Tuesday, 26 December 2017

UN AH BUDGET KHIAM DING MINHOIH LA-IN HALEY IN UN BUDGET PIAK KIKHIAM BEH LAI DING HI CI

UN AH BUDGET KHIAM DING MINHOIH LA-IN HALEY IN UN BUDGET PIAK KIKHIAM BEH LAI DING HI CI
Dec. 26, 2017: A beisa nungal khat sungin Trump administration in UN ah huhna a kipiak bangin UN in US thu a zuih ding hi cih kampau li vei zang hi. A masa pen dingin UNSC ah US in Israel khuapi dingin Jerusalem a ciamtehna a vote 14-1 in a nial khitin Trump, tua khitin UN a US ambassador Nikki Haley in vauna bawl hi. Tua khitin UNGA resolution vote khiat ma-in Trump in, "A ut uh leh hong langpang in vote khia uh hen. Sum zat loh leh piak nai loh tampi kikem lai hi," ci in US budget khiam dingin vau kik hi. UNGA ah vote 128-9 in US thukhensatna a kilangpang khitin Haley in hong langpanga vote khiate min kila ding hi ci-in vauna bawl a, US tung panin sum ngah ten US langpang a vote khiate phawk un ci-in UN ah hong zahtak lote tungah ka et dan uh tuam ding hi ci kik hi.
Nipini in United Nations in 2018-2019 budget dingin $5.4 billion zat dingin thukimna a neih khitin Ms. Haley a statement bawlna ah US in UN a huhna $285 million kikhiam suk dinga, maban ah kikhiam lai ding hi ci-in vau kik hi. "American mite citna phatuammna ding leh utcik lohin kikoih nawn lo ding hi. US meetna/deihna (interests) ding humbit in UN hatna dingin ka pan'na uh khan'sakna ding kibawl ding hi," ci hi. Haley hih banga a pau cilna hilo a, January in a zaa a let cil in zongin business ka bawl zia uh kilaihna na mu ding uh hi ci-in US in UN ah a sum piak zah na kisialhpih ngei hi.
UN Secretary General António Guterres in UN a organization pawlkhat nasepna hatzaw ding hi ci hi. Ahih hangin US sum piakkhiat leh gamvai lamsang a hehpihna neite (political sympathies) kizopna hangin kum 72 a upa leh Galpi Nihna khit nunga kiphuankhia UN (Trump in social club a cih) nasepna thahatna thanem tuam ding hi. Trump gum mi tampi in UN pen anti-American bangin upmawhna nei uh hi. Zan in Trump gum Brietbart News in US in UN ah a sum piak $285 million budget khiam ding hi cih a muh uh ciangun mi pawlkhatte lungdam uh a, pawlkhat ten huhna piak khawlsan ding deih uh hi.
Trump' ngaihsutna thukimpih lo ten bel America in thatang/vauna (coercive) zangin hih bangin a vauna hangin US langpang dingin na kisem zaw dinga, Trump in ama patsa huhna sum a khiam hangin gamdang ten a gamtatna etteh lo ding uh hi ci uh hi. "Trump administration ciamteh tham om pen international institution tawh zuih dinga om rule-bound system kici thudon lohna hi. Hih bang thukhensatna hangin bangmah meetna ding kingah kik lo ding hi," ci-in Council on Foreign Relations a senior fellow Steward Patrick in ci hi.
International syrtem ah rule-bound system i cih pen economic golna leh tehna tuamtuam tawh etna panin UN Charter article ah zuih ding thukhun om a, leitung ah US economy golpen ahih tawh kituakin UN 2016-2017 budget dingin S 5.4 billion lak panin 22% i.e. $ 1.2 billion sik hi. Tua mah bangin UN peacekeeping operations adingin 2017-18 kikal a zat dingin June kha-in a budget $ 6.8 billion lak panin US in 28.5% sik ding hi. Tu-in Haley in UN budget adingin US in a sik $ 500 million val ta ahih manin kikhiam lai ding hi ci-in vauna bawl hi.
United States Mission in US budget sik zah khiamna dingin across-the-board cuts kici kihel in khualzinna, consultants leh operating lamsang a sum zatna a beite huhna sum piak khiam ding a, tua loin New York khuapi-a UN headquarters ah sum tampi bei dinga leased space kici a zat ding sum beite huhna a piak khiam ding hi ci hi.
Human rights groups in US in hih bang huhna sum pia khiam ding a pulakkhiat khit nungin UN in major abuses a etcikna leh emergencies omte huhna a piak bang teng nawngkaisak kha ding hiam cih tuatna kinei lai hi ci-in Haley' thugen a thukimpih lohna gen uh a, pawlkhat ten US in huhna sum piak hong khiam beh leh kilang zo ding hi ci-in a lunghimawhna thu gen uh hi.
United Nations a Human Rights Director Louis Charbonneau in bel, "UN ah nasemna hatsakna ding leh a kisam lo a zatna beisakna ding pen a dik lohna om lo hi. Ahih hangin UN in etcikna (monitor) a bawl theihna, thukanna, human rights palsatna, numei, leitung bup-a pasal leh naupang nuntakna a humbitna dingin a nasemna kuamah in ciantan'na hong bawlkhum thei lo ding hi," ci hi.
#Bottom line: Trump administration in UN ah huhna sum piak ding a khiam pen UN Charter article a rule-bound system palsatna hi a, Dec.3 in galtaite leh gambeelte huhna dingin UN Migrants and Refugee Pact panin US dokkhia a, June 1 zong climate change leh global warming dona dinga kibawl gam 195 thukim in a suai kaihna leh gam 171 kipawlna Paris Climate Accord panin US dokkhia hi. Trump administration pen natural disasters (tuikhang, menciim, mumei kang, huihpi, natna hileng hanga dongtuakte) leh cimawh beidong, tagah, galtai leh gambeelte huhna ding a tavuan kihta in kigilkhiat khat khit bawlbawl hi zaw napi UNHR phattuampih leh UN sum tawh kiphakvak a, nungta leh phattuampih Zomi tampi a pakta pen in pang zawsop uh hi. Zawsop Nuntakna 
Source: The New York Times
@Thang Khan Lian #ZUNs

Show More Reactions

No comments:

Post a Comment