US LEH SOUTH KOREA IN THAAD SOUTH KOREA AH KOIH DING PHASA
July 9, 2016: North Korea in nuclear leh missile sitna (test) nei niloh ahih manin US leh S. Korea patau kieukiau pian mahmah a, N. Korea in a nuclear leh missile neihsate tawh hong kap vat khat leh cihna tawh US leh S.Korea in in missile dal theihna ding galvan (anti-missile) Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) kici S. Korea ah koih dingin phasa uh a, ahih hangin koi munah kikoih dinga, kua ukna nuai-ah ah om ding hiam cih kitel lo. Hih THAAD system S. Korea ah koih ding pen China in na zadah mahmah a, a beisa hunin zong US leh S. Korea uliante kiangah koih kei un ci-in nolh den uh hi. THAAD pen US in a muan mahmah hangin Russia leh China in a kapsiatna ding bawl khin zo uh hi.
Chinate Foreign minister in THAAD system in N. Koreate’ missile kap lam a kitheih banah a kapkhiat theih hangin South East Asia gam kiimah muanna leh bitna linglawngsak zaw ahih manin US in S. Korea ah THAAD system a koih ding China in kideih lo hi ci-in ci-in gen hi.
Terminal High Altitude Area Defense System (THAAD) bang hiam?
Mun nai cik leh gamla lua lo (short-range and medium-range) ballistic missiles a kikapte a ngimna mun a khak ma-in (terminal phase) kapkhia thei hi.
A kapsia ding leh a susia ding (Hit-to-kill) technology in kinetic energy kici tha nei a, tua in missile kikapte na kapsia thei hi.
A range pen 200 km hi a, mun san’na 150 km ciang kap kha thei hi.
US in N.Korea in missile tawh a kap ding a lauh manin a beisa in Guam leh Hawaii ah na koih ngei hi.
Gal ten missile a kap ciangin THAAD radar system in na theikhol thei a, THAAD in galte missile kap a dalna ding leh a kapsiatna dingin interceptor missile kici tawh a ngimna mun a khak ma-in na kap thei hi. THAAD system ah interceptor missiles kithuah hi.
Korea a BBCte Korea Correspondent Stephen Evans in China in THAAD system S. Korea ah kikoih leh tua THAAD radar in China gamsung leh a galphual munte mu thei ding hi ci-in lunghimawh pian ahih manin US leh S.Koreate thukimna pen na zadah mahmah hi ci-in gen hi.
US leh S. Korea in THAAD system N.Korea ah koih ding vai pen N. Korea in long-rang missile sitna a neih khit nungin February kha pekin kamkhupna na nei uh hi. "South Korea US in THAAD system pen S.Korea kepbitna dingin koih ding phasa ta a, a sawt loin kikoih pah ta ding hi,” ci-in zanin South Koreate Defence Ministry in zanin tangko khia hi. USte' defensive strategy, Lt. Gen Thomas S. Vandal (US Eighth Army in South Korea) in N. Korea in galvan lauhuai nono bawl niloh ahih manin US in a pawlte humbitna dingin THAAD system a koih loh phamawh hi ci-in a siamtan’na thu gen hi.
North Korea in tu kum bul in hydrogen bomb leh long-range missile sitna a neih manin US in sum leh paai leh galvan tuamtuam leina leh zuakna gakna (sanctions) a pulak khum manin N. Koreate’ leikhamang Kim Jong-un in hih USte sanctions pen USte ngian leh kido hi hang cih hong pulak khumna hi a, US in a sanctions a lakkhiat kei leh US tawh kikawmtuahna, kihona khempeuh kikhaktat den ding hi ci-in Yonhap news agency in gen hi. US Treasury in Kim Jong-un in human rights nakpi takin palsat a, a gammi million tampi tungah haksakna a tun'sak banah bawlsia in, thonginn ah mi thah dingin thupia in, aana tawh nasemsak hi ci-in ngawh hi. Pawlkhatte upmawhna ah N.Korea gam sunga thonginn tuamtuam sungah thongkia mi 80,000-12,000 kiimte pen kibawlsia, kibuan in, khat khit khat kithat den hi ci uh hi.
-BBC
July 9, 2016: North Korea in nuclear leh missile sitna (test) nei niloh ahih manin US leh S. Korea patau kieukiau pian mahmah a, N. Korea in a nuclear leh missile neihsate tawh hong kap vat khat leh cihna tawh US leh S.Korea in in missile dal theihna ding galvan (anti-missile) Terminal High Altitude Area Defense (THAAD) kici S. Korea ah koih dingin phasa uh a, ahih hangin koi munah kikoih dinga, kua ukna nuai-ah ah om ding hiam cih kitel lo. Hih THAAD system S. Korea ah koih ding pen China in na zadah mahmah a, a beisa hunin zong US leh S. Korea uliante kiangah koih kei un ci-in nolh den uh hi. THAAD pen US in a muan mahmah hangin Russia leh China in a kapsiatna ding bawl khin zo uh hi.
Chinate Foreign minister in THAAD system in N. Koreate’ missile kap lam a kitheih banah a kapkhiat theih hangin South East Asia gam kiimah muanna leh bitna linglawngsak zaw ahih manin US in S. Korea ah THAAD system a koih ding China in kideih lo hi ci-in ci-in gen hi.
Terminal High Altitude Area Defense System (THAAD) bang hiam?
Mun nai cik leh gamla lua lo (short-range and medium-range) ballistic missiles a kikapte a ngimna mun a khak ma-in (terminal phase) kapkhia thei hi.
A kapsia ding leh a susia ding (Hit-to-kill) technology in kinetic energy kici tha nei a, tua in missile kikapte na kapsia thei hi.
A range pen 200 km hi a, mun san’na 150 km ciang kap kha thei hi.
US in N.Korea in missile tawh a kap ding a lauh manin a beisa in Guam leh Hawaii ah na koih ngei hi.
Gal ten missile a kap ciangin THAAD radar system in na theikhol thei a, THAAD in galte missile kap a dalna ding leh a kapsiatna dingin interceptor missile kici tawh a ngimna mun a khak ma-in na kap thei hi. THAAD system ah interceptor missiles kithuah hi.
Korea a BBCte Korea Correspondent Stephen Evans in China in THAAD system S. Korea ah kikoih leh tua THAAD radar in China gamsung leh a galphual munte mu thei ding hi ci-in lunghimawh pian ahih manin US leh S.Koreate thukimna pen na zadah mahmah hi ci-in gen hi.
US leh S. Korea in THAAD system N.Korea ah koih ding vai pen N. Korea in long-rang missile sitna a neih khit nungin February kha pekin kamkhupna na nei uh hi. "South Korea US in THAAD system pen S.Korea kepbitna dingin koih ding phasa ta a, a sawt loin kikoih pah ta ding hi,” ci-in zanin South Koreate Defence Ministry in zanin tangko khia hi. USte' defensive strategy, Lt. Gen Thomas S. Vandal (US Eighth Army in South Korea) in N. Korea in galvan lauhuai nono bawl niloh ahih manin US in a pawlte humbitna dingin THAAD system a koih loh phamawh hi ci-in a siamtan’na thu gen hi.
North Korea in tu kum bul in hydrogen bomb leh long-range missile sitna a neih manin US in sum leh paai leh galvan tuamtuam leina leh zuakna gakna (sanctions) a pulak khum manin N. Koreate’ leikhamang Kim Jong-un in hih USte sanctions pen USte ngian leh kido hi hang cih hong pulak khumna hi a, US in a sanctions a lakkhiat kei leh US tawh kikawmtuahna, kihona khempeuh kikhaktat den ding hi ci-in Yonhap news agency in gen hi. US Treasury in Kim Jong-un in human rights nakpi takin palsat a, a gammi million tampi tungah haksakna a tun'sak banah bawlsia in, thonginn ah mi thah dingin thupia in, aana tawh nasemsak hi ci-in ngawh hi. Pawlkhatte upmawhna ah N.Korea gam sunga thonginn tuamtuam sungah thongkia mi 80,000-12,000 kiimte pen kibawlsia, kibuan in, khat khit khat kithat den hi ci uh hi.
-BBC



