POLITICS SAAN DAN LEH KIMAWLNA NAM NIH TEHKAKNA
Leitung ah mihing gilpi sunga bawngsa 100 grams mu thei in, Uttar Pradesh state sunga om Dadri khua-ah kum 50 leh Muslim minam Mohammad Akhlaq in a refrigerator sungah bawngsa koih hi ci-in Hindu cow vigilante group (Gau Raksha kicite) ten sa kiseelcip a muh theihna uh India gam bek ahi hi. Tua bawng' nuntakna hu nuam ten Mohammad Akhlaq a inn panin kaikhia in September 29, 2015 in suangtum tawh denglum uh hi. Tua zong keelsa hi zaw lai hi. Tua bek tawh Gau Raksha mihon (fundamentalist mob) ten hun sa loin Mohammad Akhlaq' tapa kum 22 vua liam gawp sawnsawn lai uh hi.
Refrigerator sunga bawngsa kikoih dinga ummawh mukhia zo napi un Valentine's Day ni February 14 in Jammu and Kashmir state sunga Pulwama kiim-a Srinagar-Jammu highway ah CRPF galkap 2,500 kiim tuanna convoy mawtaw 78 kiim kizui in suamna dingin suicide bomber SUV sunga RDX bomb 350 kg kiim kikoih mukhia thei kuamah om lohna leitung ah India gam bek ahi hi. A ruling government lah gam mite security bit pen leh gamgi bitna ding panla pen a kuku leh gam it pen a kineih a kuku conservative BJP makaih NDA government ahi hi.
India Prime Minister Modi in India siah piate (taxpayers) sum zangin May 2014 panin PM a let khit nung gam 55 ah 48 vei December 29, 2019 dong a khualzinna ah sum Rs. 2, 021 crore zang bei ta hi ci-in Economic Times in gen hi. Hih thu hangin ciamnuih citak in "Part-time Minister, Full-time Traveller Minister" kici liang hi.
Tua bang dan mah in border security kip leh kho ding deih a awngawng, immigrants law khuahpen dinga deih a thukhun khat khit khat constitution palsat liangin lawsuits a kifile khum zongin phamawh sakna nei vet lo, gam bitna ding tangkopih in illegal immigrants ten Americans mite that in simna (invasion) hong bawl uh hi ci-in a tuakte (victims) thuakna kisiamtanna dingin paulap zangin border control khauhsakna dingin US khangthu ah shutdown sawt pen ni 35 sung piangsak in, hih hun sungin federal contract workers 1.2 millions in paychecks a ngah lohna leitung ah a omna gam omsun US gam bek hi a, tua bang om theihna dinga gamtang leh piangsak President Donald Trump ahi hi.
Tua bek tawh hunsa nai loin illegal immigrants mite khut thuakte kisiamtanna dingin paulap bawlin border controls khauhsakna dingin kulhbaang cianna dingin $8 billion a nget a ngah theihna dingin executive power a khengval in zangkhial (abused) ngam in national emergency pulak ngam napi US gam-ah gun violence hangin mass shoitings hangin kum sim in Americans 33,000 sih denna phamawh sakna nei vet loin gun control laws khuahzaw bawl nuam lo omna leitungah a omsunna pen US gam bek hi a, tua zong gam it kici a kuku gun lobbyist NRA tung panin campaign donation tam ngah pen conservative Republic party leh a makaipi uh Donald Trump ahi hi.
Trump in February 15 (Friday) zingsangin national emergency a pulak khit nitak lam in Florida state sunga om a private resort Palm Beach zuan in Mar-a-Lago Club ah golf kimawl dingin a private jet in leng hithiat hi. Trump in president a let khit nung a hun 30% val ama neihsa (own properties) munte ah a hun zang bei a, a private beach resort Mar-a-Lago leh Palm Beach golf club ah ni 81 hun zang bei khin zo hi ci-in NBC reports in gen hi. Hih thu hangin hun nuam zatna dingin American siah piate sum pheng zat hi cih ngawhna tam mahmah ta hi.
Hih banga mutpu conservatives kicite politics ngian leh kimawlna na telcian lua mahmah uh zaw hi ding hi ve un Cold War hun a Soviet statesman Nikita Sergeyevich Khrushchev in, "Mun khempeuh ah politiciante kibang kim khin uh hi. Lui (leh guam) om lohna mun nangawn ah lei (bridge) bawl dingin kamciamna nei uh hi," na ci hi.
Authoritarianism a langpang leh democratic socialism gum English novelist, essayist, journalist leh critic Eric Arthur Blair (a laikung min George Orwell ci-in a kithei zaw) in, "Politics lamsang tawh kisai a kammal kizangte pen... thuman banga gingkhia dinga zuaugenna leh a zaktakhuaite thahna ding, huih siangtho lakah thuman banga kilang ding (zuau) vive hi," na ci hi.
US President 32na Frankin D. Roosevelt in, "Conservative mipa pen khe hoih mahmah nih nei napi lam pai ding dan a sin thei ngei lo mipa hi," na ci hi.
American President 28na Woodrow Wilson in, "Conservative i cih mipa pen tu in thu ngaihsut mi hi a, a tam zaw tucip den hi," na ci hi.
American writer, humorist, entrepreneur, publisher leh lecturer Mark Twain in, "Conservative upna pen a si leh mi ngongtat leh khuahpai buatbuat (radical) si khinsate launa tawh biakna hi," na ci hi.
References: BBC; The Guardian; Tribune; Economics Times; The Week; Goodreads quotes
@ Thang Khan Lian #ZUNs

No comments:
Post a Comment