Thursday, 31 March 2016

SI-AL LEH LEENGGAH MIN TANGTHU

SI-AL LEH LEENGGAH MIN TANGTHU
Sun khat Si-al gil kial mahmah khat gamlakah hong vak leh leenggah min gah pha mahmah hong tuak kha hi.
Tua Si-al in, "Ala! Ka gim ka tawldamna beina ding leh ka dangtak thoihna dingin kizen si e," ci'n a cil bang val thualthual liang hi. A leenggah gahna lah sang pian ahih manin tua leenggah bang cih leng lo zo ding ka hiam ci'n hong lunggai deda masa phot hi.
Kal nih kal thum nung tawnin a kitawm hangin a leenggah ban zo lo a, a tawmtawm hangin zong lo zo tuan beek lo hi. Hong lungngai pha kikkik a, kah leng lo zo ding hi'ng cih ngaihsutna hong nei hi. Tua khit ciangin a kungah kahto samsam hi. Ahih hangin a leenggah bawk omna hiang pen neu lua ahih manin a kung kitan dek ahih manin hong puak gamgam hi. Si-al zong lau lua ahih manin ka sih sangin a manglang thei penin kum zaw ning ci'n lei lakah tuaksut buat hi.
Tua leengah min en pha kik a, a nak piksan in, "Kalai, leengah thuk hi lel ciai..leengah thuk lawh ding kithawi kha mawk veng e," ci'n ciahsan hi.
I phak zawh lohte gensiat ding baih kisa mahmah ciat hi. Ui in a kihtakte pet loin tawngtawng lel hi. I lawh zawh loh hai min pen suang tawh i den bangin hong pha zo lo ten hong gensiasia lel ding hi. Gensiatna i tuah hangin zato lum kuamah om nai buang lo hi cih phawk ding kisam mahmah hi. Mi'n i hihna hong gen leh i hihna hong gen hi lel a, i hih lohna hong gen hangin i hih lohna hi lel ahih manin mi'n hong gengen hangin phamawhsak huai het lo hi.

ZUSA LEH HUMPINELKAI' TANGTHU

ZUSA LEH HUMPINELKAI' TANGTHU
Ni khat Zusa khat gamlakah a vial tai kawikawina lamah Humpinelkai ihmut suak leh gim mahmah ihmu lai khat va phawng kha hi. Tua Humpinelkai a heh tha suak lua ahih manin tua Zusa man in, thah dingin ngik khum lualua hi.
Zusa in zong lau leh liing kawmin, "Pu aw, na hehpihna tawh hong that kei ta peuh in la hong khah in. Ni khat ni ciangin na hoihna hong thuk kik peelmawh ding hi'ng," ci'n thum ngaungau keei hi. Tua Humpinelkai in, "Nang Zusa leltak in ka migitna hong lak leng hong bangci thuk kik theih peuhmah ding na hiam?" ci'n zahko hi. Ahih hangin Zusa in ka neu mahmah hangin na migitna hong thuk kik hamtang ding hi'ng ci'n thum ngaungau den ahih manin Humpi'n zong hehpihhuaisa-in nuihsan kawmin khah hi.
Tua khit a sawt loin sabengte leenthang kam sungah tua Humpi hong awk hi. A kitomtom hangin suakta zo lo a, a thaneih khempeuh bei in tang zo nawn lo hi. Tua Humpinelkai cimawh leh beidongin a om lai-in Zusa hong vak khialkhial a, hong tuak kha kik hi.
Zusa in Humpinelkai awkna leen a ha tawh pet in, khat khit khat a banbanin pet tan mengmeng hi. Sabengte hong pai kik ma-in tua Humpinelkai hunkhia a, suaktasak ziau hi.
I nuntakna ah midangte i neu muh pahpah loh ding leh i simmawh bawl pahpah loh ding phawk huai hi. I simmawh pen leh i neu et pente nangawnin cihmawhna leh beidon'na i tuah hun ciangin hong huh ding muan tak pen leh a belh tak pen na suak zawsop thei hi. Tu-ni a mi cimawh leh zawngkhal mahmahpa pen ni khat ni ciangin mi thupi mahmah leh midangte a hunkhiapa leh huhpa zong suak thei hi.

RUSSIA IN NUCLEAR GALVAN PUA ISKANDER-M MISSILE SYRIA AH KOIH

RUSSIA IN NUCLEAR GALVAN PUA ISKANDER-M MISSILE SYRIA AH KOIH
March 31, 2016: Russia in nuclear galvan pua Iskander-M missile system (NATO in SS-26 Stone a cih) Syria ah nung kalin koih ta hi. Hih Iskander-M pen mobile short-range ballistic missile system hi a, Russia in gam dangah a koih masakna pen hi lai hi. Russiate galvante lak panin tactical missile system hoih penin kingaihsun hi.
DEBKAfile in a genna ah surface missiles kici limlim Israel tawh kinaih in Arab gamte ah China ten DF-21 missiles kici 2007 in Saudi Arabia ah na koih ngei uh a, tua khit surface missile Arab gamah a kikoih kikna hi pan lai hi ci'n gen hi. Hih Russiate Iskander missile a range pen 500 kilometers ahi hi. NATO ten Russia a phin niloh manun 2015 in Russia in Iskander kikoihna Kaliningrad enclave panin tuah in, Baltic Tuipi ah koih hi. Hih Iskander in Europe gam laizang leh nitumna dong kap kha ding ahih manin hih thu hangin Russia leh NATO kikalah kitheihsiam lohna lianpi piang a, nitumna lam gam ten Ukraine na sim nuam man uh hi ci'n ngawh uh hi.
Russia in Syria ah Iskander a koih manin Middle East gamah galkap thahatna kikimna ding (balance of strength) kimawlna a laih suak a (game changer), Syria a Russiate galphual Hmeimim base ah kikoih ahih manin Israel (Beersheba leitaw lam), Turkeyte khuapi Ankara leh Mediterranean laizang leh nisuahna lam leh Cyprus dong kap kha zo ding hi. Russia in Syria panin vanleng leh a hawl hon khat a lak khiat hangin a kilawmsakna leh a lim bek hi a, tua khit nungin missile system suakthak hoih nono a laihna dingin koih ziau hi ci'n DEBKfile in suaksak hi.
March 15 in Russia in a vanleng leh galdote Syria panin a lak khiat hangin Syria huih lak cing dinga a koih S-400 ground-to-air missiles kilakhia lo ding hi ci'n gen a, tua khit ni 10 nung March 25 in Iskander-M systems kikoih hi ci'n pulak hi. Iskander-M pen leitung bup ah short-range ballistic missile hoih pen pawlin kigen hi. Russia in Hmeimim ah S-400 ground-to-air missiles leh Iskander-M missile a koih pen Middle East sunga missile kikoihte lak panin a hoih pen hi ci'n DEBKAfile’s military sources in gen hi.
Iskander missile pen khat vei thu in missile tang nih kikapkhia thei a, a kikapkhiatna dingin minute tam bei lo a, missile kapna (launchers), tank hon leh supply convoys (supply mawtaw hon) kapna dingin kizang hi. Iskander-M pen radio signal tawh kithuah ahih manin UAVs or AWACS nangawnin man thei lo (mu thei lo) a, a hatna pen aw sangin manlang zaw hi (supersonic speed ahi hi).
Iskander-M pen mun gol leh neu ngimna leh kapna (small or large targets) dingin kizang thei a, air defense batteries zong kapsia thei a, satellites, surveillance planes (gam leh galte panna etsimna vanleng) ah zong kikoih thei hi. Lei galkap thaupi (artillery) kapte nangawnin computer panin lim scan in, tua munte kapna dingin zang thei uh a, khuasiat hun, meii kai lak leh zan hunin zong kizang thei hi.
ISKANDER-M MISSILE/SS-26 STONE:
Type : Short-range ballistic missile
Place of origin : Russia
Service history:
In service : 2006 -Present
Used by : Russian Ground Forces
Production history:-
Manufacturer : Votkinsk Plant State Production Association (Votkinsk) - missiles, Production Association Barricades (Volgograd) - ground equipment, KBM (Kolomna) - developer of the system
Specifications:
Weight : 3,800 kg (8,400 lb) for Iskander-E
Length : 7.3 m (24 ft)
Diameter : 0.92 m (3 ft 0 in)
Warhead : 480-700 kg HE fragmentation, submunition, penetration, fuel-air explosive, EMP for Iskander-E.
Engine: Single-stage solid propellant
Operational range: 500 km (250-310 miles) for Iskander-M
280 km (170 mi) for Iskander-E
Speed : 2100 m/s cruising (hypersonic)
Guidance system : Inertial guidance, optical DSMAC (Iskander-M), TERCOM (Iskander-K), use of GPS / GLONASS in addition to the inertial guidance system, Inertial, use of GPS / GLONASS and optical DSMAC terminal homing for Iskander-E
Accuracy : 5–7 m (Iskander-M)
Launch platform : Mobile TEL
-Your News Wire/Wikipedia

NATO IN RUSSIA TEN HONG SIM KHAK UH LEH CI'N EUROPE GAMTE KIGINGSA A OM DINGIN WARNING PIA

NATO IN RUSSIA TEN HONG SIM KHAK UH LEH CI'N EUROPE GAMTE KIGINGSA A OM DINGIN WARNING PIA
March 31, 2016: NATOte' top commander in Europe gamte kiangah Russiate hong sim ding dalna in Baltic kiim-a huih khua kidalnate (air defenses) khan'sak beh uh ci'n theihsakkholhna pia hi. March 2014 in Ukraine gam sunga om Crimea in Russia beel nuam ahih manin mipi in vote khiatna (referendum) nei uh a, Russia beel nuam tam zaw ahih manin Russia beel hi. Ahih hangin NATO, US leh nitumna lam gam ten Russia in Crimea zawhthawh thu tawh la-in, Ukraine gamvai ah kigolh hi ci'n ngawh pong uh hi. Hih thu hangin Russia leh NATO (North Atlantic Treaty Organisation) kikalah kitheihsiam lohna nakpi takin kibehlap hi.
NATO in Russia kihtak huai tekteh ahih manin ei zong i kisakkholh loh phamawh hi ci'n Cold War bei khit nung adingin a nasia pen dingin NATO in Europe nisuahna lamah galvan leh galkap tampi koih ding sawm hi. Russia in Europe hong sim ding hi cih NATO in ngaihsut den pong ahih manin tu lianin Baltics (Baltic i cih ciangin Baltic kiim a gam omte - Estonia, Latvia leh Lithuania genna hi) kiim-a huih lak cing dingin kidona vanleng lengsak kawikawi a, hih vanleng 8 bek ten Russiate dal zo lo ding hi ci'n NATO commanderte lunghimawh mahmah uh hi.
NATO in Europe gam-a NATO member ten Russia in Europe hong sim vat leh kithawikholsa-in om ni ci'n patau dak sat ta hi. Ahih hangin Russia in sim ding ngaihsut lo ahih manin hih NATO commanderte vaihawmna pen Russia hong sim nuam man uh hi zaw hi ci'n ngaihsun leuleu ahih manin kitelkhialhna lianpi kibehlap zawsop hi. The Daily Express in a genna ah NATO in Cold War bei khit nung Europe nisuahna lamah galkap a tam pen koih sawm a, Russia in hong sim vat khak leh ci'n hih kiim ah galkap tul tampi (battalion-sized deployments) koih sawm hi ci'n suaksak hi. Lithuania gamte' chief of defence Jonas Zukas in press conference a neihna ah, "Baltic ah galkap hong kikoih bek hun kisa nawn lo a, galdo dinga kimansa galkap honpi kikoih ding bek kideih ta hi," ci'n thum litlit ta hi. Air defence lam sang kibuai a, buaina om vat leh Baltics sung vanleng 4-8 khawng bekin cing zo lo ding hi ci'n gen beh hi. Lithuania bek hi loin Estonia leh Latvia in zong a gam uh cing dingin vanleng leh galkap a deih thu uh pulak uh hi. Hih Baltics gamte ah April 2014 panin US galkap 600 kikoih a, hihte muang zo lo uh cihna suak hi.
Russia in Baltic gamte hong sim sawm peuhmah lo hi ung ci'n hih ngawhna thal nial a, ahih hangin Russia in Crimea a lak bangin Baltic gamte zong hong la ding hi ci'n Baltic gamte na patau mahmah uh hi. A sawt loin Europe a NATOte' supreme allied commander za nusia ding Philip Breedlove in, Hih Baltic gam ten air defence mission lamsang kisam lo uh a, hih kiim ah huih lak dalna ding leh huih lak-a vanleng kilengsakte pen buaina dinga kibawl hi loin "peacetime mission” hi zaw hi ci'n gen hi. Gal om ding ngaihsutna, gal thu tawh kisai ngaihtuahna leh gal om ding kisakkholhna in gal piangsak lel a, tua pen NATO leh Russiate utna hilo a, hih bang ngaihsutna pen haihuai hi ci'n gen hi.
-Your News Wire

Sunday, 27 March 2016

A SUNMANG A TANGTUNSAKNA DINGIN STREETLIGHT NUAI AH LAISIM

A SUNMANG A TANGTUNSAKNA DINGIN STREETLIGHT NUAI AH LAISIM
Haksatna leh buaina in a zawh loh mihing na om veve hi. Zawnna leh gentheihna namcin in a nawk hangin a palsuak zo mi na om kiaukiau veve hi.
Kum 20 a upa Nadeemul Hasan in BSc final year a sin lai-in India gam-a kumpi nasepna hoih pen pawl a kituat leh mi khempeuh ut ci leng a kikhial lo ding Indian Administrative Service (IAS) ngah ding bek sunmang in nei hi. Raj Nagar kicihna munah lampaite paina ding a kibawl footpath a om, khualai a meivak (streetlight) nuai-ah laisim den hi.
Hasan pen Mahanand Mission Harijan College, Model Town-a BSc final year sin hi a, a zawng mahmah a innkuanpih ten nuntakna nuamzaw a ngah theihna ding leh a laptohna theihna dingin a sunmang IAS ngahna ding hanciamna tawh streetlight nuai ah laisim den hi.
A upa'n zong a hanciamna thupi sa-in a huh theih bangin huh a, Hasan' kisapna tuamtuam leh a laibute leina dingin kawltu tui zuakin khua sungah vak kawikawi hi. A sanggampa tawh Sector 9, Raj Nagar a footpath kiangah teeng uh hi.
A sunmang a tangtun'sakna dingin zingsang sim in nai 5:00 am in tho a, naikal 5 sung khawl loin laisim den hi. Tua khit ciangin college kah dingin kuan a, nai 1 pm dong va kah hi. College kah a tun ciangin tawm vei tawlnga in, tua khit ciangin nai 5:00 pm dong laisim kik a, tua khit ciangin an huan in, a sanggampa a huh theih bangin huh zel hi. An nek a man khit ciangun streetlight nuai ah lai va sim a, zan kim dong va sim den hi. A laisimna munah pingpei a om ciangin mei mit a, laisim thei lo hi. Guah a zuk ciangin zong laisim thei lo ahih manin a zing lam ciangin a sim theih loh ni zante-a a sim loh teng tawh sim khawm hi. A sangampa sum muhna lah nek ding leh van poimawh tuamtuam leina dingin bei ahih manin laibu lei ding den hamsa mahmah hi.
“Ka genthei mahmah ua, ko leh ko ka kivak zo liailiai bek uh hi. Ka innkuanpihte Bahraich district ah teeng uh a, ka pa pen lo nasem hi a, ka u in zi nei a, ta nih nei ta ahih manin ko omna ah vak zo lo ahih manin ka nu leh pate teenna ah a zi leh a tate nusia hi," ci'n gen hi.
Nung kum in Hasan in kumtawp laivuanna (final exam) ah Zoology, Botany leh Chemistry ah 65% (aggregate) ngah hi.
MMH College a Chemistry sangsia Dr. Rakhi Dwivedi in "Hasan pen ka sangnaupangte lakah a thanuam pen leh hanciamna kician nei pen hi a, ahih hangin zawng lua ahih manin lawm ding zong nei loin sanglai tawh kisai tavuan kipiate (assignment) hong pia in ciah kik ziau hi," ci'n gen hi.
Hasan in sanginn-a a lawmte' bawl dan hi bangin gen hi, " Kuaman zong hong kikholpih nuam lo a, Uttar Pradesh state mi hi'ng ka cih hangin Bihari (Bihar state mite a cihna, India ah Biharite kisimmawh diak se hi) ci'n hong sam uh hi. Laboratory files tawh kisai sep ding haksa a neih ciangun khat leh nih in huhna hong ngen in, hong lawm bawl uh a, tua pen kilawmbawlna man hilo hi," ci'n gen hi.
A sunmang tangtun' sak ding pen hamsa mahmah ding hi. IAS ut taktak ten tuition la in sum tampipi beisak uh a, laibu leina dingin zong sum tampi mah bei lai hi. Ahih hangin Hasan in a ngimna leh a sunmang a tangtunsak mateng hanciam ding ngaihsun in, ngimna kician nei a, hih bangin gen hi, " IAS officer hih ding ka ut mahmah a, tua ka ngahna dingin haksatna khempeuh ka nawk ngam hi. Ka sanggampa'n ka sangkahna ding leh a kisapna teng hong huh ahih manin ken zong thahatna ka neih teng suahin ha huh kik nuam hi," ci hi.
-The Hindustan Times

Saturday, 26 March 2016

TUUCING (SHEEPHERDESS) PANIN KUMPI' INN SUNGAH

TUUCING (SHEEPHERDESS) PANIN KUMPI' INN SUNGAH

Najat Vallaud-Belkacem pen unau sagih lak panin a nihna hi a, October 4, 1977 in Moroccan gam sunga khamtung gam-a om Rif kiim-a khua Bni Chiker ah piang hi. A pa pen Algeria mi hi a, a nu pen Spanish ahi hi. 1982 in a pa pen inn bawlmi hi a, a pa' nasepna mun France gam-a om Amiens khua nawl ah a nu leh sanggamnu tawh va pai uh a, tua munah khangkhia uh hi. 2002 in Paris khuapi-a om Institut d'études politiques de Paris (Paris Institute of Political Studies) ah Political Science subject ah graduate ngah hi. Institut d'études politiques de Paris college ah a kahpih Boris Vallaud tawh 27 August 2005 in kiteng uh hi.
2002 in Socialist Party zom a, 2003 in France gam-a local democracy hatsakna ding, kideidanna beisakna ding, sepna nei lote in sepna a ngah theihna ding, inn nei lote in inn a neih theihna ding leh citizen rights (gammi hih theihna ding) France gam-a teng khempeuhin a ngah theihna ding a hahkat mahmah Lyon Mayor Gérard Collomb' team ah kihel hi.
2004 in Rhode-Alpes panin Regional Council ah lut in, Culture Commission ah chairman in pang a, 2008 in kitawp hi. 2005 in Socialist Partyte' adviser in pang hi. 2005 panin 2006 dong cultural programme C'est tout vu on Télé Lyon Municipale kici ah Stéphane Cayrol tawh laigelh (columnist) in na sem hi. February 2007 in Ségolène Royalte campaign team ah kihel in,Vincent Peillon leh Arnaud Montebourg tawh kipawlin spokeswoman in kizang hi.
March 2008 in Lyon - XIII cantonal kiteelna ah Socialist Party min in tuh a, second round ah vote 50.52% ngah a, Rhône department a sem dingin cing hi. 16 May 2012 in French President François Hollande in a cabinet minister dingin guanga, Minister of Women's Rights cabinet minister a let banah France kumpi' spokeswoman za len khawm hi. France thukham palsat in Twitter zanga gamtang, neih kibang kiteengte (same-sex marriage) leh minam deidanna kam paute leh gensiate dalna dingin French government in Twitter a dalna nakpi takin gum hi.
Najat Belkacem pen a neu lai-in tualniam mahmah a, tuucing ahih hangin a hanciamna hangin France kumpi in 26 August, 2014 in Minister of Education, Higher Education and Research len a, 10 May 2017 dong len hi. A tualniam mahmah hangin ulian leh kumpite tawh kihawl hi. Kum 38 bek a phakin Minister of Education panmun len hi. 2020 in Ben Guerir, Morocco ah Mohammed VI Polytechnic University affiliated professor dingin kiseh hi.
Najat Vallaud-Belkacem file:

A Panmun Lette:

Minister of Education, Higher Education and Research, 27 August 2014 – 10 May 2017 kikal len a, France gam adingin Minister of Education panmun len masa pen suak hi.
Minister of Education a let kipat ni: 26 August 2014
President : François Hollande
Prime Minister: Manuel Valls
Preceded by: Benoît Hamon
Minister of Women's Rights, Minister of City Affairs, Minister of
Youth Affairs and Sports
In office:-
2 April 2014 – 25 August 2014
President : François Hollande
Prime Minister : Manuel Valls
Preceded by : herself (Women's Rights)
François Lamy (City Affairs)
Valérie Fourneyron (Sports)
Succeeded by : Marisol Touraine (Women's Rights)
Patrick Kanner (City, Youth affairs and Sports)
Minister of Women's Rights
In office:-
16 May 2012 – 31 March 2014
President : François Hollande
Prime Minister : Jean-Marc Ayrault
Preceded by : Catherine Vautrin
Government's spokesperson
In office:-
16 May 2012 – 31 March 2014
President : François Hollande
Prime Minister : Jean-Marc Ayrault
Preceded by : Valérie Pécresse
Succeeded by : Stéphane Le Foll
Conseillère générale of the Rhône department
Incumbent:-
Assumed office : 16 March 2008
Personal details
Born: 4 October 1977 (kum 42)
Birth place : Rif , Bni Chiker, Nador province, Morocco
Political party : Socialist Party
Spouse : Boris Vallaud (m. 2005)
Children : Louis-Adel Vallaud, Nour-Chloé Vallaud
Alma mater: Sciences Po
Religion : Islam (Non-Practicing)
Source: Wikipedia
A kaikhawm: Thang Khan Lian #ZUNs reports