Wednesday, 12 February 2020

Anti-Ship Budget Seriousness’: US Navy in China' Navy Fleet ngimna dingin missiles 1,500 val leibeh sawm

Anti-Ship Budget Seriousness’: US Navy in China' Navy Fleet ngimna dingin missiles 1,500 val leibeh sawm

Feb. 13, Laizing: China’ navy a golna leh a nasep/hih theihna (size and capability) a kibehlap tawh kituakin Pentagon in China ni dang sangin lauhuai zaw hi cih a lungsim vut (serious) zaw ta hi. Hih thu hangin US Navy’s 2021 budget requests a bawlna ah kum nga sungin teembaw kapsiatna dinga kizang anti-ship missiles a leh 20 dek takin a khan'sak sawmte lakah long-range designs cihte zong kihel hi. Tua hi napi-in US Navy in China' ultra-long-range weapons a dem zawh lai kisam ding hi.
US Navy in 2021 fiscal year budget requests a bawlna sungah blue-water operations lamsang ah US Navy a makhelh China' People’s Liberation Army Navy (PLAN) size kibehlap a lehnan' sawmna in anti-ship missiles a hunkhop lei behna ding ngen hi.UN Navy' budget requests bawlte lakah longer-range missiles hunkhop tawh kihelin missiles nam tuamtuam 1,625 lei behna ding sum ngen ahih manin 2016 in defense budget in a nget sangin a leh 20 in tam zaw dektak zen hi. Hih thu hangin Trump in defense spending khan' behsak sawmin US galkapte leh nautangte social security, healthcare banah education systems lamsang ah sum zatna nakpi takin khiamsuk hi.
Defense News in a genna ah, "US Navy in 189 Naval Strike Missiles; Long-Range Anti-Surface Missile (LRASM)210; Tomahawk cruise missiles panin Maritime Strike Tomahawks in upgrade bawlna ding 451 kits, Raytheon’ SM-6 kicite 776, RIM-174 Standard Extended Range Active Missile modified version cihte anti-air weapon dingin lei sawm hi," ci hi.
“Hih budget request pen US Navy in teembaw kapsiatna dinga kimukhia thak (anti-ship inventory) quality leh quantity hangin a lungsim vut mahmah hi cih lim a kilatna lianpi hi. US Navy in LRASM, Naval Strike Missile leh Maritime Strike Tomahawk leina dingin budget a nget pen anti-ship budget lungsim vutna (seriousness) ah a kiheina lianpi hi," ci-in Center for a New American Security ah adjunct senior fellow leh US Indo-Pacific Command staff lui Eric Sayers in Defense News kiangah gen hi.
“Tu-in LRASM tampi kilei beh sawm ahih manin Navy in surface combatants galdo gol ah kipumkhatna nei thei ta ding uh hi. I kipawlpih Australia leh Japan cihte in hih banga galvan hoihte (high-ends weapons) a lei behna dingin kihanthawn hi," ci-in Eric Sayers in gen beh hi.
US' Defense Security Cooperation Agency (DSCA) in nung kalin Australia tungah LRASMs galvan 200 a naval forces uh a hatsakna dingun $990 million tawh kizuak a, hihte hangin hong tung ding kumte ah China PLAN lehnan'na dingin zang thei ding hi ci-in pulak hi.

A GAMLA ZAWTE AH KILAINA (A DUEL OF RANGES)

US Navy in missile thak lei beh dingin a nget a tam zawte pen China’ anti-ship missiles kap khakna (ranges) sanga mun gamla zaw kap ban ding a ngimna hi. Sputnik report in a gen khitsa bangin China' People’s Liberation Army in galvan nam tuamtuamte zat khan' beh a, PLA Rocket Force (PLARF) in zong Chinese tuipi pangte ah US Navy teembawte kapsiatna dingin mun gamla kap khak theihna - long-range weapons bawl beh kisaan lai hi ci hi.
Tua bang missiles-te lakah 400-kilometer range YJ-12s, 540-kilometer range YJ-18; 290-kilometer range supersonic CM-401 anti-ship missile cihte kihel hi. Tua banah PLA’ anti-ship ballistic missiles kitakhuai zaw a dang nih om lai hi: (1) Dong Feng-21 medium-range ballistic missile (with an increased range) kicite US intelligence in a range 3,000 panin 4,000 kilometers kikal hi dingin ummawh uh hi (2) Modified short-range ballistic missile kicite a range 900 kilometers hi. Hihte gel pen air-launched ballistic missiles hi a, leinuai (underneath) a modified Xian H-6 bomber panin kilawnkhia galvan nam nihte hi. Sputnik reports in hih galvan nam nihte range in gamla kap ban lua ahih manin US teembawte' radars peel/kheng ahih manin British ten Falklands War ah sihna a tuah khisa bangun special danger suaksak hi ci hi.
China' galvante tawh tehkak hi leng US Naval Strike Missile' bawl Kongsberg kici a operational range 185 - 555 kilometers kikal bek hi a, LRASM kicite range 370 kilometers bek ahi hi. Ahi zongin US Navy in a budget requests ah a nget modified “Maritime Strike” Tomahawk kicite 2023 ciangin a kizattheih (operable) a range 1,600 kilometers ciang hi ding ahih manin China' weapons-range dem zo nai tuan lo ding suak hi.
"PLAN leh US Navy kihalna guam gol mahmah hi' (That is a very big gap) hi ci-in nung kum May kha-in Mitchell Institute for Aerospace Studies ah senior fellow leh US Special Operations Command adviser Robert Haddick in na gen khinzo hi. Ahi zongin a ranges pawl khatte pen over-the-horizon spotters kicite lakah MQ-8C Fire Scout drone helicopter cihte panin a galvan kilawnkhia leh a gamla zaw US Navy ten kap ban thei ding hi #(Bang hang hiam cih leh huih lak panin galvan kilawnte pen huih hangin a speed manlangsak beh thei hi).

CHINA’ THAHATNA KIBEHLAPIN KHANG

Tu-in China' PLAN pen US Navy sangin gol zaw khin a, US Navy in teembaw (vessels) 290 nei a, PLAN in 300 nei khinzo hi. Defense News in a genna ah 2035 ciangin PLAN in gal dona teembaw (ships/vessels) 420 nei ding a, US Navy’ in ngimna lianpi tawh a keek gol beh sawmin 2030 ciangin 355 ships neih sawm hi ci hi.
China PLAN pen a golna/zaina (size) bek kikeek beh loin a hoihna (sophistication) zong kikeek gol beh a, a teembaw luite zat nawn loh dingin khawlsakin (retiring) a thak advanced warships kicite tawh laih hi. January kha-in PLAN in Asia adingin a golpen leh leitung adingin a golpen nihna first Type 055 guided missile cruiser, Nanchang kici zat dingin commissioned khiat pen US Navy’ Zumwalt-class ships sangin neu zaw bek hi. Nung kum in zong China in amau i bawl masak gal vanleng puakna teembaw (first domestically designed and built aircraft carrier) Shandong na commissioned khinzo a, lei leh tuipi ah tai thei amphibious assault ship unnamed Type 075 kici na zo siang ta hi.
Sources: Defense News & Sputnik
@ Thang Khan Lian #ZUNs
Photos 2 leh 3: Tomahawk Missile launcher; China's Xian H-6N bomber carrying an air-launched ballistic missile (ALBM) in "Modern Ships" magazine

I GAMTATNASATE KI-ENPHA KIK NI - MAN I KISA HIAM? (ZOMITE VEINA LIANPI TAWH TUT MUN PAN LUNGGEEL)

I GAMTATNASATE KI-ENPHA KIK NI - MAN I KISA HIAM? (ZOMITE VEINA LIANPI TAWH TUT MUN PAN LUNGGEEL)

Tu hun ciangin na khempeuh baihlam mahmah ta hi. Tua ahih manin gam leh minam it kineih, biakna uk kineih, Kristian kineihkhem ding, thu thei lopi a thei pen keek banga gen ding pen baihlam mahmah a, mi hoihna leh mi thuman kineihtawm, na neihsa na lamsa hanga hong it hong ngai kineihtawm tam mahmah a, kikhemna zong baih mahmah ta ahihna manin poisakna nei lo leh a thumanna thagui kitat mi tam mahmah ta hi. Melhoih lopi nangawn melhoih suah banga bawl theihna ding zong baihlam mahmah ta hi.
Khristian thu-upna zong a pualam kizepna (fashion) banga zang Khristian kitam mahmah ta a, Satan' sawltak sia nengneng leh degree nengneng ngah zong Zomite sungah kitam mahmah a, tan (class) sawm zo lopi PhD, D.Phil. adng dng degree buaih ngah bang ki-om kha thei lai hi. Mihingte i kineihkhem pen a lamdang hilo hi. Bang hang hiam ni dangin Vantungmite lakah a lianpen ahi ngei Zingsol Tapa (Morning Star) Satan nangawn zong a kineihkhem siam vantungmi banga kibawltawm thei pa ahi hi. Kineihkhemna tawh midangte i khem zawh hangin i khemte pen Pasian' bawlsa mah ahih manin a piangsakpa khemna mah ahi hi.
Korin Nihna 11:13-15 sungah, "Amaute pen sawltak taktak hilo in, sawltak a kineihkhemte hi uh a, a nasepna uh-ah zong zuau-in, Khrih’ sawltak taktak a bat theihna dingun a mel kiseel ahi uh hi. Tua pen lamdangsak ding lo hi. Satan nangawn Pasian’ vantungmi tawh a kibangin kibawltawm thei hi. Tua ahih manin Satan’ sawltakte pen thuman nasem bangin a kibawl manin lamdangsak ding hilo hi. Hun bei ni ciangin amau gamtatna bangun thuak ngawn ding uh hi," na ci hi. Satan in ni 40 sung Jesuh a ze-etna thu Matthai 4:1-11 sung en leng LST bulphuh ngiatin Jesuh thum vei na ze-et hi. Tua hun ciangin Amen, Hallelujah, Praise the Lord, Topa hoih hi, Topa thupha hi ci khempeuh leh tua kammalte ci-a awng baba khempeuh zong up khit pahpah hun hi nawn lo hi.
Thupha i cih pen Satan nangawn in mi thupha nak piak theih lua hi. Thuman lopi a hauhna ngah a, thuman lopi tawh a (zaa) ngah nop khat a ngah (uliante sum guaigu sim) manin Topa' thupha hi a ci, thumanna lopi in a tun nopna mun leh gam a tun zawh manin Topa' thupha hi ci-a awngawng pawlte Amen na piakpiak a, thupha na ban piakpiak leh Satan galkapte adingin Amen leh thupha a piapia na hi zawsop thei hi. Satan gamkeek leh Satan thupha piapia na hih khak ding kidawm mahmah in. Hih thu pen i Pastorte, i Reverend-te, Evangelist-te leh i sia nengneng ten hong hilh; gen ngam ngei lo ding uh a, zong genkhia ngam ngei lo kha ding uh hi. Bang hang hiam cih leh a "Love Gifts" tuinak i huk bing bangin a luangkhia nawn lo ding a, a "Love Gifts" ngah ding maban uh kang ding ahih manin deihsakna tawh hangsan takin kong genkhiat ngam hi zaw bek hi.
Tu hun ciangin van leh lei leh a sunga om na khempeuh a piangsak Topa Pasian min ut bangbanga a pheng zat ngam leh a dau ngaihsut mahmah Satan's galkap hopi khat ki-om ta hi. I LST sung en leng Paikhiatna (Exodus) 20: 7 sungah, “Topa note’ Pasian’ min a sia lamin na zang kei ding uh hi. Bang hang hiam cih leh Topa in ama min a zang khialte gim pia ding hi," ci-in Pasian in Moses Thupiak Sawm a piakte lakah kihel hi "Topa note’ Pasian min a hoih lo lamin na zang kei un," cih ciang bekin na khawl lo a, "... a zang khialte gim kipia ding hi," na ci tuah lai hi. A man lopi a zat khak pen gim ngah theihna ahih manin ut bangbanga zat a, zangkhai ngaihsut ngamhuai ding na hi peuhmah lo hi. A man lopi-a zangzang kha na hih leh zong na thuak zawh loh ding gimna na ngah ma-in a mawkna in na zang khial nawn kei ta in. Satan' thupha ahih kei leh zuau thupha khawng peuh Pasian' thupha hi cici ngam a, Pasian a ciamnuihbawl ngam leh a haibawl ngam phelphal kitam mahmah ta hi.
Zomite pen i LST sin ten LST deihna tawh kituak lopi-in buaih ngah kha-in, piangthak lopi-ialn LST sin leh gamdangte tun nop man leh thadah man peuh a LST sin a tam luat man hi peelmawh ding hi ven buaih ngah i tam semsem hangin i Zogam ah Kha mangthang mat ding awlmawhna nei mel lo tampi om ta a, khanlawhna piang tuam mel lo a, pawlpi thak vive zak ngei nai loh tampi kibehlapna ding bek a piangkhiasakte hong suak zawsop uh hi. Tua ahih manin kha mangthang leh pawlpi sunga tuute awlmawh lo LST buaih ngah leh Sia leh Sia nengneng kitam lua ta ahih manin maban ah LST sin ding i sawlkhiat cingin lim tak-a sit phathuai mahmah ta a, sia za leh ordination piak theih ta ci-a piakpiak ngamhuai nawn lo bang ta hi.
Pawl i tam manin i sawm-a-khat i piakkhiat za a khang hanhan tuam a, i kha mangthang veina leh i mat zah a khan' tuam beh a, Pasian' gam i zaisak zawk sem a, Pasian' adingin gam gol zaw i keek behna ding ahih a, i Zogam ah kha khanlawhna thak nasia mahmah hong tun' tuam ding ahih leh bel pawl thak ban phuankhiat behbeh lai leng zong phamawh lo hi. Khan'tohna ding leh Pasian' gam keek behna ding ci i hih leh bel Zomi sunga innkuan pha zah i innkuan kim ding pawl phuankhia tiltel leng zong sia lua lo kha mah ding hi (hoih bel sa tuan kei lai ing).
Pasian' pen itna Pasian ahih manin itna Pasian a zahtak Sia khatin a kipumkhat kimlai pawl khen behbeh lo ding a, Pasian zahtak taktak ahih uh leh Sia nengnengte in pawl kipumkhat kimlai phil taang banga kikhenna dingin philphil in nawknawk lo ding uh a, pawl kipumphat semsem theihna ding, kha mangthang a tam zaw sem mat behna dingin leh Pasian' gam keek behna dingin awlmawh masa pen ding uh hi. Khris' pumpi pawlpi pumkhat kimlai khenkhen den keei pen Khris simmawhna leh ciamnuih bawlna, Khris' pumpi balkeekna leh Khris ze-etna lianpen hi. Sia za zong naupangte lungkimna dingin muamkhum tang i hawm bangin hawmhawm nawn kei leng i pawlpi cidam zaw ding a, i kipumkhatna kip in kho zaw dingin lamethuai zaw hi.
Tua ahihna manin Zomite aw,
“Massah munah amah na ze-et uh bangin Topa na Pasian uh na ze-et nawn kei ding uh hi."[cf. Thu Hilhkikna (Deuteronomy) 6:16]
Tua hun ciangin Khristian kineihkhem leh Khristian taktak, Sia leh Sia nengneng, secular leh theory degree piak tak lopi buaih ngah leh Zuaumi leh Zuaugum kitam ta ahih lim takin na na sit phat masak kei leh ngia tuuvun silh ngia peuh tuuvun na sasa kha den ding hi. Gam leh minamte sangin ama gilpi ading, kha thu sangin ama gilpi adingin leh "Love Gifts" deih leh ngah theihna ding a thupisim zaw tam ta ahih man in kidawm in. Mi khat khatvei na kikhemsak zawh leh nang mawhna hi pah lo a, nih vei sanga tam zaw na kikhem sak zawh leh midang mawhsakna dingin paulap na zonzon hangin nang hai man leh nangma mawhna hang liuliau hi bek hi. Ngia tuuvun silh leh tuu khentheihna dingin ngaihsutna khuak hong pia Pasian hi. Na khuak a siat khak ding lau a, sumbuk ah zuak sawm na hih kei buang leh sazuk in zatna ding mel nei loin a ki a puak ngaungau den keei bangin na luzang ah suk puak, to puak belbal kawikawi nawn kei in sanggam aw ....
Tu gun pen Computer or Technology Age kici ta a, kum zalom 21 hun hita ahih manin kha thu bek theih hun hilo a, leitung thupiangte zong i kan a, i theih ding kisam ta hi. Thu kan lo a tam luat manin democracy gamte ah politicians ten mipite khem nop sa lua-in nuamsa lua mahmah uh a, gam sunga khantohna piang tuam loin, nekgukna takgukna tawh kidim a, mipi ten phattuamna kingah zong nawn mel lo hi. Khutzung kuai a sim theih zah bekin hamphatna khempeuh luakmang uh a, a kampi bek uh tawh hong lungdamsak zo lai uh hi. Kha mangthang leh pawlpi sunga a tuute uh nangawn a awlmawh man lo i Sia nengneng teng peuh politicians tengin na bumhai zawsop in, politics uuk mah mahin a thei pen bangin a pau eueu ngam kitam mahmah hi.
Internet tun'na mun vive ah Zomite a om kitam ta ihih manin leitung thupiangsate tangthute (World History) leh tui hun-a leitung thupiangte (Contemporary Events) lim takin kanhuai ta hi. Tua loin upmawh thugen teng umsuk pah, haipih pah in, i mitdel sialkhau let den ding hi. I nute moman sanga tam man zaw Smartphone vive a tawi kitam ta ahih manin i phone ah LST apps download kim in, sim tantang leng pawl kikhen behna ding thu kimu lo ding a, thumanna leh cihtakna thu vive leh thuman lote khan'sihna leh cihmawhna a tuahna thute uh kimu ding a, Pasian' kammal kitel semsem ding hi. Leitung thupiang lim takin kan den leng gilpi leh min bek deih a awnawng politicians leh Sia nengneng ten hong khenkhen zo nawn lo ding uh a, pawlpi zong bawltawm bomb bangin upmawh loh kalin a puakkham bak bangin puakkhap behbeh nawn lo ding a, politiciante thugen khempeuh LST bangin ki-um khin pahpah nawn lo ding a, news kipost khempeuh kiselsel lo ding a, zaknop deuh tuam leh zakdah deuh tuam, up tuam leh up loh tuam seae cih bangin kikhenkhen nawn lo ding hi. Thuman leh man lo kan kisawm ding a, thuman thuzuau kikhentel thei pan ding hi.
Tu hun ciangin i thugente mihingte zakdahna ding sangin Pasian in a zakdah ding gen khak ding ka lau zaw a, mi khempeuh zaknop ding zuau bulomtang teng peuh mutmut sangin kuamah zak nop mel loh thuman leh Pasian' deihna tawh kituak ding leh genkhiat dinga kilawmte genkhiat ding pen ka hanciamna leh ka thu bullet khat hi zaw hi. Thu kigen khempeuh i up ma-in kan ltel masa in, lunggai dide masa phot ni. Siate gen khempeuh i up ma-in i Siate gente i LST deihna leh Pasian' deihna kituak hiam cih kan masa ni. Tua hi leh kikhial lo pen ding hi.
Thuman lo-a gamtatna leh hauhna tawh lawm ding tampi neih sangin thuman a lawm ding tawm bek neihna manpha zaw hi. Mi khempeuh na lungkimsak sawm leh na lawhsam den ding hi. Mi khempeuh zaknop ding leh phattuampih loh ding thu gengen sangin kuamah zak zop mel loh thuman gen a, khat leh nih beekin a phattuampih ding genkhiatna manpha zaw pek hi. A khial ngei lo ki-om lo a, khialhna panin a sin theite mi lawhcing i cihte hi. A tuk ngei lo ki-om lo a, a tuk ngei lote sangin tuk napi a thokik mipa thahat zaw-in kip zaw hi. I gamtatnasate ki-en pha kik ni. I gamtatna, i kampauna, i thu-upna, i thukhensatna, i thupha ngahte sia leh pha khen theihna, gamtat khuahei kilawm leh Kha thu lamsang (morally, ethically and spiritually) tawh a kituak hiam, a kilawm leh a man mah hiam? Khristian ngeina leh Pasian' deihna tawh a kituak mah hiam cih ki-en pha kik zaw ni. Maisakna deih vive leh a khial vive ihih manin gen khialh gen val omte kimai sak ni. Kideihsak luat manin hi zaw hi.
Khat vei lai....
Tua ahihna manin Zomite aw,
“Massah munah amah na ze-et uh bangin Topa na Pasian uh na ze-et nawn kei ding uh hi."

✍️Thang Khan Lian