in Mexico gamah hong kipan a, 2009-10 in Kawlgam hong tung hi. India gam ah hih natna hong tung ta a, leitung gam tuamtuam ah hihna ngah a zato inn lum leh a si tul tampi om ta hi. India ah swine flu natna ngah 31,156 positive test cases leh a si 1,841 March 2015 tan in om ta hi. Hih natna dalna dingin H1N1 swine flu vaccine (kill virus zong a kici) kimukhia ta hi. August 2010 in World Health Organization (WHO) in swine flu kizeel (pandemic) bei ta hi a cih hangin tu dong beisiang nai lo hi. Swine flu natna veite a kitheihna (symptoms)-te: naptui luang, gawlna, khuasik, taksa na, luna valval, khuh, thanem, nak hamsa sa, ci nuamsa lo cih bang hi. Voksa leh voksa a kibawl nek theihte (pork products) nekna panin a natna kingah thei lo hi. Swine flu pen nam tuamtuam - H1N1, H1N2, H2N1, H3N1, H3N2 leh H2N3 cih bang om hi.
Swine flu natna neite hih loh ding nam 10te leh a kidalna dingte:
1. A vang kim leh a khuahun a zatui kisutna (seasonal flu vaccination) bekin swine flu dal zo lo hi. H1N1 swine flu kikapna (vaccine) zatui pen zatui nam tuam hi. A nih in kikap ding kisam hi. Seasonal flu kicite pen naungekte, picing ham diakte leh pumpi a natna dal theihna (immune systems) thanem nei ten vei nuam se in, thuaklah diak se uh hi. Centers for Disease Control and Prevention (CDC) in a genna ah kum sim in US ah seasonal flu zatui bek kisunte mi 36,000 si a, mi 200,000 zato kipuak hi ci hi. Seasonal flu dalna dingin kum sim in khat vei seasonal flu kisutna zatui kisut ding kisam hi.
2. Mai leh nak tuamna (face mask) zatna bekin swine flu dalzo lo hi. CDC in face masks zatna bek tawh H1N1 or seasonal influenza natna ngah theih lungno (viruses) dal zo hi cih kitel lo hi ci hi. N95 respirators kici mai-ah huih dik ding thuahna bek tawh zong dalzo lo hi. Mihon tamna leh swine flu natna veite kiang ah maituamna (masks) leh dik ding N95 respirator zat bel phatuam hi ci-in CDC in ci hi. Swine flu natna veite panin kidalna a vei lote kinaih lua-in a om kei buang leh swine flu natna vei ten nak leh maituamna a zat loh ding uh hoihzaw hi. Kikepna dinga hoihpente pen bel khuh leh hetchai (cough & sneeze) ciangin mainulna leh lai a kibawl puanpan dildelte (tissues) tawh kam leh nak hum ding; mit, nak leh kam sawksawk, lawnglawng loh ding; buhkhuh (flu) nei hing cih a kitheihna (symptom) a om leh manlang takin takin naikal 24 sung kuamah naih a om loh ding; swine flu natna neite kiang panin metre 6 gamla a om ding; nak leh maituamna khatvei zatsate zat kik nawn loh ding; i zatsate nin paihna mun bek ah paai in, thangpaih zezul loh ding hi.
3. Swine flu natna veite Swine flu party ah kihel loh ding: A party zindopa (host) pen swine flu nei ahih leh midang lawhsawn thei a, a lawhsawn ten a natna a ngah ciangin a natna dal theihna (immunity) uh khangsak ahih manin ama natna H1N1 virus bel nasia lua lo hi. Swine flu party ah a kihel manin natna ngah sawnte nasia lua lo ahih kei leh sizo liang sam lo uh a, midang a lawhsan uh leh bel si thei uh hi ci-in CDC in ci se hi.
4. Geelna (planning) thudon loin om kei in: CDC in zuih dinga kisam a cihte lakah swine flu natna neite vakkhia loin inn ah a kikhumcip ding uh hi ci hi. Bang hang hiam cih leh khualak leh mi inn ah hawh le uh midangte lawhsawn pahpah uh hi. WebMD in nung kum August in a genna ah CDC ten sanginnte a kihong ding mah deih uh a, ahih hangin swine flu natna neite sang kah loin inn ah a omcip ding uh hi ci hi. CDC in colleges, universities leh businesses ah zong swine flu natna panin kikep dingzia a tuam in gen hi. Company a semte a boss ten nasemte swine flu natna nei a om leh dam oh manin khuan (sick leave) a piak ding, kikem in inn ah a om sak ding uh hi. Swine flu natna nei ten tissues, natna dalna (disinfectants), satpiang leh zu kihel a kibawl khut silna (alcohol-based hand sanitizers) nasepna leh inn ah lim takin a zat den ding uh kisam hi.
5. Sianthona leh nin hahsiang ding thupi sak ding kisam hi: Swine flu natna lungno (flu viruses) pen laibu, countertops, kong honna (doorknobs), phones, puan, an nekna kuangte, leh van zat tuamtuamte a hik kai thei ahih manin inn leh nasepna munte ah natna lungno thahna (disinfectants) zat den ding kisam hi. CDC in swine flu natna nei puantaih leh puansawp (launders) ten a natna nei lote puan a lawnna bekin a natna lungno kaisak thei hi ci hi. Tua ahih manin satpiang, tui leh khutsilna (alcohol-based hand gel) puannin lawng khit ciang lim takin sawpsiang pah ding kisam hi.
6. Lungmuang lua-in om hithiat (complacent) ken: Na khuh leh hetchai ciangin mainul puanneu (handkerchief or tissues) tawh na kam leh nak hum in. Tissue na zat ciangin na baan (arm) ah koih inla, na khut ah koih kei in. Na khuh leh na hetchai khit ciangin na khutte satpiang leh tui tawh silsiang den in. Ahih kei leh zu nam kihel khut silsiangna (alcohol-based hand cleaner) zang den in. Swine flu natna neite naih ah va om kei in. Swine flu natna na neih leh a tawm pen naikal 24 sung beek na pumpi lumna 100 degree Fahrenheit a tung dong ahih kei leh na khuasik a daih ma vakkhia kei in. UKte' National Health System in swine flu natna neite a pau, hetchai cilsiat leh khuh ciangun tuimal themno (droplets) metre 1 (feet 3) ciangah lengzo a, tuate a dik kha ten natna ngah thei lian uh hi ci hi. NHS ten tissues khatvei zatsa zat kik nawn loh ding hi ci hi.
7. Patau (panic) pah kei in: Patauh luat pah ding hilo napi zatui kisun ding leh swine flu natna nei hi'ng cih a kilatkhiat leh H1N1 zatui kisutna (vaccination) sun dinga kiphamawh diakte pen: naupaaite, naupang kha 6 panin kha 12 nuailam donte,
Health care leh emergency medical services a nasemte, dam lo zawngkhalna natna (chronic diseases) neite leh pumpi-a natna dal theihna (immune system) thanem leh hat lo ten H1N1 zatui a kisut pah ding uh kisam diak hi.
8. Swine flu tawh kibang pia natna vei hi'ng cih a kitheihna (symptoms) a om leh vakkhia kei in: A natna kitheihna pen khuasik, khuh, gawlna, naptui luang, luna, thagim den, sungpai leh luakna cihte panin kithei thei hi. Zatui tawh lim takin kikemkhin na hih kei buang leh a pualam ah vakkhia kei in. Nasem, sangkah, khualzin cihte pai kei in. Vakkhia loin omcip lecin na natna midangte na lawhsawn kei ding hi. CDC in swine flu natna neite naikal 24 ma leh a pumpi lumna 100 degree Fahrenheit a tung ma leh a khuasik a dai ma uh vakkhia kei hen ci hi.
9. Swine flu natna kilatna om ahih kei buang leh kin leh buangin zato ah kikem dingin (emergency medical treatment) pai kei in: Swine flu natna nei naupangte pen a vun uh daang
deldal (bluish or gray skin color), a tui lamsang na khatpeuh duh lo, nasia takin a luak eueu leh leh lua (vomit) zom den, thanuam tak leh tang takin lampai lo, ningkitel den cih bangin om uh hi. CDC in picingte swine flu natna nei hi cih a kittheihna dingin nak hamsa sa, a awm leh tai na sa, lung-am, lungsim ngaihtuahna buai, lua dupdup ahih kei leh lua zom den cihte pen manlang takin zato inn ah puak ding kisam hi ci hi. Ni thum val khuasik natna neite swine flu natna nei hi nuam mahmah hi ci-in World Health Organisation (WHO) in ci hi.
10. Nupi/papi na hih leh na tate swine flu natna panin kikep dingzia hilhkhial kei in: Picingte mah bangin naupang swine flu natna neite a vakkhiat loh ding, swine flu natna neite kiangah a om loh ding, a khuh leh hetchai ciangun mainul ahih kei leh tissue tawh a nak leh a kam uh a humcip peelmawh ding, khut lim takin satpiang leh tui tawh a silsiang den ding uh ahi hi. CDC in naupang ten satpiang leh tui tawh a khut uh a sil ciangun "Happy Birthday" la nih vei ta bang sa teitei le uh a khut uh second 20 bang lim takin silsiang thei ding uh hi ci hi. Swine flu natna neite kiang panin naupangte feet 6 gamla ah a om ding uh kisam hi. Hihte pen naupangte ading bek hilo in picingte adingin hoih hi.
*Vok swine inflenza natna neite kiim nai va neh loh ding, a nak leh kam peuh uh va lawng loh ding ahi hi.
Source: WebMD; emedicinehealth; Wikipedia
@Thang Khan Lian 

NITUMNA GAM TEN MIDDLE EAST AH GEELNA A NEIH MAN UN TURKEY IN RUSSIA' S-400 KISAM HI CI

NITUMNA GAM TEN MIDDLE EAST AH GEELNA A NEIH MAN UN TURKEY IN RUSSIA' S-400 KISAM HI CI
July 26, 2017: Turkey in Russia tung panin Russia' bawl S-400 missile defense system lei ding lunggulh in dawp bawlbawl ahih manin nitumna gamte sa-ik leuhleuh ta uh hi. S-400 missile defense system leina dingin Russia leh Turkey in kihokhawmna a neih uh final stage dong tungta uh hi. Turkish security expert Abdullah AÄŸar in hih thukimna lawhcing thei leh Turkey’ policy nakpi takin kilaih zo ding hi ci hi.
Turkish President Recep Tayyip Erdogan in zanhal in S-400 Turkey ah a kikoihna ding vai US a lunghimawhna ding thu om lo hi ci hi. "Bang hangin US lunghimawh ding hiam? Gam khatpeuh in a security bitna ding uh a ngaihsut ding uh kisam hi. Americate tawh bangzah vei kihona kinei a, lawhsam ta hiam? Amau tawh kihona a kineih den hangin kilawhsam ahih manin S-400 lei ding geelna kinei hi," ci-in Ankara ah press conference a neihna ah gen hi. US ten Turkey in Russia tung panin S-400 a lei leh US in kilunghimawh (concern) ding hi ci-in gen bel in nei ta hi.
"Media report a kizakna ah Turkey in Russia panin S-400 lei khinzo hi kici pen man lo a, lei nai lo uh hi. A lei uh leh kilunghimawh ding hi," ci-in US Joint Chiefs of Staff Chairman Gen. Joseph Dunford said Saturday in Colarado khuapi-a security forum ah gen hi. Tua ma-in Pentagon chief James Mattis in Turkey leh Russia in S-400 kileina dingin thukimna a neih uh leh S-400 technical leh operational hoihna pen NATO' standard tawh kituak lo ahih manin Turkey in bang hanga Russia galvan lei hiam cih lim takin kician in a gen ding kisam ding hi ci hi.
Turkish defense expert leh security expert Abdullah AÄŸar in S-400 kilei ding US a lunghimawhna hang pen Turkey in a leitang humbitna panin vauna piangsakte dal nuam in langpang nuam ahih manin US na sa-ik hi ci hi. Turkey in a leitang a humbit theihna dingin a beisa kum thum a kipanin Middle East ah thu tampi kilaih a, nitumna gamte Turkey in terrorist in a ciamteh Kurdistan Workers’ Party (PKK) tawh kipawl in galvan leh training pia uh hi ci hi. Tua banah PKK tawh kizopna nei Syria leh Iraq gam-a rebels teng tawh zong nitumna gamte kipawl in huhna pia uh hi ci hi. Tu loin nung kum in Tukey kumpi galkap thuneihna tawh laih (military coup) ding vaihawm a lawhsam Gülen movement [FETÖ kici Turkey in terrorist in a ciamteh) tawh US leh nitumna gamte kipawl in, tawsawm uh hi ci hi.
AÄŸar in US leh a pawl ten 2003 in Iraq a sim uh-a kipanin Middle East gam lim gelhphat sawm uh a, tua geelna a neih man un Turkey gamgi kiim tengah terrorist nasia takin hong pung banah IS hong piangkhia hi ci hi. Tua bangin US leh nitumna gam ten geelna a neih uh khawlsan lo uh ahih gamdang khat hong sim kik kha thei uh ahih manin tua dalna dingin Turkey in in lamdang a sak mahmah ding uh S-400 kisam hi ci hi. Tua bang geelna dalna dingin galvan lei kikhiam lo ding a, global geopolitical balance of power a om theihna dingin galvan leibeh kisam hi ci hi.
"Tu-in Turkey in galvan hoih neih beh leh (S-400) global power pen US leh Europe panin Asia ah thuneihna hong kilaih kha thei hi. Hih thu pen nitumna ten thei uh ahih manin Turkey a dingin vauna piangsakte langpang loin gum uh hi. Tua bang kawm kal ah nitumna gam ten NATO panin Turkey member dingin khahsuah nuam lo uh a, lamdang sakna tawh Turkey gamtatna hong encik den uh hi," ci hi. Ni tumna gam ten Turkey a satkham nuamte a gup man un Turkey khahsuah dekdek ta a, Turkey pen a khut leh khe hencipsak in ki-om nuam lo hi ci hi. Tua bangin hong kihencip leh mailam hun ah buaina lianpi kituak dinga, Turkey in nitumna gamte hong ciamte panin phattuamna bangmah kingah lo ding hi ci hi.
AÄŸar in US bawl Patriot missile defense systems a neih ding US leh nitumna gam ten hong phal loh man un Russiate S-400 lei ding geelna kinei hi ci hi. S-400 lei ding thukimna pen Russia-Turkey in gam nih a kipawlna ding geelna lianzaw -
energy leh security lamsang kineih beh a, S-400 a kilei hangin nitumna gamte panin Turkey kikhen ding cihna hilo hi ci hi.
S-400 lei ding vai pen Russia leh Turkey in 2016 panin kihona na pan uh a, March kha-in Russia’s Rostec Corporation CEO Sergei Chemezov in Turkey in Russia in leibat (loan) a piak tawh S-400 systems hong lei ding hi ci hi. July 18 in Chemezov in Turkey in S-400 hong lei theihna dingin technical buainate kipalsuak ta a, a piakkhiat theihna dingin vaihawmna (administrative) lam bek kisam lai hi ci hi.
S-400 Triumph pen next-generation mobile surface-to-air missile system hi a, missile nam tuamtuam thum pua in kizang thei a, huih lak-a ngimna munte naicik leh mun gamla pipi (short-to-extremely-long range) ah vanleng, galte panmun etsimna vanlengte (reconnaissance aircraft) leh ballistic missiles kapsiatna dinga kizang ahi hi. Tu ciang dong Russia in China tung bek ah S-400 zuak dingin thukimna nei khinzo a, India leh Turkey tungah zong zuak ding kihona a neihsan laitak ahi hi. India in a leina ding US in Russia tungah khalna a koih tawh a dal den manin thukimna om napi tu dong kipiakkhiatna piang thei nai lo hi. S-400 pen leitung adingin air defense system hoihpen a kigen hi.
Source: Sputnik
@Thang Khan Lian #ZUNs

Tuesday, 25 July 2017

US GALKAPTE SYRIA AH OM IN SYRIA GALKAPTE NGIM IN A NEIH PEN INTERNATIONAL LAW PALSATNA HI CI

US GALKAPTE SYRIA AH OM IN SYRIA GALKAPTE NGIM IN A NEIH PEN INTERNATIONAL LAW PALSATNA HI CI
July 25, 2017: US diplomat leh Senate Republican ah foreign policy adviser lui Jim Jatras in US galkapte Syria leitang ah om in Syria kumpi' galkapte ngim leh suam in a neih pen leitung bup thukhun (international law) palsat a, Syria galkapte a suamna pen paulapna dingin kingakna ding om lo hi ci hi. US Special Operations Command (SOCOM) makaipi General Raymond Thomas in nung kal Friday in security forum ah Syria leitang ah Syria kumpi cialna loin US galkapte a om pen pen thukham tawh kituah theihna (legality) om hiam Russia in tona (challenge) nei thei hi ci-in US galkapte kigolhna thu siamtan hi.
"Syria kumpi galkapte pen amau leitang ah al-Qaeda leh terrorists pawl tuamtuam do in gamtang uh ahih manin US in Syria kumpi' galkapte ngim in nei in, a kap pen international law tawh kituak lo hi," ci-in Jim Jaras in ci hi. Leitung ah thukimna leh zuih dinga kibawl tuamtuamte (Treaties and conventions) lakah UN Charter pen nolh thei hilo a, UN nuai-a om gam khempeuh in a lenkip ding leh US federal thukhun (statue) a tuang US thukhun US legal system ahih manin zuih loh phamawh hi ci hi.
US SOCOM commander Raymond Thomas in Syria ah US galkap om theihna dingin thukham tawh kituak hiam cih Russia in tona nei thei ding a cih pen Jatras in Raymond Thomas' thugen pen US gam thukhun (domestic law) leh international law in lencip hi ci hi. US domestic law tawh kituak American law nuai-ah Obama administration in Authorization for the Use of Military Force (AUMF) kici September 2001 (9/11 attacks khit nung a kipassed) paulap in Syria ah galkap a sawl hi a, tua bangin US galkapte Syria ah sawl theihna ding AUMF nuai-ah phalna om lo hi ci-in Jatras in ci hi.
"AUMF bullet pen Syria ah US in al-Qaeda-te do dingin a sawl hi a, President Trump’ in nung diakin al-Qaeda tawh kizopna nei Islamic jihadist ngongtatte huhna CIA in huhna a piak khiamna dingin thukhensatna a neih ma-in US in a galdona ah phattuamna a ngah sangin al-Qaeda tawh kizopna nei Islamic jihadist ten phattuamna tam ngah zaw uh hi," ci-in Jatras in ci hi. US in AUMF bullet in Syria ah galdo dingin US galkap tawm khat a sawl lai-in tua hun in Syria ah ISte om nai lo ahih manin Congress in AUMF thukimna pia in US galkap a sawl theihna dingin phal theihna ding thu om lo hi ci-in gen beh hi.
Tua ahih manin 2001 in Syria ah ISte om nai lo ahih manin AUMF in bang hangin Syria ah galkap sawl theihna dingin thuneihna nei thei ding hiam ci hi.
US kumpi in Syria ah galkap a sawl hangin a galkap sawl ten IS leh Islamic ngongtat kipawlna tuamtuamte (extremist groups) ngim loin IS leh Islamic ngongtatte do Syria kumpi langpang zawsop uh hi ci-in Jatras in ci hi. UN Charter pen international system in a zuih ding thukhun poimawh nih om a, tuate lak ah khat pen thukham tawh kituak (legitimate) bekin galkap thahatna kizang thei hi ci hi. Tua thukham omte lakah amasa pen UN Security Council nuai-a Chapter Seven of the Charter phalna bek tawh galkap thahatna kizang thei hi ci-in Jatras in ci hi. Tua ahih manin US in Syria ah galkap a sawl theihna ding leh galkap thahatna zat theihna dingin a siamtanpih theih ding bangmah om lo hi ci hi.
A nihna dingin UN Chater Article 51 ah gam khat ahih kei leh gam tuamtuam kipawlkhawm in UN member khat gamdang in a sim leh galkap thahatna zang thei bek a, tua zong UN in phalna a piak ding kisam lai hi ci-in Jatras in ci hi. "Syria ah kuamah in hong sim ngei lo a, US leh a pawlte zong kuamah in hong sim ngei beek lo hi ci hi. Russia leh China in UN Security Council resolution in Syria kumpi simna dingin phalna a piak hangin zong amau veto zangin dal ding uh hi ci hi.
"Russia leh China in Obama Administration in 2011 resolution palsat in Benghazi, Libya ah mihingte thuakgimna leh haksatna (humanitarian crisis) paulap in Islamic jihadists-te zangin Libya government a paihkhiatna thu mangngilh lo ding uh a, Charlie Brown in football pek kik nawn lo ding hi ci-in Jatras in ci hi. Syria ah Russia leh US kipawlna ding thu khatpeuh a om ciangin zong Syria kumpi phalna kisam masa hi ci hi.
US in Syria kumpi laihna ding ‘regime change’ a ngimna kammal pen hong piang kik zawhna ding kaam (chance) tam lo hi ci-in Jatras in ci hi. Tua ahih manin General Thomas in thukham hamsa (legal problem) dotna a bawl pen a vensakna ding om lo kha ding hi ci hi. Thu hoih (good news) pen Syria ah kigolhte (interventionists) Washington in awlmawhpih lo hi ci hi. Russia pen Syria kumpi a tuk dek ciangin President Assad in a cialna bangin August, 2015 panin Syria a kigolhna thu tawh kisai leh US a kigolhna US gam makai ten tawitehna a neih nop hangun teh thei ngei lo ding a, General Thomas in Friday in Syria ah US galkapte a kigolhna Russia in tona nei thei ding hi a cih piang thei lo ding hi ci hi.
#Bottom line: Syria gam ah ISte lampi ding sial "Mother of Terrorism" USte thusiamna tam lo Jarias in pholakkhia hi bek hi. USte pen international law leh human rights a otpihpih hangin a palsat den mangpipa ahi hi. 2000s khit nunga leitung thupiang en pak leng Iraq a nih veina a simna leh Libya leh Afghanis a simna zong UN Security Council palsat in a sim hi a, cik mah a om ngei lo rebels tuamtuam leh ISte piangkhiasak "Mother of Terrorism" USte thusiamna leh geelna ahi hi. Leitung ah terrorist tampi piangsak in huhna a piak tawh lungkim loin US in mailam hun ah terrorist ding vive rebels pawl tampi piangsak in, tu-in Kurdish rebels-te leh a pawlte Syrian Democratic Forces (SDF- rebels pawl tampi kipawlna) training leh huhna sum pia a, al-Qaeda tawh kipawl Faah-al Sham terrorist-te galvan tam sim huh den hi. Cik ciangin hih ten US hong leh suam ding hiam cih a kigen theih nai loh hangin sawt nawn lo ding hi. Thal lam cilsiat policy mah hi. Obama' hun in rebels leh terrorists-te training pia dingin US Special Forces galkap 500+ kisawl hi.
Source: Sputnik
@Thang Khan Lian #ZUNs