Wednesday, 12 June 2019

CHARLES - AMA DEIHNA BANG BEKIN GAM UK NUAM MITE' TANGTHU PANIN SIN DINGA HOIH TANGTHU TOM

CHARLES -AMA DEIHNA BANG BEKIN GAM UK NUAM MITE' TANGTHU PANIN SIN DINGA HOIH TANGTHU TOM

Hih a nuai-a milim pen Charles hi. 1625 kum in Mikang kumpi King Charles I a sih khitin Charles in a pa' zalaih in kumpi tokhom tungah tu hi.
Kumpi tokhom tungah a tut masak kum in Charles in Catholic mi French kumpipa' tanu Henrietta Maria a teenpih manin a uk mite - Protestants thu-um mite thangpaisak mahmah hi.
Tua khitin Charles in gamvai ah ama langte (political opposition) a ut bangin a ukkhum theihna dingin ngaihsutna tawh parliament bang zah vei hiam a phiat (dissolved) khit nungin tua tawh lungkim zo lo lai ahih manin parliament lo tawh gam uk ding 1629 in thukhensatna bawl hi.
Parliament (gam pawl khatte ah Congress) in ama deihna bang funds a piak nop loh ciangin Charles in kum 11 government shutdown bawl hi. Ama deihna bangin parliament panin sum (funds) a ngah theihna dingin thukhun palsat in a khengval in zang (abused laws) in phengtat hi.
Parliament phiatin parliament ah mipite' teelcingte thukham bawlte zui loin parliament lo tawh gam a uk khit nungin kumpi leh parliament kikal ah thuneihna sang zaw kituhna 1642 in nasia takin piang a, kilangneihna lianpi piangsak ahih manin tualgal masa pen First English Civil War kici hong piang hi.
A hat mahmah galkap Ironside forces kicite a makaih Oliver Cromwell in Parliament ah thukham bawl dinga kiteelcing mite (parliamentarians) makaih a, Charles gum Royalist forces kicite gal kidona poimawh mahmah Marston Moor ah 1644 leh Naseby ah 1645 in zo gawp uh hi. Tua khit nungin Second English Civil War ah New Model Army kicite Oliver Cromwell in makaih a, Charles' galkap Royalist forces galkapte in Scotland gam a simna ding panun nungdelhpih uh hi. 1646 in Scottish army-te khut sungah Charles kipiakhia (surrendered) hi.
A tawpna ah mipite in Charles cimtak lua mahmah in a langte ukna leh thuneih khumna high Court ah 1648 kum in kidingsak a, a gam mipite muanna bangin gamta loin khem; a gam lehpei (treason) hi ci-in kimawhpaih a, January 30, 1649 kum in Kumpi Charles' ngawng kitansak hi.
Charles a ngawng a kitansak khit nungin Cromwell in kumpi thuneihna tawh ki-ukna (monarchy) phiat a, Cromwell in English Commonwealth thak ah thuneihna hong len hi. 1658 in Cromwell a sih khit nungin a tapa upa pen Richard in thuneihna a let hangin 1659 in England gamah kumpi thuneihna tawh ki-ukna kikoih kikin Charles I' tapa Charles II kicipa kumpi tokhom tungah hong tu ahih manin aana (force) in France gamah Richard taimang hi.
A sih khit nungin a tapa Francis English commonwealth thakah thuneihna a let theihna dingin lampi a sialsak Oliver Cromwell a gam lehpei ci-in kimawhpaih veve a, a hankhuk sung panin a luanghawm Westminster Abbey panin kitokhia-in Tyburn ah mi kikhailupna ah kikhia hi.
Thuneihna khengval lua a zat khak ding kidawm loin ama bek deihna tawh gam bup upadi zahtakna nei lote thuak hun tung peelmawh veve hi. A thuakna uh a thuneihna len hun lai uh tawh kikhia mahmah hi.
Charles bangin gamta-in, amah etteh kha kei in. Na maban sawt limci lo ding hi.
"Amah in hun leh khuahunte kheel a, kumpite koihin lah a lakhia hi." (Daniel 2:21a)
Reference: History @ Thang Khan Lian #ZUNs
Image may contain: 1 person, text that says "This is Charles. Charles was a king. Charles wanted to rule all by himself. When Parliament wouldn't give him what he wanted, Charles shut down the government for eleven years. He tried to abuse the aw to get funding for the things he wanted. In the end, they cut his head off. Don't be like Charles."

No comments:

Post a Comment