KHUAPI LUNGSIM LEH NUNTAK ZIA A NEI A KINEIH KHUATA NUPINU' TANGTHU
Ni khat khuata neu mahmah khat a khangkhia leh teng nupi khat khuapi zin dingin mawtaw tungah tuang hi. A mawtaw tung tuanna in khuapi a nawk khak ciangin khuata mi ahih lam leh khuata lungsim leh nuntakna tawh nungta ahih lam seelsim nuam in, nawlkhin nuam ahih manin a kianga tu nupi khat kiangah...
"Khuata ah khangkhia, teng leh nungta ka hih tei sam hangin khuata ah vaimim, gataam cihte kinei nawn vet lo a, buhsih vive kine in, a lim nono a al nono vive kine den keei ta hi," ci pong hi. A kiangah tu nu in lah a thugen na thupisimpih lua ngakngak lo ahih manin, "Aw.... hi maw?" ci-in a thugen thukimpih lua kineih in a lu na suksan ngaungau hi.
Tua leh a mawtaw tuanna uh sawt lo hong tai khit nungin tua khuata nupi pen mawtaw kham ahih dihdih laizang manin a neksa teng hong lua khia lela a, vaimim leh gataam a khalkhal a lomlom a henhen in a kam sung panin hong kikhuk khia teltal hi.
Cihna ding thei loin tua khuata nupi in, "Hori shet! Mawk peuhmah i nek ngei loh teng peuh hong kikhuk khia tultul keei mawk ve e..." ci-in paulapna ding zongin nui fefa zaw lai hi.
Hih khuata nupinu bangin tu hun ciangin a tawta nuam ki-om nawn lo a, politics tawh kikhen thei mihing kuamah a om loh mah bangin Zomite zong a neu a lian politics ki-uk thei mahmah hi. Khuata khat panin gamdang gam a tun vat khit teh a lu leh khuak gol pah beba ding a sa leh a omna gam sung gol mahmah napi tua gam sunga thupiang khempeuh a thei khin keei pen dinga kingaihsun leh kiluteisak mahmah zong a hunkhop mah ki-om hi. Lim takin nam leng gataam ning gim nam nena lai ding, tu hun pen Technology Age or Computer or Internet Age or Globalisation hun ahih lam nangawn phawkkha loin i Zogam a omte a hai bawl mahmah leh thu thei vet lo ding peuh a ngaihsun a kikhuapi luteisak leh a kiluteisak nuam pong peuh kitam mahmah dep hi.
Gam makai (politician) khatpeuh pimuh in pasian zah a ngaihsun a thupisim leh pumgup a sihpih ngam zong a hunkhop mah ki-om hi. A pumgup makaite uh thu tawh kisai TV news channels tuamtuam panin a thugennate uh, media tuamtuam ah kigelhte et theih leh sim theih dingin leitung bup ah kizeel in dim liapluap napi, "kei ama omna gam-a om hi'ng.... ken no sangin thu tel zaw ing," ci-in thu telcian pen kineih leh makaite khialhna nangawn sihgup a pumgup ngam lai kitam mahmah lai dep hi. A khial thei lo ding bangin ngaihsutna nei-in Medieval Age hun lai-a "Kumpipa khial thei lo hi. Khial ngei loin dik den hi," (The King can't be wrong, the King is always right) cih concept mitdel sialkhau let in, ahihna bang uh leh news a piansakte uh gen khak ding sih zakdah a zadah kitam mahmah lai zen hi.
Khang Tangthu Masa 21:1-27 sung simsuk leng David' galkapmang Joab' awi lopipi in Beersheba panin Dan ciang milip phazah a simsakna manin Kumpi David' khialhna hangin mipi tul 70 in sihlawh uh hi. Kumpi David kisik in a thumna ettehhuai mahmah hi. Paulapna ding leh mawhsakna ding zong deidai sese loin a khialhna mawhpuakna tavuan (responsibility) la ngam in,
“Mi phazah a sim dingin thu a piapa keimah hilo ka hi hiam? Khialin a gitloh gamtat mahmah pa keimah ka hi hi. Ahih hangin hih mite in bang gamtat khialhna nei ahi uh hiam? Topa ka Pasian aw, kong thum hi, keimah leh ka innkuan gim hong pia in. Ahih hangin na mite tungah gimna tungsak kei in,” a ci hi. (1 Khang Tangthu 21:17).
Leitung bup zak ding leh muh theih dingin Internet leh TV channels tuamtuam a news kikhahkhia sources bulphuh nei-in ahi bangin Zolai tawh kitheisawn ahih manin pum zakdah leh zumpih in, thu thei zaw leh a tel pen kineih in a thu pianna gam-a om hi'ng cih ciang bek kisiamtanna na neih hangin a sawt loin khuata ah vaimim, gataam ne nawn loin buhsih vive, a lim nono leh a al nono vive bek ne napi vaimim leh gataam khal a lomlom a lua khia in a nui fefa nupi mah na bang veve ding a, khuata mi na hihna na keel luphum hong kilang khia veve ding hi.
@ ZUNs Ciamnuih Correspondent
No comments:
Post a Comment