Wednesday, 12 June 2019

THUKHAM LIANPEN BANG BANG HI A, MIHING HONG KIPIANSAKNA A THU BULPI PEN BANG HI MAWK HIAM?

THUKHAM LIANPEN BANG BANG HI A, MIHING HONG KIPIANSAKNA A THU BULPI PEN BANG HI MAWK HIAM?

Mihingte pen hau mahmah, pil mahmah, thunei-in vanglian mahmah, minnei in minthang vauvau ta leng zong a nuai-a maan sunga akte tawh i kilamdang luatna om lo hi. I ak khoite a lim nono kipia in, a ne thei ding, a balzan thei ding ganhingte panin kihumbit a, a pulh theihna ding panun zatui zaha tawh kikem in kikhoikhoi napi-in, a gawh huh ciangun a kigawh ziau mah bangin i sih hun ding hong piangsakpa'n a geel ni leh a sehkholh khitsa ni hong tun ding bekin hong ngak hi cih mangngilh kei ni.
Kiphasak in del leulau in, aktal kiliansak bangin na vak laulau hangin na kiim na kianga singkung po a dingte pen hankuang dinga hong ngak dimdiam ahih lam uh phawk lo liangin na nuntak sungin kam beembeem in ham kha kei in. Na kampau in gu nei ahih manin midangte tungah na kampau a deih lohte uh nang tungah hong tung theih ahih manin gu nei kampau khiat ding, midangte natsak (hurting) ding pau kidawm in.
Nang tawh kisai kha het lopi, hong nawknawk hong susu lah hi beek lo minam dangte na pum muhdah pong (racist) hangin a piangsakpa in nang hong it zah in it veve hi cih phawk in. Nang hong itte bek na it leh mi gilo tawh na kilamdanna om kieuhkeuh lo hi (a mulkimhuai pen tualthatte nangawn in amau itte it buang uh hi). Mihing khat kici buang Pasian' bawlsa na mihingpihte (humanity) itna leh hehpihna nei lopi-in na muh theih loh Pasian "ka it hi" na cih leh nang leh nang a kikhem zuau kuangpu na hi bek hi. (1 John 4:20)
Pasian' thukham palsat leh thupiakna mang lo Adam leh Eve' suante ihih manin a gilo, thukham palsat mi mawh vive ihi hi. Minam khat sungah mi gilo khat ahih kei leh hon khat na om ciat hi. Ahi zongin mi gilo khat hangin minam khat pum muhdah leh huatna pen a mi gilote sangin hoih zawkna om loin mi gilo pa/nu tawh kibatna lim (sign or symbol) lahkhiatna hi zaw hi.
THUKHAM LIANPEN BANG HIAM?
Ni khat mihoih mahmah leh thukham khempeuh a tel mahmah leh zuih ding a hanciam mahmah Farisi mite in Saddusi mite’ thudotna Jesuh in dongkhak sak khit ciangin Saddusi mite in a cihna ding mel uh a theih nawn lohna thu a zak uh ciangin Jesuh kiangah a hong pai uh hi. Amaute sung panin Thukham hilh siate khat in Jesuh a thangsiahna-in thu hong dong a, “Sia aw, thukham khempeuh sung panin bang thukham lianpen ahi hiam?” ci-in a dong hi.
Jesuh in, “Na Topa Pasian na lungsim khempeuh, na nuntakna khempeuh, leh na pilna khempeuh tawh na it ding hi, cihna ahi hi. Hih pen a masa pen, a lianpen thukham ahi hi. A nihna pen a masa mah tawh kibang a, nangma pumpi na it bangin na vengte na it in, cihna ahi hi. Hih thukham nihte tung panin thukham dang khempeuh leh kamsangte’ thuhilhna khempeuh a hong meengkhia ahi hi,” ci-in a dawng hi. (cf. Matthai 22:34-40).
Sawltakte (apostle) lak panin a thupi pen hi ci leng i khialh loh ding Paul in a genna ah: Keimah in mihingte pau a tuamtuamte leh vantung mite’ pau nangawn ka pautheih hangin itna ka neih kei leh a bil-aphuai zam leh daltuah kitum tawh a kibang lel ka hi hi. Thuhilh siamna nei-in, thusim khempeuh thei-in, na khempeuh thei-in, mualte kinsak zawhna ding upna ka neih hangin itna ka neih kei leh ka kimanna bangmah om lo hi. "Ka neih khempeuh midangte tungah pia-in, Pasian’ nasepna hangin kihaltumna ka thuak ahi zongin itna ka neih kei leh ka phattuamna bangmah om lo hi," na ci hi.
Itna neite a lungduai-in migi hi. Itna neite in hazatna lungsim nei loin, zong kisathei lo hi. Itna neite a kilawm loin gamta lo, heh pakpak lo, mite’ mawhna ciamteh lo hi. Thuman lote-ah lungdam ngei lo uh a, thumante bekah lungdam uh hi. Itna neite lungkia cih om ngei lo hi; a upna, a lametna, lungduai takin a ngaknate uh a mawkna cih om ngei lo hi. Itna pen a tawntungin a kip ahi hi. Tu lai takin a omlai thu thumte pen upna, lametna, leh itna hi a, tua thumte sung panin itna mah a thu lianpen ahi hi. (cf. 1 KORIN 13:1-8, 13)
#Thukhupna: Na neih khempeuh midangte tungah pia-in, Pasian’ nasepna hangin kihaltumna na thuak zongin itna na neih kei leh na phattuamna bangmah om lo a, thukham lianpen palsat tawntung na hi hi. Itna omna mun ah hehna, lungkiatna, hazatna, huatna, duhhopna, muhdahna, buaina, gal in omna ding mun nei loin mu zo lo a, thuman lopi-in lungdam cih om lo hi cih i LST in hong hilh hi. LST sunga thute um in a zuite kici ihih manin itna i neih kei leh a bil-aphuai zam leh daltuah kitum tawh a kibang lel ihi hi.
"Hih thute khempeuh banah gen ding thu khat bek om hi. Mihing hong kipiansakna a thu bulpi pen in: *Pasian zahtakna leh a thupiakte manna ahi hi. A pha hita leh a sia hita leh a simthamin i hih simte nangawn i hihna khempeuhah Pasian in thu hong khen ding hi.* (cf. Thuhilhna 12:13-14).
✍️ Thang Khan Lian #ZUNs

No comments:

Post a Comment