US LANGPAN'NA THUDON LOIN INDIA IN RUSSIA' S-400s LEINA DINGIN THUKIMNA SIGNED
Oct. 5: India in Russia' S-400 air defense system lei ding a sawm a kipanin US in India' tungah khalna (sanctions) bawl dingin vauna a bawl hangin S-400 kileina dingin $5 billion tawh thukimna letmat a thuh manun India-Russia kizopna hat lam manawh beh hi. S-400 long-range surface-to-air missile systems leina dingin thukimna Delhi khuapi-ah Russian President Putnin in PM Modi tawh annual summit a neih hun un Russian leh Indian ulian ten thukimna letmat thuh (signed) ta uh hi. "India leh Russia in India' tungah S-400 Long Range Surface to Air Missile System supply dingin contract thukhupna kibawl theih ahih manin hih thukimna kimuak hi," ci-in tu ni-in a joint statement bawlna ah pulak uh hi.
Foreign policy expert leh New Delhi pansan Observer Research Foundation think-tank Manoj Joshi in, "S-400 deal in a ngimna mun 300km dong kap ban ahih manin hih thukimna poimawh mahmah hi. India in Pakistan gam leh Tibet gam dong ah gal vanleng kapkhia thei ta ding hi. A ngimna masa ding pen warning system theih baihna ding leh electronic support aircraft ading ahih manin a lang lamte tungah nasep theihna tampi nei hi. US in S-400 system gam thumna (third countries) tungah sanctions koihna dingin CAATSA law nei ahih manin a lampi a muhkhiat kisam hi. Tua loin India tawh a kitanauna sia ding hi. US nawhna hangin India in Russia pen galvan pia (supplier) ahihna nusiatsan lo ahih manin hih thu zong political lamsang adingin a poimawh lim lahna hi," ci hi.
US law thak "Countering America's Adversaries Through Sanctions Act" (CAATSA) kici ah Russian defence van lei peuhmah US in sanctions koih khum ding cih thukhun nei a, hih thu hangin suahtakna a ngah khit nung India in defence supply lian pen in dingin a kingakna Russia tawh defense lamsang ah a kizapna ah vauna piangsak hi. Ahih hangin India in CAATSA panin US in a maapsak ding lamen hi.
China in zong Russia defense vante, S-400 system kihelin, a leina hangin US in khalna a koih khum a, NATO ah US kipawlpih Turkey in zong S-400 system a lei sawm manin US ulian ten khalna bawl dingin vauna khauh takin bawl hi. Ni nih sung taam dingin Putin hong zin sungin Modi leh Putin in thukimna giat letmat thuh uh a, S-400 system India in a masa pen kum nih sungin ngah ta ding hi. Modi in Putin' kiangah, "Nangmah mimal sepkhiatna tawh India-Russia kizopna khauhsak ding na hanciamna pen teh theih ding hilo hi. Russia tungah India in a masa pen (top priority) koih hi. A kinawh laih mahmah hih leitung ah i kizopna a sangna lam mun poimawh tung hi," ci-in gen hi. Russia' lam ah India a awn zawkna pen Trump' trade war hangin India in US trade sanctions hangin siah (tariff) a thuak laitak a thupiang hi.
Russia pen hun sawtpi a kipanin India' tungah defense supplier golpen hi a, ahih hangin a beisa kum tam lo panin India in US leh Israel' tung panin galvan lei zawk hong kipan hi. Thuneihna hong let khit nungin Modi' right-wing government in US tawh kinaih zawk ding a beisa kum li sungin a hanciam manin Russia-India kizopna tutna nung lam ah kikoih hi. Tua hi napi-in India tungah military defense van supplier tam pen Russia mah hi veve a, a beisa kum li sungin India' galvan leite 62% Russia' tung pan hi ci-in Stockholm Peace Research Institute in ci hi. .
S-400 leina dinga tu ni-a thukimna (deal) pen US in Russia dangkoihna (isolate) dingin a ngimna lawhsapna lianpi khat hi a, US in tu-in India khalna tawh gawtna pia ding ahih kei leh maap sak ding cih a teel ding thu nam nih om hi. "S-400 deal hangin India-US kizopna khan' lam a manawh lai takin India-Russia kizopna thahatsak zom ding hi. S-400 deal pen US in Russia a neikoih sawmna tawh a ngimna lawhsapna lianpi hi. Russia adingin Asia ah power khan' lam manawh gam khat tawh thukimna a neih pen thuneu hilo hi," ci-in Washington khuapi-a Wilson Centre a sem Michael Kugelman in gen hi.
Tu kal bul in US in India kiangah Russia' galvan a lei lohna dingin vauna tawh zasak (warning) a, US State Department official in, "US leh a kipawlpih gamte leh a lawm ten Russia' tung panin galvan lei gamte tungah CAATSA zangin sanctions kikoih khum ding hi," ci hi.
Asia gam-a security analysts ten US in CAATSA zangin Russia' galvan leite tungah sanction bawl khum dingin vauna a bawlna pen ut bangbanga kizawhthawh bawl nopna hang bangin kimu a, tua bangin vauna a om hangin India in Russia tawh S-400 deal a bawlna ding dal zo lo ding hi ci uh hi. "S-400 deal thukimna letmat a kithuh hangin S-300 system man April kha panin India in bangmah pia nai lo ahih manin US in sanctions a bawl nop leh a galvan man a piak ciangin sanctions koih khum pan ding hi. India in S-400 deal letmat thuh in a man pia loin Russia leh US kimawlna en ding hi," ci-in Hindustan Times Foreign Affairs Editor Pramit Pal Chaudhuri in ci hi.
Washington a analysts India-Russia deal hangin US thukkikna pen mailam hun-a US-India relations ding vai lianpite thukhensatna hi ding hi ci uh hi. "US in thakhat thu-in a kalsuanna tawh 'strategic partner' ci-in a kipawlpih India in US galte tung panin defense deal bawl hi ci-in gawtna a piak leh US in India tawh kizopna ka nei uh hi cih a cihtakna uh dotna lianpi piansak ding hi. S-400 deal hangin US in a lungkim lohna thugen in, thangpaih luatna dingin ngaihsun loin India tawh a kizopna suksiat sawm lo ding hi," ci-in Kugelman in gen hi.
President Donald Trump administration in gamdangte tungah aluminuim leh steel imports siah a lakte lakah India in zong na thuak khin ahih manin US-India kizopna nawk kha a, India in siah kilakna panin a peng theihna dingin ngetna bawl hi. Tu kal bul in zong Trump in India sumbawl dan pen a gam uh khakcipna (protectionist) ngian zang uh hi ci-in gensia a, "India in siah tampipi la hi. US in India ah Harley Davidson motorcycles leh US van tuamtuam i zuak a, India in siah tampipi hong la hi," ci hi.
Thursday in Reuters news agency in shipping data tracker Kpler in India in US panin namgimtui (oil) lei khiam sawm a, mai kha ciangin Iran' oil expert sanctions a bawl ma-in Iran' oil tampi Indian company ten lei sawm ci hi ci-in suaksak hi. June kha-in US in Iran' tungah sactions bawl khum in, Iran tawh sumbawlna ah kizopna neite tungah khalna bawl dingin a vau hangin India leh Russia in Iran tawh sumbawl kizopna khawlsan tuan lo a, Iran oil bel India in a tawm zaw lei hi.
2017 in India-Russia sum bawlna hangin trade volume $9bn piangkhia a, Putin in gam nih ten 2025 ciangin tade volume $30bn tunsak ding ngimna kinei hi ci hi. Nung kum in Russian oil major Rosneft in Indian refiner Essar Oil $12.5bn deal in na lei a, India ah biggest foreign acquisition lianpen a leikhiatna hi. Strategical lamsang kipawlna ah Russia in Shanghai Cooperation Organisation ah India membership a suahna ding baihlam tuamsak a, India in hun sawtpi panin a nget UN Security Council permanent member ahihna dingin gum hi. Tu-in sensitive nuclear technology controlling access gam kipawlna (club) Nuclear Suppliers Group ah a kihel theihna dingin Russia in India gum in nawhna bawl hi.
"US in Russian defense trade a muitumna dingin a ngimna taksuak zo lo hi. US in gam tampi tungah gam suakta ahihna uh tawh thuneihna khempeuh a neihna (sovereignty) ciangtanna nei dingin kalhna bawl in a pawl ding uh sanction bawl dingin vauna tawh zong uh hi. US kalhna hangin security leh economic khuanung thupiang ding bek en kei leng zong USte kalhna hangin siatna lianpi piangsak ding hi. Galvan na lei nop ciangun na thukhensatna lakna ding uh US khut sungah na ap uh leh maban ah zong tua bang hong piang ngitnget den ding hi," ci-in Institute of the Russian Far East a
Vassily Kashin in Moscow panin gen hi.
Vassily Kashin in Moscow panin gen hi.
#S-400 long-range surface-to-air mobile surface-to-air missile system (NATO reporting name: SA-21 Growler) pen leitung adingin air defense system hoihpen hi a, Fakel Machine-Building Design Bureau in a bawl 28 April 2007 panin Russia in a zat galvan hi. S-300 khat $400 million per fire unit (artillery battalion) man a, 8 launchers, 112 missiles, command and support vehicles tawh kithuah hi. A Ground clearance pen 485 mm hi a, a Operational range pen missile nam li ten hih bang ciang ban ban hi: 400 km (40N6 missile), 250 km (48N6 missile), 120 km (9M96E2 missile) leh 40 km (9M96E missile) cih bang hi. A missile hatna pen 4,800 m/s (11,000 mph; Mach 14) hi. Mach khat tawh aw sanga manlang zaw speed a lengte genna hi. A sangna lam 185 km (607,000 ft) leh a gamlatna mun 400 km (250 mi) ciang 40N6 (in service 2018) ten kap ban hi. A missile sytem khat pen 8 divisions (battalions) hi a, 72 launcher ciang a tam pen (maximum) 384 missiles control zo a, fighter jets nam khat peuhpeuh, van lai-a leng na khat peuh (any flying objects) leh ballistic missiles kapkhiatna galvan hi.
Source: Al Jazeera
@Thang Khan Lian #ZUNs
@Thang Khan Lian #ZUNs




No comments:
Post a Comment