CAPITALIST APPROACH MAW AHIH KEI LEH SOCIALIST APPROACH MAW? ZUIH DINGIN KOI TEEL ZAW DING?
I minam "ZOMI" pen deih in na deih kei zongin na sisan khempeuh na laih a, na kipatna bulpi (origin) ahi na pianna leh khankhiatna na pum laih theih mateng ut in ut ta kei lecin leitung a bei mateng a bei ngei lo ding, kuamah hong suhsak theih ding leh phiatmang sak zawh ding hilo hi. (Utong kimlai va-ak va neih in, mihing kimlai thankik na va kineih kei buang leh) Ahih hangin minam (nation) khat hong piankhiatna dingin namke/nambing (tribes) tampi hong kihawmkhop ciangin minam a piangkhia thei hi pan bek hi cih thei in. (Gthna: Israel minam pen tribes 12 kigawmin a din' khawm ciang bekun gam leh leitang kician 1948 kum in a nei zo pan bek ahi uh hi. Kipumkhatin a din' khawm theihna dingun a minam in a namke neute susu tuan beek lo hi)
Minam movement hatsak nuam lua kisa-in namke teng na tuatcil sawm lai teng minam movement hat ngei lo ding a, namke bek na ultungsak luat le lah kineuseek semsem in na mangthang ding hi. Inn kip leh kho ding lam sawm napi-in a khuam ding teng phut loin a khuam kiphut khinsun teng sat tan in, a inn sutpi a phuk tawh na kibang den ngitnget ding hi.
Zomi movement vai-ah (political, social, cultural) ah a minam min bek a zang leh a minam min a lehdo leh langpan'na tangtang ngamna hangin gilpi ading hamphatna leh thuneihna a ngah pawl khat om hi. (Minam min bek haipih leh sihpih ngamte laptopna vs minam kipumkhatna ding hong dal nam dangte laptohna hangin) Tua bang makaite in amau leh a beh a bawng teng bek uh hui tuam in, aituam ading bekin minam min a zat manun (lai tengun) a mipite in hamphatna ngah dinga kilawmte kingah ngei lo a, minam min paulap in a zat siamte leh langpan' siamte' hamphatna ngahte bek a gal panin na ki-enen a, "Duhsak mahmah di, pia het lo di," cih movement tawh kikalsuan ngaungau veve ahih manin i minam leh i gamah khantohna piang thei lo hi. Beelzebul vs Beelzebul a kido lai teng dawi gam kikeek liat beh thei lo hi (Matthai 12:22-32; (Marka 3:19-30; Luka 11:14-23)
Aituam ading bek meetna leh hamphatna ngahna ding zongin i minam min a zangte leh a langpang makaite hong kilem kik uh a, hong kipumkhat theih ciang bekun i minam bup in hamphatna ngah dinga kilawmte kingah zo pan bek ding a, aituam ading bek khuat dente nangawn in amau hamphatna ngah dinga kilawmte suplawh tuan lo ding uh hi. A mite a bei mateng khangsawnte piangpiang lel ding ahih manin a minam min leh kipawlna tuamtuamte bei ngei lo ding ahih manin a minam min leh kipawlna bekbek i buaipih bangin a mipite adingin i buai ciang bekin a minam leh a gam hong khangto in hong paallun thei pan bek ding hi.
I minam bup leh i gam i lei in hamphatna taktak i ngah theihna dingin minam movement ah CAPITALIST APPROACH bekbek i paipih ngaungau den niloh i khiamsuk a, SOCIALIST APPROACH i nak zat zawk ciang bekin tangpi tangta in hamphatna kingah thei pan bek ding hi. Bang hang hiam cih leh CAPITALISM APPROACH bek a kizuihna mun khempeuh ah neite bek, a hamphatpih khinsate bekin neih beh hamphatpih den in, tawm bek a neite neihsun teng CAPITALIST CLASS or RULING CLASS teng bekin amau aituam leh angsung ading bek huaitum mang ngitnget den uh ahih manin a zawng teng kibawlsia in kinengniam (exploited and oppressed) ngitnget den a, a cycle tua bang mah in paipai den niloh hi.
Hih pen na thukimpih a, na thukimpih kei ta zongin leitung bei dong a kinial zo ngei lo ding thuman ahi hi. Zomite kitaangsap lianpen CAPITALIST APPROACH MOVEMENT panin DEMOCRATIC SOCIALIST APPROACH MOVEMENT tawh thakhat thu-in a bup in kilaihna (radical or revolutionary change) ahi hi. Maban a limci zaw i deih leh a kisam masa hih thu hi. Eima ngaihsut zia laih in, puahphat dinga kisamte i puahphat mateng TOPA, TOPA , TOPA ... ci-in a thupha hong piak ding bek ngenin lametna tawh a piang ziau ding hilo hi.
Tua loin tangpi tangta (common people) ten leitung bei dongin minam movement panin hamphatna kingah ngei lo ding a, i minam movement zong a hat ding zah a kilawmin a hat ngei loh banah leitung bei dongin i kipumkhatna dingin vantung panin manna a kikhiatsuk bangin KIPUMKHATNA thupha hong kikhiasuk ngei lo ding hi. I minam bup, i gam i lei in hamphatna kikim i ngah theihna ding, khantohna a pianna dingin eima hanciamna leh panlakna banah kilaihna kisam hi. Tua loin BETHSAIDA bual hong kiloklok kik nawn lo ding hi.
Minam kipawlna leh movement hapia in kihel buang napi-in hamphatna na ngahpih kei leh a mawkna hi. Tua ahih manin nang, na innkuanpihte, na khua na tui leh na mipihte in hamphatna leh noptuamna a ngah theihna dingin kua nung zui na hi hiam cih kisittel pha kik in. Ngaihsutna ding khuak a nei khempeuh in hih thu na lungngai pha kik ta un. Bil nei khempeuh in na za ta un. Capitalist approach bek mah teel zaw ding maw ahih kei leh socialist approach lampi lam awn zaw pianin tawm zaw ding maw?
Na hamphatna ngahna ding nangma khut sung leh deihteelna bangbang ah kinga den hi. Mi dangte khut tawh gul mat sawm nawn kei in. Hih thu lim takin ciamteh, kidawm. I minam movement pai zia ka vei luat man leh kong it luat man hi zaw hi. Takhhh!! 👊



