NORTH KOREA IN ICBM TEST LAWHCING TAKIN NEI
July 4, 2017: Us President Trump in North Korea in intercontinental ballistic missile (ICBM) a neih theih lohna dingun US in ahih theih khempeuh suah in dal ding hi ci-in a ot baba den hangin tu ni-in North Koreate' leikhamang Kim Jong-un etkaina (supervision) tawh Ieitung mun khempeuh kha zo ding ICBM missile sitna (tests fire) lawhcing takin nei hi ung ci-in ci-in North Korea in tangkokhia ta hi.
North ten ICBM thak a sit uh Hwasong-14 missile hi a, a sangna lam (altitude) 2,802km ah leng to a, minute 39 sung lengin a ngimna Japan gam-a Sea of Japan a om exclusive economic zone (EEZ) deng hi ci-in North Korean state television in pulak hi. Hwasong-14 missile pen 00:40 am GMT in North Korea nitumna lam tuipi pang panin sitna a neih uh hi ci-in South Korea leh Japan ulian ten ci uh hi.South Korean galkap ulian ten Hwasong-14 pen North Pyongyan province sunga om Banghyon panin 00:40 GMT in kilawnkhia a, 930 km a gamla leng in Sea of Japan deng hi ci-in gen uh hi. Japan Chief Cabinet Secretary Yoshihide Suga in a missile pen missile sawt lengte bang loin minute 40 leng hi ci-in news reporters-te kiangah gen hi. "North Korea in ballistic missile a lotkhiat pen cik mah in kithuakzo (tolerate) ngei lo ding a, Japan in lungphona kinei in, kimawhpaih hi," ci-in news briefing a neihna ah gen hi.
South Korean President Moon Jae-in in galkap ten North Korea' missile thak lotkhiat ICBM hi takpi mah hiam cih lim takin kan lai uh hi ci-in gen hi. US military's Pacific Command in bel North Korea in land-based intermediate range ballistic missile sitna nei uh hi ci-in a statement ah gen a, North American Aerospace Defense Command (NORAD) in North Koreate missile sit thak pen North America adingin vauna (threat) piangsak lo ding uh hi ci-in a statement ah gen beh hi.
July 7- 8 kikal in Hamburg, Germany ah G20 khawmpi om ding a, tua hun ah US, China, Japan leh South Korea makai ten North Korea in June kha bul panin missile a hun khop a lotkhiatna vai genkhawmna nei dingun a ki-upmawh lai takin North Korea in tu ni-in ICBM lawhcing takin sitna nei ung ci-in tangkopih ta uh hi. Japanese Prime Minister Shinzo Abe in leitung gam tuamtuam in warning tampi vei a piak thudon loin North in missile thak sit kikna nei ahih manin North Korea in vauna lianzaw sem piangsak beh hi cih kitel hi ci-in reporters-te kiangah gen hi.
North Korea in US kap kha ding nuclear pua ICBM bawl ding nakpi takin hanciam in, June kha bul pan missile a kizom in test-firings a neih tawh tu ni-a missile a sit kik pen a kizom toto ahi hi. North Korea in June 8 in US leh South Koreate gal dona teembawte tumsak leh kapsia zo ding cruise missile thak sitna neih na kipan uh hi. South Korea President thak Moon leh US President Donald Trump in zan diakin Noreate vauna kikupkhawmna White House ah nei in, Trump in a beisa in North Korea gamtat zia thuak zawhna kang ta (running out) a cih pen thuakzawhna bei ta (patience is over) a cih khit nungin ICBM thak a sit masakna uh ahi hi.
May 10 in President Moon a zum a luah khit nungin North Korea tawh kitelsiam lohna bawlphat ding gen bel in a neih hangin North Korea in missile sitna nei zom zel hi. Trump tawh a kimuhkhawm un zong President Moon in North Korea tawh kihona tamzaw sem neih ding gen bel in nei ahih manin Trump bil ah thalkhiat a, thuakzawhna bei ta hi ci-in Trump in gen hi ci-in Al Jazeera reporter Kathy Novak in South Korea khuapi Seoul panin gen hi. Tu ni-a North ten missile thak sitna neih uh pen US ten suahtakna a ngah ni uh July 4 ni (amau adingin zing ciang) hi a, a beisa hun in zong North Korea in US khawl ni (holiday) in missile sitna nei mun mahmah uh ahih manin USte a phinna uh a lah nopna uh hi dingin kituat hi.
Tua loin China in Korean Peninsula ah buaina kilehlap beh lai leh dal zawh loh suak ding hi ci-in warning a pulak khit nungin North in missile thak sitna nei kik veve hi. UN a Chinese ambassador Liu Jieyi in Korean Peninsula ah buaina kibehlap nawn lohna ding leh North Korea in nuclear leh ballistic missile programmes a khawlsanna dingin China in US leh South Korea ten galdo sinkhawmna (military exercises) a neih nawn lohna dingun nawhna kinei ding hi ci hi.
North Korea' missile thak sitna neih Trump in a zak phet in a Twitter mah ko pah a, a Twitter ah, "North Korea in missile dang khat sitna nei kik leuleu hi. Hih pa'n (Kim Jong-un in) a nuntakna ah a hoihzaw sep ding thei lo ahi hiam? Up ding hamsa mahmah hi. South Korea leh Japan in hih bang kimanna nei lo a beisakna dingin nasia takin a gamtat ding uh kisam hi," ci-in mi khut tawh gul a mat sawmna awng kik hi.
Trump administration in North Korea' gamtatna thuakzawhna kinei nawn lo hi ci-in North Korea gamtatna kho ding leh mi dang khut tawh gul matna ding China in nawhna khauhzaw sem nei dingin na nawh den a, ahih hangin US in Taiwan tungah galvam lompi a zuak manin China lungkim vet lo hi. North Korea gamtatna kho dingin US in China a nawh den keei hangin USte lametna a hawmpi suak lai a, a kilaih ding muh ding om nai lo ci-in Al Jazeera correspondent in ci hi.
#Bottom line: US in North Korea in missile a sit kik leh a kapkhiat sak pahpah ding ci-in May kha bul pek panin USS Carl Vinson aircraft carrier strike group a sawl banah USS Machigan sumbarine leh galdona teembaw a sawl beh hangin tuate tu dong khat vei beek khanglo nai lo uh a, mittaw leh khuaza lo bangin om heihai lai uh hi.
Source: Al Jazeera and news agencies
@Thang Khan Lian