Monday, 19 October 2020

I BIAKNA ZUIH IN HONG TAISAN MAW LEH EN TAISAN?

 

I BIAKNA ZUIH IN HONG TAISAN MAW LEH EN TAISAN?

I thu upna leh biakna zuih (religion) hangin ngongtatna piangsak a, leitunga cancer natna a si sangin religion hangin a si (kithat) tam zaw hi. Islam sangin Christianity suuksia zaw lai a, Religious War piangsak, Galpi Khatna leh Nihna piangsak, Crusade War ((1096–1291) lian kidona giat vei piangsak zong Christianity zuite mah hi. Middle East panin Asia gam-ah Galpi Nihna ah leitung bup kilemna dingin hanciam vek dingin thukimna suai kai napi Vietnam War, Libyan War, Iraq War leh tu dong a kidiah Afghan War leh Syrian Civil War (Yemen War lah lah Saudi Arabia gam leh a pawl teng logistical support pia lai) zong Christianity gum kici leh a tangkopih America patkhiat mah na hi zen hi.
Kum zalom 11 panin 13 kikal in Muslim ukna khut panin Holy Land (Israel) lak kikna dingin Pope Urban II thupha piakna tawh 1095 panin Jerusalem khuapi lak kikna dingin First Crusade kici European Christian ten na pan uh hi. European Christian ten Crusade kici gal dona kua vei tak a bawlna uh mihing 1,000,000 - 3,000,000 kikal kithahna na piangsak uh hi. (Crusades major giat vei a bawl sungun tomno sung a vangkim in Jerusalem khuapi a lak kik zawh tei hangun Ottoman Empire khut sungah na khahsuah kik veve uh a, Galpi Khatna in gualzawhna ngah Allied Powers ten la kik zo pan uh a, Ottoman Syrian ukna nuai panin July 1, 1920 in Britishte khut sungah thuneihna kipia a, civil administration hong kiphuankhia pan hi bek hi. Tu dong East Jerusalem leh West Jerusalem kikhen lai a, buaina dai zo tuan nai lo hi)
1618 to 1648 kikal in leitunga galpi lak panin a sawt pen leh nasia pen Roman Catholic leh Protestant biakna zuite kum 30 sung na kido ngekngek uh a, 30 Years War ahih kei leh Religious War kici hi. Hih kidona ah mihing 8 million kiim hehpihna bei-in Kristian leh Khristian kikal ah kithahna na piang hi.
Christianity biakna hong kipatkhiatna bulpi Jesuh' thuhilhna ah bel khat leh khat kido ding, khat leh khat kithat ding leh biakna dangte that dingin hong sawl vet loin hih bangin thu hong hilh in hong vaikhak zaw hi:
"Kilemna ding deihin a hanciam mite in Pasian’ tate cihna ngah ding uh ahih manin thupha ngah mi ahi uh hi." (Matthai 5:9)
Tua ciangin amaute mai-ah Jesuh hong pai a, “Leitungah ahi a, vantungah ahi zongin vangliatna khempeuh kei tungah hong kipia khin ta hi. Tua ahih ciangin note pai un la, midang khempeuh, keima nungzui mi suaksakin, Pa min, Tapa min, leh Kha Siangtho min tawh tui sungah na phum un. Tua ciangin note tungah ka hong gen thute khempeuh a zuihna dingun na hilh un. Hun bei dongin note a hong ompih tawntung ding ka hihna thu phawk ta un,” a ci hi. (Matthai 28:18-20)
Christian kicite pen biakna dangte kibang loin Lungdamna Thu leh kilemna a thu tangkopih ding leh teci pang dinga teeltuam mite i hi a, kilemna palai (peace ambassador) leh kilemna vanzat (peace instrument) dingte i hi zaw uh hi. Thu um lo mite tungah Lungdamna Thu a va tangko leh zasak dinga thupiak ngahte kihi zaw hi. I biakna zuih paikhia in ngongtatna kibia zaw ta hiam? I biakna thu up zuih in hong taisan maw leh en taisan?
@ Thang Khan Lian #ZUNs reports
Image may contain: one or more people, text that says "More People Died Because Of Religion Than Because Of Cancer And We Are Trying Το FindA Cure For Cancer I 9GAG COM"

No comments:

Post a Comment