Monday, 22 January 2018

TRUMP IN IMMIGRATION LEH FEDERAL SPENDING BILL VOTE KHIAT MA-IN DEMOCRATS PARTY "SHUTDOWN" VAI TAWH KISAI HANGIN PHIN KIK

TRUMP IN IMMIGRATION LEH FEDERAL SPENDING BILL VOTE KHIAT MA-IN DEMOCRATS PARTY "SHUTDOWN" VAI TAWH KISAI HANGIN PHIN KIK
Jan. 22: US President Donald Trump in US federal government shutdown hangin Republicans leh Democrats partyte kial ah kikhenna kha mahmah bawlphatna ding a kihanciam laitak leh shutdown beisakna ding nakpi takin hanciamna a neih laitak un zan in Democrats party phin kik hi. "Republicans ten i galkapte leh i gamgi bitna ding nakpi takin a dona muh ding thupi ka sa hi. Democrats ten thukham palsat a US gam-a lut gambeelte (illegal immigrants) tui banga hong luanglut thudon lo uh hi," ci hi.
Trump in Senate Republicans makai ten thukhun haksa nuclear geelna (procedural maneuver known as the “nuclear option”) kici US Senate ah thukhun laih a, buget thukimna bawl theihna dingin Republicans ten simple majority tutna a nei uh 56 (51 votes) zanga shutdown beisakna dingin thukhun laih dingin nawh hi. Ahih hangin hih bang "nuclear option" kizatna hangin a beisa hun ah lungkim lohna piangte Republican makai ten mangsia bangin phawk kik uh a, Senate ah Democrats ten simple majority hong ngah le uh budget thukimna bawlna Republicans party thukimna loin kibawl thei ziauziau ding hi cih lunghimawhna lianpi nei uh hi.
“Thukimna piang thei loin Senate ah vote tam zaw ngah zo om lohna (stalemate) a om zom kik leh Republicans ten 51% (Nuclear Option) zangin vote taktak piangsak a, sawtpi khom ding term budget bawl ding hi. #NoC.R.’s!” cih Trump in a Twitter ah tuangsak hi. Zanhal nitakin top Senate Republican leh Senate a Republicans majority makai Mitch McConnell in immigration leh federal spending bill vote khiatna Monday (US timing adingin zing ciang) in vote khiat kikna neih ding leh Sunday in Congress ah innpi nihte (House of Representations leh Senate) tut kik kipat ding hi ci hi.
Tu lian-a Congress innpi nihte party nihte kituah lohna leh kikangtuahna nasia om pen phalna nei gambeelte (undocumented immigration) vai ahi hi. Republicans ten DACA tawh Us lut khangno 800,000 omte lak panin Democrats tawh meeting ah thukimna a neih bangun tua huhna sum a kipiak leh House a bill nihte gup ding thukim uh a, Republicans ten US-Mexico gamgi a kulh cian'na ding sum beite immigration reform ah kihelsak a, sum zat ding kalh uh hi. Democrats ten kulh cian' ding vai Trump' campaign kamciamna hi a, federal government in immigration reform bill ah kulh cian'na ding sum kizang lo ding a, tua pen Trump' kulhbaang (Trump wall) hi a, ko kulhbaang hilo hi ci-in pang uh hi.
Democrats ten Republicans in thukimna a pian' theihna dingin gu helin Trump' populism bulphuh pasan in DACA tawh undocumented immigrants khangno 700,000 huhna sum piak dinga thukimna kinei khinsa funding programme zat ding kici panin kidok kik uh a, hong kipatna uh a gamte uh-ah puak kik ding hanciam uh hi ci-in mawhpaih uh hi.
#Behlapna: Trump' nuclear option vs Senate a de facto law om theih dinga kilawm: Senate ah tutna 100 om a, Republicans ten tutna 51 nei uh a, Democrats ten tutna 49 nei uh hi. Budget thukimna resolution passed theihna dingin vote 60 kisam hi.
Source: Agence France-Presse
@Thang Khan Lian #ZUNs

Show More Reactions

US GOVERNMENT SHUTDOWN KIPAN TA; SHUTDOWM OM CIANGIN BANG PIANG HIAM?

US GOVERNMENT SHUTDOWN KIPAN TA; SHUTDOWM OM CIANGIN BANG PIANG HIAM?
Jan. 20: Immigration leh US kumpi sum zatna (spending) bill Congress ah Senate Democrats ten vote a dal zawh man un United States federal government zan nitak zankim panin pawlkhat; a lang kikhak (partial shutdown) hi. Zanhal in House of Representatives ah US federal government in immigration leh sum zatna ding bill vote khiatna nei uh a, Senate ah Republicans ten tutna (seat) tam zaw a neih hangin amau sung kituah lohna leh gualzawhna dingin Democrats party member gupna vote kicing a ngah zawh loh manun February kha kim ciang shutdown om ding a, February kha kim ciangin bill hin'sak kikna ding vote khiatna om nawn ding hi.
Hih bangin federal government shutdown piang theihna hang pen Trump in US gam-a phalna nei lo nu leh pa lutte' ta kumcing lo a lutte lut theihna dinga kibawl DACA programme tawh lut khangno 800,000 puak kik ding sawm in DACA phiat leh US government sum zatna bill kikal kilemna bawlna dingin Republicans leh Democrats party kihona a lawhsap man a thupiang ahi hi. Trump in DACA programme a phiat hangin US Courts in humbit ding hi ci-in dal lai a, Democrats ten hin'sak lai ding deihin gum uh hi.
US government shutdown hangin US economy "direct leh indirect" in a hoih lo lam-a ciamteh tham ding piangsak; kitattuahsak (impact) ding hi ci-in financial ratings agency Standard and Poor's (S&P) a senior economist Beth Ann Bovino in ci hi. US federal government shutdown a nunung pen dingin 2016 in ni 15 sung na kikhak ngei hi.
*Direct impact bang teng piang thei ding?: Bovino in direct impact a pian'sak ding pen "a kisam lua hilo" ci-a kituat US federal government nuai-a nasemte (nonessential workers) mi 700,000 in na a piangkhiatsak (productivity) uh thakhat thu-in kisuplawh ding hi ci hi. Hih "nonessential workers" ci-a kiciamteh nasepte pen US government in nasep a kipat kik mateng nasep mu loin khawl; maap (Mangpau in 'furloughed') ding uh hi. Nasem loin maap uh ahih manin nasemte kumpi in sum piak teitei ding cih thu om lo (no guarantee government workers) ahih manin khasum; nitha ngah ding uh cih teiteina om lo a, ahih hangin a beisa shutdown a pian' ciangin kumpi in a nitha; khasum uh a kilawm tawm bangin na pia hi. (Trump pen mi khempeuh nasep ding a nawh leh nasem loin ngawl ding ci pawl ahih manin a piak leh piak loh ding kigen thei nai lo hi).
Kumpi in shutdwon sung hih "nonessential workers" mi 700,000 teng khasum;nitha a piak leh zong US government in mi million dek nasepkhiatna sumh veve ding a, shutdwom om hun nasem loh sung hun beisate ah phattuamna piangkhia dingte kingah kikna ding hun om kik lo hi ci-in Bovino in ci hi.
*Mipi ten showdown hangin bang buaina tuak kha ding?: Shutdown sung teng national parks, museums leh mualsuang, taanglai-a na thupi kibawl sate, pute pate hun-a na thupi a bawlte uh (monuments) kikhak dingin kilamen a, passport leh visa nasepna leh piakkhiatna (processing) zong kikhak dingin kilamen hi. Hih thu hangin khualzin gamvakna lamsang (tourism) nawngkaina leh summuhna piangkhia lo ding hi. Nitumna lam-a national parks omte leh nisuahna lam-a Smithsonian Institute museums mipite lut theih lohna dingin kikhak ding hi.
Shutdown hangin indirect supna (loss) ngah dingte pen government nasepte bekin Uncle Sam' paycheck ngah loin contractors teng zong suplawh pah ding hi. US government figures panin a kimuhna ah 2018 fiscal year contract $ 43 billion kipiakhia hi. Shutdown hun sung teng $ 43 billion contracts sumte khat beek contractor-te khutah kipiakhia lo ding ahih manin US gam bup sunga private citizens tampi ip sung hawm ding cihna hi.
*Retail sales kia lo ding: "Holiday season suuk hun hilo ahih manin retail a van kizuakte nak nawk khak lo ding hi. Ahih hangin holiday sales i et ciangin January kha-in kipan hi," ci-in Bovino in ci hi.
*Government services bang tengin sem ding?: Gambup leh gamsung bitna ding (national security and domestic safety) nasepte lakah galkapte, policete leh traffic control a nasemte kihelin na sem veve ding uh hi. Tua loin federal government nuai-a om galkap pensionte (veterans) zato inn leh cimawhte adinga kibawl food stamps cihte zong nawngkai kha lo ding hi. DACA a phiat manin Trump administration tawh kido lai federal courts ten nasem veve uh ahih hangin buaina; kinialna (disruptions) piang den ding hi.
*Shutdown bang tan vei sawt ding?: Obama administration hun lai-in President Obama in healthcare law (Obamacare a kici zaw) leh US Treasury (sumkholna inn) in leibat dit kina dingin "debt ceiling" zangin leitawi a lakna deih lohna hangin Republicans leh Democrats kituah lohna lianpi piang a, 2013 in ni 13 sung federal government shutdown na piang hi. Khanghamte ading health insurance programme bawlna hangin Republican leh Democrats party kikal ah kituah lohna hangin Clinton administration hun in December 1995 panin January 1996 kikal ni 27 sung federal government shutdown na piang hi. Tua zong November 1995 in ni li sung shutdown khit nunga thupiang hi. Hih bang shutdowns i gente lo shutdowns na piang mengmeng lo hi.
US government in nipi kal khat sung shutdown hangin economy supna lian lua piang lo hi ci-in Washington, DC think-tank Committee for a Responsible Federal Budget data ah kimu hi.
*Federal shutdown hangin US economy bang zah suplawh thei hiam?: 2013 shutdown ni 13 hangin US economy $24bn suplawh zo a, tua kum in US gross domestic product (GDP) pen $ 16 trillion val hi ci-in hi ci-in financial ratings agency Standard and Poor's (S&P) in ci hi. 2018 in nipi kal khat sung shutdown hangin US economy $ 6 billion suplawh ding hi ci-in gen beh hi.
#My take: Senate ah tutna 100 om hi. Republican party ten Senate ah tutna 51 nei uh a, Democrats ten tutna 49 nei uh hi. Republican ten innpi nihte ah tutna 241 nei uh a, Democrats ten tutna 194 nei uh hi. House ah tutna 435 om khempeuh leh Senate tutna 100 lak panin tutna awng ding 33te tu kum Nov. 6 ciangin kiteelna om ding hi. House ah Republicans ten tutna 239 nei uh a, Democrats ten tutna 193 nei uh hi. Republicans ten House leh Senate ah tutna a tam zaw (majority) nei napi in bill khat peuhpeuh vote khiatna a om ciangin guallelhna a ngah den keei uh pen Republicans tuucingpa Trump' cit lohna lianpi kilahkhiatna ahih manin bills pass zawh loh a tam luat manin Trump administration pen "nasem thei lo-a om", "vatawt khelbai" (dysfunctional and lame-duck) White House kici liang hi. Shutdown nipi kal tam a om leh US economy supna tham piang peelmawh ding cihna hi.
Nov. 6 ciangin House tutna khempeuh leh Senate tutna 33 kiteelna ah Republicans ten tutna a khahsuah lai uh leh Trump administration pen a min bek a US administration thuneihna len suak peelmawh ding cihna hita hi.
Trump in, "Ka neih lak-a na manpha lianpen nihte pen ka khuak kip;kho a a om den leh mi ciim ngiat ka hihna hi," ci-a a kisiahpih luauluau pen politics ah na kiman' theih luat tuak khol lo sese hi.
Source: Al Jazeera; Ballot Pedia; Wikipedia
@Thang Khan Lian #ZUNs

Show More Reactions