Thursday, 16 August 2018

INDIAN PM MODI IN INDEPENDENCE DAY NI-IN 2022 TEH SPACED AH MANNED MISSION KISAWL DING HI CI-IN GEN

INDIAN PM MODI IN INDEPENDENCE DAY NI-IN 2022 TEH SPACED AH MANNED MISSION KISAWL DING HI CI-IN GEN
Aug. 16: Indian Prime Minister Modi in Indian Independence Day kum 71 cin'na ni zan in Red Fort panin a thugenna ah 2019 Lok Sabha Elections ah gualzawhna ngah kikna ding leh BJP' makai NDA in government a form kik zawhna dingin ngimna tawh mipite up theih ding kam uang vive (rhetoric) zangin thugenna nei-in ngimna lianpi nei leh hangsak takin thukhensatna la ngam (risk taking) mi ahihna leh India adingin sunmang lianpi ka nei hi ci-in gen hi.
Congress party' makaih UPA era hun sungin Indian currency rupee December 19, 2014 4:36:18 am in kha 13 sung adingin a niam kiatna pen (13-month low) tung a, dollar khat leh Indian rupee 63.11 tung a, Aug. 28, 2013 in 68.82 tawh $1 a kikim lai-in Modi in BJP party' makaih NDA nong teelcing uh-a government ka form zawh uh leh petrol leh diesel man UPA era kum 10 sunga khang leh rupee value ka liansak ding hi ci-in kamciamna nei hi. UPA regime kum 10 hun sungin India GDP pen average in 7.8% in khang a, Modi government a beisa kum thum sungin GDP sangpen 7.3% bekin khang zo hi.
Congress PM Manmohan Sigh' makaihna tawh UPA-I leh UPA-II i.e. kum sawm sungin GDP 7.8 per average in khang zo hi (UPA government kum nih sung GDP kiam etna panin tua zah in khangzo lai hi). UPA government hun-a GDP khan' bangin khangto zomna Man Mohan Sigh' government in len suak hi leh GDP 8-10 percent in khan' beh lai dingin kilamen hi. RBI in a genkholhna bangin kum li sungin GDP 6.7% in khangto zom hi leh Modi' government hun-ah 7.1% bekin khang ding hi ci-in Mr. Sigh in ci hi. "UPA government 10-year average en hi leng a kum ngana in 10.6% khangzo hi. 2018-19 kikal sungin GDP 8% in khang hi leh zong Modi' government kum ngana ah GDP khang pen 7.2% average bek tung zo lai hi," ci-in gen beh hi.
Modi' government nuai-ah Indian currency kum nga sung adingin a niam penna Tuesday in $1 leh Rs 69.62 (70 mark) tung a, Wednesday in 10:35am in $1 leh Rs. 70.07 kikim in kiat beh lai a, tu ni zingsang in fresh record low of 70.33 against US Dollar ah kiat beh lai hi. May 2004 inUPA-I in thuneihna hong let in Delhi ah petrol man pen Rs. 33.71 per litre hi a, UPA I-II khit nung kum 10 in Narendra Modi in May 2014 in Prime Minister hong let in Delhi ah petrol man Rs. 71.41 per litre hi. UPA in kum 10 sung power a let sung petrol man Rs. 38 in khang a, kum khat in annual price growth pen
Rs 3.80 per year cihna suak hi. UPA in power a let sung Iran' nuclear programme hangin leitunga oil export khia a tam pen lina Iran' tungah international sanctions a kikoihkhum manin Iran in oil export thei lo ahih manin international oil prices man khan' cih takin khang hi.
Modi in thuneihna 2014 in a let khit nung 2015 in US, Russia, UK, France, China + Germany leh EU gam ten Iran nuclear deal thukimna a neihpih manun Iran in oil exports thei hi. A beisa kum 14 sungin 2004 in UPA era hun in crude oil barrel khat USD 25 man ahih manin Delhi ah petrol price Rs 33 per litre bek hi. 2011 in crude oil man barrel khat ah USD 112 in hong khang ciangin Delhi ah petrol retail price Rs 65.76 per litre in a khan' lai takin Modi in UPA government nakpi takin mawhpaih in magic ciang nei bangin na khempeuh hoihsak dingin "Acche Din" (Good Day) ka piangsak ding hi ci-in New India ciam hi.
2013-14 in crude oil man hong kiamsuk kik hi. Manmohan Singh' government hun 2011 sangin Modi' government hun in crude oil man pen 25% in niamzaw hi. Tu lian in crude oil man barrel khat USD 88 kiim bek tung napi petrol retail price pen Rs 77+ per litre bang Modi in tungsak veve hi. 2014 panin crude oil man kiasuk in, kiat beh zom a, 2015-16 in barrel khat USD 46 bek hi napi petrol man khang veve hi. A beisa kum li sungin Modi' government nuai-ah petrol prices khang den a, 2014 in litre khat man Rs 9.48 in khang a, January 2016 in Rs 21.48 in khang hi. International market ah crude oil man hong khan' kik ciangin Oct. 4, 2017 in Modi' government in litre khat ah excise duty Rs 2 la a, May 2018 in Rs 19.48 la hi. Modi' government kum li sungin petrol ah excise duty litre khat ah
126% in khang a, diesel 330% in khang hi.
Modi in zan in a thugenna ah 2019 elections ngimna tawh mipite khemna dingin Sept. 25 ciangin India gam-a mizawng 50 crores empower (thahatna piakna) dingin Pandit Deendayal Upadhya' pian'ni in Mantri Aroyga Abhiyan kici kipankhia ding a, leitunga healthcare scheme golpen Ayushman Bharat scheme tawh mizawng 10 crore hamphatna kibawl ding a, kum sim in innkuan khatin Rs. 5 lakh hamphatpih ding uh a, Indian Independence Day a kum 75na cin'ni 2022 ciangin space tungah mihing kahsakna dingin manned space mission "Gaganyaan" kisawl ding a, space ah kah masa leitung ah India pen a lina hi ding hi ci hi.
"Gaganyaan" mission pen ngimna bangin a lawhcin' leh Modi' government sepkhiatna hilo a, a mission pen ISRO in amau nasep theihna (capabilities) tawh space ah mihing kahsak ding a ngimna uh mipite khemna dingin a zat hi lel hi.
Mutpu Modi rhetoric kampau um a, OBC minamte kinengniamna, rape case khan'na, numei buante (rapists) lakah BJP makai leh gumte gum a India flag tawi-a kiphinna neite gumte tha piakpih nuam a, Sahahanpur violence hanga thuman lopi tawh UP government in Bhim Army khangnote thonginn a khumna, Hitdutva ideologies bullet ten Bhima violence piangsakin thuman lopi tawh Dalit mite thonginn ah a kikhumna gum a, cow vigilant group ten bawng gawh dinga kai bawng neite nangawn mob lyching tawh mi tampi a thahna uh thapia nuam a, Scheduled Castes and Scheduled Tribes (Prevention of Attrocities) Act provision kiphiatna gum a, youth unemployment khan'na piangsak Modi government gum a, Hindutva ideology tawh India gam 2022 teh Hindu gam (Hindurashtra) suahsak ding thukimpih a, na bank accounts uh-ah black money kha khat sungin a lakkikte Rs. 15 ciat hong thunsak ding ci-in Modi' kamciamna um lai a, lokho mite leh tribals minamte kinuainehna phamawh sa sese lo a sepkhiat ding kamciam bekbek leh zuau vive gen thapai Modi na vote uh na pia kik lel un.
Modi in zan in kum 10 sung India ah ngongtatna (violence) beisakna ding a kamciam bek hi loin 2014 panin NDA government nuai-ah nuntakna taktak kipankhia pan a, a beisa kum li sungin saipi ihmu kiphawng ta hi a cih na up lailai uh leh Modi mah gum in, BJP party mah tha napia lai un. Na vote uh nomau thuneihna tek hi lel hi. BJP in 2019 elections ah government hong form zawh kik a, full term hong let leh Idia pen democracy kimlai mobicracy leh demoncrazy a suah khak ding baihlam mahmah hi. Kamciamna hoih nono tampi neih sangin sepkhiatna tawh lahkhiatna thupi zaw hi.
Source: India Today; First Post; Business Times; TOI; The Hindu; Indian Express
@Thang Khan Lian #ZUNs
Photo: Indian currency kiatna cartoon leh UPA vs NDA regime hun a crude oil international prices leh retail price

No comments:

Post a Comment