US ELECTION 2020 AH VOTING FRAUD OM HI CIH VIRAL POST NGA KIZEELTE THUMAN HIAM CIH SITTELNA DINGIN GULHIK CILGEHNA: FACT CHECKS
Nov. 9: US incumbent President Trump in Nov. 2020 election results ah a guallelh sang (accepts) nuam loin thuneihna a ap khiat nuam lohna manin vote khiatna ah thuman lo, zuau ahih kei leh vote kigu hi ci-in voting fraud om ci-in a thugen zom lai hi. Thuman hi cih lahna ding teci (evidence) a om lo mipite upkhialh; lampialsakna ding leh a zuau thugente umte un tua mah bangin soial media ah false or misleading posts kizeel mangsak (viral) gawp henhan uh a, ei Zomi leh Mizo media sungah suuksia zaw kan lai hi.
Hih bangin thuman lo leh mipite upkhialh ahih kei leh lampialsak theihna dingin false or misleading viral post-te pen evidence lah ding bangmah nei lo napi-in Trump leh a campaign team ten election thumanna (integrity) dotna a bawlte uh hi a, Twitter leh Facebook in FALSE FLAGGED hi ci-in a koihsak tam mahmah a, tua bangin false or misleading original posts ten a phiat hangun tu dong mah Khristian a kineih pha diak teng leh Trump gumte in zuau thu vive genbel in nei den lai uh hi.
Republican sungah thuman a genkhia ngam leh democracy gumte lakah ex-President George W. Bush leh Obama tawh president kituhna ah a lel Republican presidential candidate ngei Senator Mitt Romney in zong 2020 elections ah voting fraud om hi cih thuman hi cih a lahna ding teci (evidence) om lo hi ci khin zo uh hi. Trump leh Republican party sunga lubawk Sen. Lindsay Graham, Sen. Ted Cruz leh pawl khatte in voting fraud om hi cih mah otpih in kitomtom lai uh hi. A thugente uh man hiam cih gulhik cilgeh in nam nga fact checks bawlna hih bang hi:
MISI KHINTE IN VOTE KHIA THEI LO: MICHIGAN IN UPMAWH PHUAHTAWM THULENG ZUAU HI CIH HILHCIAN
Twitter ah 2020 elections ah key states lakah a kihel Michigan state ah misi khinsa nangawnin vote khia hi cih viral tweets ngawhna tam mahmah a, tua banah Trump makaih lapawl (Trump-led chorus) sate in "voter frauds" om hi cih thuman tawh lahna ding om lo viral sak uh hi.
Hih bangin false or misleading viral posts tawh kisai Michigan state thuneite in a dawn'na ah, misi khinsa in vote khia hi cih phuahtawm upmawh thuleng (rumours) kizeel pen thuman lo (misinformation) hi ci hi. Twitter ah viral tweets in a kizelhsakna uh-ah a mi a kithei (identified people) kum 100 hun lai-in a piang leh a si khinsa in absentee ballot (vote) khia hi cih kizeel hi. Tua post pansan in misi khinsa in vote khia hi cih sikha bangin tu dong laang kawikawi lai hi.
Tua banga thu kipostte lakah pasal khatin a si khinsa a pa' min tawh vote kikhia om hi cih post hi. Tua bangin a si khinsa vote khia om hi kicipa leh a vote khiapa in a min leh a omna address kibang nei uh hi ci-in Politifact website in gen hi. Michigan authorities ten Politifact website kiangah, official voting system in tua a si khin mipa' tapa ballot ah a pa' min kipia khial kha (erroneously attributed) hi, ci hi.
Tua loin misi khinsate in vote khia uh cih ngawhna mun dang ah zong om a, ahi zongin tua bang ngawhnate pen a innkuanpih family members-te kiangah min kibang ahih kei leh technology hitches hang hi a, tua bang voters mite min a pian ni uh (dummy date of birth) voter registration record online ah ah enter dingun a kipiak hangin mu zo lo uh hi. Hih bangin upmawh leh phuahtawh thuleng sawn (rumours) kigente mi min neite in a Twitter account ah post uh a, tuate lakah Trump' tapa Donald Trump Jr. leh a pa tawh a min kibang mah a nei Brexit Party leader Nigel Farage nangawn in Trump gupna in voter fraud om hi ci-in post uh hi.
MICHIGAN AH SOFTWARE GLITCH (TAWLKHAT SUNG NASEM THEI LO) DINGIN KIBAWL HI CIH NGAWHNA THUMAN HI CIH A LAHNA DING TECI (EVIDENCE) OM LO
Donald Trump' adingin vote kikhia tul tampi tak tawlkhat sung computer software in na a sep theih lohna dingin kikhawlsak (software glitch) hangin tua bang votes kikhiate Joe Biden' adingin lut hi ci-in online ah kinak share mahmah a, viral henhan hi. Hih bangin software glitch zangin Democrats ten vote gu uh hi ci-in Trump in a Twitter ah a post khitin tua link Republican Senator Ted Cruz in share (retweet) a, Mihigan state sunga software kizangte ah buaina (problem) om hi kha ding hi ci hi.
Tua bangin software glitch om hi cih ngawhna Michigan state sunga county khat-ah a cil-in a manlo (initially incorrect) in Biden' adingin lut hi cih om a, ahi zongin manlang takin kithei pahin manlang takin kidiksak pah hi ci-in Michigan' Secretary of State Jocelyn Benson in ci hi. Tua bangin a kipat cil-in khialhna (initial mistake) om pen mihing' hihkhialhna (human error) hang hi a, software error hang hilo hi, ci-in gen beh hi.
Hih thu paulap in Michigan sungah software glitch a kizatna mun Michigan sunga counties 47 ah om a, tua bang software glitch kibang kizang hi ci-in upmawh thuleng viral posts kizeel ngeingai hi. Mrs. Benson in, county khat ah a kipat cil-in software glitch a om hangin mundang ah tua bang khialhna (error) om hi cih a lahna dingin thuman hi cih a teci ding bangmah kimu lo hi, ci hi.
ARIZONA AH 'SHARPIE' VOTES KIKHIATE KISIM LAI
Battleground states lakah Arizona state ah upmawh phuahtawh thuleng dang mah kizeel a, voting frauds om hi cih ngawhna om hi. Twitter posts tampi ah Arizona state sung Trump gumte tampi ona munte ah votes kikhiate a kisim theih lohna dingin ngian (scheme to discount votes in pro-Republican parts) kizang a, tua dingin ballots khiate votes ah kua pia uh hiam cih a kinulmangna dingin Sharpie pens (permanent markers) kihawm hi, ci-in ngawh uh hi.
Numei khatin a video khahna sungah ballots (votes) kikhiate ah kua adingin vote kipia hiam cih a kisim theih lohna dingin Sharpie pens kizang hi, ci-in ngawh hi. Tua video sunga a pau numei in votes kisim lo a, vote khempeuh a kisim theih lohna dingin Sharpie pens zang dingin aana (force) tawh mi kisawl hi, ci hi.
Tua bangin a video post in a numei in a zuau thu phuahtawh a khahkhiat umte in social media ah voter fraud a om manin Trump supporters (gumte) mite vote tampi tak kisisak (invalidated) ci-in ngawhna a bawl ngeingai hangun thuman hi cih a lahna ding teci bangmah om lo hi. CNN report in a genna ah, Arizona sunga Marcopa County ah lungphona neite in "sharpie laikung kizang hi," cih social media misinformation tangkopih in awng uh hi ci hi. Ahih hangin hih banga ngawhna kibawlte thuman lo/zuau (false) hi.
Maricopa County officials ten, Sharpies in invalidate ballots piangsak lo hi ci uh hi. Arizona secretary of state Katie Hobbs, in a Twitter post ah confirmed a bawlna ah, "Pen (laikung) a bangbang na zang uh a, Sharpie pen na zang zongun na vote uh nomau mah in na khiat (vote in person) uh leh na vote uh kisim veve ding hi," ci-in hilhcianna bawl hi.
Tua khit nungin Katie Hobbs in CNN news kiangah, "Vote simna machine in vote kikhiatte a sim theih kei a, a marker in a lang khat lam a pailet zongin a kisim theihna ding machine dang kinei veve hi. Tua bangte kisim veve ding hi. Hih bangin Sharpie pens kizangin Reublican balotes invalidated sakna dingin conspiracy kizeel thu pen thuman hilo hi," ci hi.
MICHIGAN AH ERRONEOUS VOTE MAP CIH NGAWHNA
Election Day zan in Joe Biden' adingin votes 130,000 lut napi-in Trump adingin vote khak beek lut lo hi ci-in Michigan state "map of voting" cih thu social media ah kizeel henhan leuleu hi. Donald Trump in tua bang a kikhahna lim (image) a Twitter post ah post pah samsam a, voter fraud om hi ci-in ngawhna a bawl manin voter fraud om hi cih upmawhna (speculation) meikuang bangin amah a pum gupte sungah kizeelsak hi.
Michigan state authorities ten khat vei thu-in tua bangin votes tampi a lom in a lut pen mun tuamtuam ah piang kawikawi mun mahmah hi ci hi. Ahi zongin social media zangte (users) in, "Bang hangin tua hun in Trump' adingin vote khat beek kibehlap lo hiam?" ci-in dotna bawl henhan uh hi.
Hih bangin Biden' adingin vote a lom in lut hi cih ngawhna a hilhcianna thubaih mahmah hi. Tua bangin Biden' adingin votes 130,000 lom lut hi cih a sazian lut a man lo (data entry error) ahih manin a dik lohna kidiksak kik pah hi. Voting map a bawl election monitoring website Decision Desk kici in, "Hih pen a state in a file a bawlna ah hihkhialna mawkmawk/neuno (simple error) hi a, Arizona state thuneite in hihkhialhna om hi cih a theihkhiat khit phet un a sim thakna (updated count) uh-ah diksakin tuangsak kik pah uh hi," ci hi.
Election monitoring desk Decision Desk spokesman in, "Tua bangin voting map ah hih khialhna pen Election Day nitak ciangin a piang mun mahmah hihkhialhna hi a, Michigan in mun dang ah zong vote tabulators hihkhialhna dang tuak dingin kilamen a, a hun taktak real-time ciangin kidiksak hi," ci hi.
Twitter in tua bangin voting map ah hihkhialhna om hi cih Twitters ah kikhahte (tweets) a upmawhna/muanlahna (suspicious) ahih manin labels in koih a, "Hih bangin tweets kishared khiate pen man lo hi ci-in kinial (disputed) a, election ah vote khiatna ah upkhialh ahih kei leh lampial (misleading) theihna piangsak ahih kei kei leh civic process misleading thei hi," ci-in labels in koih hi.
Tua bangin voting map ah hihkhialhna om hi ci-in a post leh Trump in a tweets Matt Mackowiak in hih bangin a upmawh thu a tweet manin maisakna ngen (apologised) a, ahi zongin Matt Mackowiak in voting map ah hihkhialhna om hi ci-in a tweet image tu dong mi dang tuamtuam in shared ziahziah lai uh hi.
Nung Nilaini (Wednesday) zingsang in tua voting map ah hihkhialhna om hi ci-in Matt Mackowaic' tweets Trump supporters ahi a beisa hun in propaganda leh conspiracy theories zuau leh upmawh bulomtang a khahkhia den pro-Trump conspiracy theory QAnon leh conservative influencers online-te ah ban khahkhiat kik uh ahih manin tua in mi tampi um khialsakin lampialsak mang khin gawp beh lai hi.
Hih thu tawh kisai Michigan' Bureau of Elections a kidot ciangin data ah hihkhialhna (data discrepancy) om hi cih comment a piak loh hangin tua bangin voting map a kikhahkhiat lai takin a results pen "unofficial" hi bek a, final count taktak hi nai lo hi, ci-in dawng hi.
WISCONSIN STATE AH REGISTERED VOTERS SANGIN VOTE KIKHIA TAM ZAW HI CIH DIK LO
Key states lak-a kihel Wisconsin sate sungah vote nei min kikhum zah (voter registered) pha zah sangin vote khia tam zawh hi cih zong thuman lo (false claims) kigen kizeel gawp khin hi.
"BREAKING" ci-in user tweeted ah: "Wisconsin ah total number of registered voters 3,129,000 om hi. Vote kikhia khempeuh (total number of vote casts) 3,239,920 om hi. Hih pen vote khiatna thuman lo leh gukna om hi cih thuman teci hi (This is direct evidence of fraud) cih a kilatna hi," cih post hi.
Ahih zongin "BREAKING" ci-in user tweeted a khah mipa/nu thu post pen number of registered voters lui (outdated) hi a, number of registered votes latest update ah 1 November in vote nei mi 3,684,726 om ahih manin thuman lo; zuau hi cih kilang hi. Tua bangin "direct evidence of fraud" hi ci-in Twitter post pen in a phiat (deleted) khit hangin a screenshot in a kapte in tu dong mah Facebook leh Twitter account ah shared ziahziah lai veve uh hi.
A beisa kumte-a elections sangin tu kum in Wisconsin state ah vote khia tam zaw hi. Tua banah Wisconsin state ah vote khiat ni mah in min khum in vote khiat theihna ding SAME DAY REGISTERED VOTING cih kiphal ahih manin a state sunga vote nei registered voters 3,239,920 updatd data sangin vote khia tam zaw ding hi. Tua bek hi loin outdated registered voter 3,129,000 om hi ci-in upmawhna pen 2016 elections hun lai-in votes nei nai lo kum 14 panin kum 18 pha nai lo teng teng kum 14 panin kum 18 pha nai lo den ding uh hi ci-in hun leh kum pai lo; kikheel loin leitung din'khawlcip hi cih Penglam' ngaihsutna khuak hi.
Source: BBC
@ Thang Khan Lian #ZUNs reports





No comments:
Post a Comment