Wednesday, 12 June 2019

LA LEH SAHANG' TUNG PANIN NGAIHSUT DING TANGTHU

LA LEH SAHANG' TUNG PANIN NGAIHSUT DING TANGTHU
Ni khat gammang lakah ganhing lak panin a ciim lo pen pawl a kingaihsun leh ganhingte hai pen pawlin a kituat la (donkey) leh sahang;kamkei (tiger) hong kituak kha uh a, hih bangin hong kiho uh hi.
La in sahang kiangah hih bangin ci hi: "Lopate leh lohingte dum kiukiau uh hi pu hang aw..."
"Na zuaupi hi. Cikmah in lopate leh lohingte dum ngei loin hing kilhkelh (green) khin uh hi," ci-in sahang in nial hi.
Khatin lohingte dum hi ci-in pang tentan a, khat in hing kilkel hi ci-in pang tentan a, a kinialna uh man sa tuakin tungnun' kituh thapai uh ahih manun hong khauhpai semsem in nasia semsem (became more intense) hi. A nih tuak un a panna uh lenkip cinten tuak uh ahih manin lohing mel puak tawh kisai a kinialna uh thubuai vensakna dingin gammang a kumpipa - Humpinelkai thukhensatna bawlsak dingin Humpinelkai' kiang va zuan uh hi.
Sawt khop hong pai khit uh ciangin ganhingte' kumpi gam laizang-a tu hithiat Humpinekai' kiang hong tung ta ngawngaw ta uh hi. Ganhingte' kumpipa Humpinelkai' kiang hong tun phet un sahang a pau ma-in la hong awng khia lela in sahang a pau thei lo liangin koih a, "A zahtakhuai pupu Nelkai aw, lohingte dum mah hilo ahi hiam?" hong ci hi. Humpinelkai in a lu susuk ngaungau pong in, "Hi mah hi boihboih aw, lohingte dum mah hi," ci hi.
Sahang a kamkeeksak man lo liangin la hong pai zom daidai lai a, "Pupu Nelkai aw, tua hi napi-in hih sahang liakluak in ka thugen um loin hong thal nial thapai in hong nawngkaisak dipdep hi. Tua ahih manin a thuak dinga kilawm dan;gawtna (punishment) a thuak dingin kilawm ahih manin dan pia ta peuh in," ci-in kunh ngaungau hi.
Humpinelkai in a kianga thubuai a thukhensatna (verdict) hong pulak khia a, "Kum khat sung thong sungah sahang kikhia in gilbeem baang zut ding hi," ci-in khensatna bawl hi.
Ganhing dangte khempeuh in Humpinelkai' thukhensatna za kim uh a, a thukimpih lo tampi a om hangin uke ake ci ngam sese lo uh ahih manun a nial ngam kuamah om lo uh hi. La in thukhensatna a zak ciangin lungdam lua in gammang lakah koi tai in diang laklak kawikawi a, kum khat sung thonginn ah sahang kikhia dingin kipaikhiatpih pah ziau hi.
Thonginn sungah a kikhum ma-in sahang in Humpinelkai' kiangah lau kawmpipi leh liing kawm in, "A zahtakhuai pu Nelkai aw, ganhing dangte mitmuhna ah hong su dikdek in nong guallelsak a, nong maizumsak hi. Bang hang hi thong ahi hiam? Lohingte hing dikdek mah hilo hiam?" ci-in huau gu suausuau hi.
Humpinelkai in, "Hi mah hi, lohingte hing dikdek khin mah uh hi," ci-in dam in dawng hiat hi. Sahang in, "Tua ahih leh bang hangin kum khat thongkia dingin bang hangin dan hong pia mawk na hi hiam?" ci-in dong hi.
Humpinelkai in, "Lohingte a hin' dikdek loh man leh a dum diediai manin dan hong kipia hilo a, tua ngaihsutna mumal nangawn nei thei lo la hai khat peuh na va kinialpih man leh na thubuai uh vensakna dingin nong nawngkaisak manin dan hong kipia hi zaw hi," cihsan hithiat hi.
Hih tangthu tom panin i sin ding leh ngaihsut ding: 2019 leh 2020 ciangin Zomi tampite' teenna India, Myanmar leh US ah general elections leh presidential elections om ding hi. Meetang a tuh (candidates) hoih pente ading bekin na vote manpha pia in. Ngaihsutna nei lo la hai tawh na kinial khak a, na pummuan khak veve lai leh kum nga sung dan/gawtna na thuak ding a, kum nga hong tungkik ma (US ah bel kum li) na vote tawh na voting rights power tawh hih theih na nei kei ding hi. Kimanna ding nei lo leh zatna ding om gam leh minam makai hi cih thei napi-in i va teelcing teitei veve pen i teelcing makaite mawhna hi loin ei a teelcing vote neite leh khiate (voters) mawhna hi zaw hi.
Leitungah a dik lote in zong thukhenna mai-ah diksakna a ngah hun uh leh gualzawhna a ngah hun uh na om thei zel a, a dik/a man lopi tawh gualzawhna na ngah hun a om tei sam hangin dikna na ngah tuam beek kei ding hi. Nial zawh man, sel hat thu leh paulap siam man leh midangte mawhsak dan siam man peuh tawh gualzawhna na ngah hun a om tei hangin thuman om khinsa kilaih kik thei lo ahih manin thuman kimlai a man lo suak tuam lo a, na hih khialhte leh mawhpuakna (mistakes and responsibilities) panin tai thei tusn loin na peng theih tuan loh hun hong tung veve ding hi cih zong phawk in.
✍️ Thang Khan Lian

No comments:

Post a Comment