TEDIM BANG CIHNA HIAM?
-By Rev. Khup Za Go (Leivui panin, laimai 300na)
New Lamka khua laizangah kumpi lamlian khat a pai suak om a, tua pen Tedim Road kici-in nisima i muh zing tawh nitak tawh i tot tawntung lam ahi hi. Hih Tedim lampi a kicihna pen a tom mahmah in nam li-in ka gen nuam hi.
1. Tedim kici pen khua min hi. Chin State sung saklam gamah khua lianpen ahi, Mangkang kumpi hun-a SDO zum omna hi a, tu-in township zum omna hi. Chin State sungah khua a lianpen pawl hi.
2. Tedim pen gam min hi. Tu-a Tedim khua pan-a Mangkang kumpi hun lai-a SDO in a uk sung, tu-a Tonzang Township kigawm gam teng pen Tedim gam kici hi.
3. Tedim pen pau min hi. Tanglai-in hih Tedim khua-ah Teizang, Saizang, Dim, Khuano, Vaiphei, Zo, Thahdo, Sihzang, Hualngo, Phaileng, Khuangnung (tu ciangin Simte), Gangte, Guite, Losau cih bang kampau tuamtuam a zang mite a kitenkhopna, a kihelna panin pau thak khat hong piangin tua pen Tedim pau kici hi.
Tedim khua-ah a teng mite pau zat cih nopna hi. Tua pau pen Mangkangte hong khang a, Khristian biakna thuhilh missionary-te hong tun ciangin Tedim pau tawh lai hong bawlsak uh hi. Mangkang kumpi hun lai-in KamHau' pau ci uh hi. Tua bangin tu dongin Chin State sunga khuapi ahi ngei Falam, Hakha, leh Tedim cihte in pau kinei ciat hi. Tua bangin kampau tuamtuam a kizatna gam Tedim gam sungah hih Tedim khuapi sunga kizang pau pen hong kizat ciangin pautang Tedim pau hong piang hi.
4. Tedim pen minam min hi. Chin State sungah Kawl leh Kala lo buang a gam mite pen Zomi a kici ciat uh hi. Zomi sungah kampau khat kizang taang thei pah nai lo ahih manin Tedim, Falam, Hakha cih bang a hong kikhenna sung panin Tedim kampau a zang thei, a thei teng pen tat dan, hek dan, min phuah dan, niikten puansilh dong a hong kibat deuh ciangin Zo minam veve sung panin Tedim lai leh pau zang mite pen Tedim mi, Tedim minam, Tedim kampau mite ihi hi.
Tua bangin Mangkang kumpi in hong nutsiat ciangin tanglai-a Ciimnuai ah a piang, Tedim gamah a teng ngei, Tedim pau leh lai bek tham loin puansilh niikten a kipan nop ni dah ni-a tat dan kibang, man leh mual donga ngeina kihual zaw diak, Sialsawm leh Khuado pawi, gal-aih sa-aih dante nangawn a zang khawm, nei khawm thei mite pen Kawlgam bekah hi nawn loin India gam sung, Bangladesh gam sung leh leitung mun tuamtuam ah i om tak ciangin Tedim minam pen kuamah in khahsuah loin i len kimciat hi.
England gama teng English minamte in Asia, Africa leh Europe gam tuamtuam ah sumbawl, nasem leh pilna sinna a omna gam khempeuh ah zong English minam mah a kicih kawikawi bang ihi hi. Tua bang minam kician khat ihih manin Tedim gam Khuadai-a om Pa P. Kham Do Nang in hih bangin la a phuak hi.
Dimtui ta ci-a sing lel vang thang,
Gam zaang kil bang i khan khawm nuam,
i khan khawm nuam e.
I khawl khawm a, i ho dam nuam e,
Tun min zua min i lawh khawm,
tua mahmah nuam e, tua mahmah nuam e.
New Lamka khua laizangah kumpi lamlian khat a pai suak om a, tua pen Tedim Road kici-in nisima i muh zing tawh nitak tawh i tot tawntung lam ahi hi. Hih Tedim lampi a kicihna pen a tom mahmah in nam li-in ka gen nuam hi.
1. Tedim kici pen khua min hi. Chin State sung saklam gamah khua lianpen ahi, Mangkang kumpi hun-a SDO zum omna hi a, tu-in township zum omna hi. Chin State sungah khua a lianpen pawl hi.
2. Tedim pen gam min hi. Tu-a Tedim khua pan-a Mangkang kumpi hun lai-a SDO in a uk sung, tu-a Tonzang Township kigawm gam teng pen Tedim gam kici hi.
3. Tedim pen pau min hi. Tanglai-in hih Tedim khua-ah Teizang, Saizang, Dim, Khuano, Vaiphei, Zo, Thahdo, Sihzang, Hualngo, Phaileng, Khuangnung (tu ciangin Simte), Gangte, Guite, Losau cih bang kampau tuamtuam a zang mite a kitenkhopna, a kihelna panin pau thak khat hong piangin tua pen Tedim pau kici hi.
Tedim khua-ah a teng mite pau zat cih nopna hi. Tua pau pen Mangkangte hong khang a, Khristian biakna thuhilh missionary-te hong tun ciangin Tedim pau tawh lai hong bawlsak uh hi. Mangkang kumpi hun lai-in KamHau' pau ci uh hi. Tua bangin tu dongin Chin State sunga khuapi ahi ngei Falam, Hakha, leh Tedim cihte in pau kinei ciat hi. Tua bangin kampau tuamtuam a kizatna gam Tedim gam sungah hih Tedim khuapi sunga kizang pau pen hong kizat ciangin pautang Tedim pau hong piang hi.
4. Tedim pen minam min hi. Chin State sungah Kawl leh Kala lo buang a gam mite pen Zomi a kici ciat uh hi. Zomi sungah kampau khat kizang taang thei pah nai lo ahih manin Tedim, Falam, Hakha cih bang a hong kikhenna sung panin Tedim kampau a zang thei, a thei teng pen tat dan, hek dan, min phuah dan, niikten puansilh dong a hong kibat deuh ciangin Zo minam veve sung panin Tedim lai leh pau zang mite pen Tedim mi, Tedim minam, Tedim kampau mite ihi hi.
Tua bangin Mangkang kumpi in hong nutsiat ciangin tanglai-a Ciimnuai ah a piang, Tedim gamah a teng ngei, Tedim pau leh lai bek tham loin puansilh niikten a kipan nop ni dah ni-a tat dan kibang, man leh mual donga ngeina kihual zaw diak, Sialsawm leh Khuado pawi, gal-aih sa-aih dante nangawn a zang khawm, nei khawm thei mite pen Kawlgam bekah hi nawn loin India gam sung, Bangladesh gam sung leh leitung mun tuamtuam ah i om tak ciangin Tedim minam pen kuamah in khahsuah loin i len kimciat hi.
England gama teng English minamte in Asia, Africa leh Europe gam tuamtuam ah sumbawl, nasem leh pilna sinna a omna gam khempeuh ah zong English minam mah a kicih kawikawi bang ihi hi. Tua bang minam kician khat ihih manin Tedim gam Khuadai-a om Pa P. Kham Do Nang in hih bangin la a phuak hi.
Dimtui ta ci-a sing lel vang thang,
Gam zaang kil bang i khan khawm nuam,
i khan khawm nuam e.
I khawl khawm a, i ho dam nuam e,
Tun min zua min i lawh khawm,
tua mahmah nuam e, tua mahmah nuam e.
Credit : Kap No
Photo Credit : Thor Thorn
Photo Credit : Thor Thorn
Courtesy: Cinpu Zomi @Laibusaal

No comments:
Post a Comment