Wednesday, 26 August 2020

ELECTIONS SIM LEH POLITICS AH KIKHEMNA LEH KIBUM HAINA V/S A KIP A KHO DEN PASIAN' KAMMAL PAWL KHATTE

 

ELECTIONS SIM LEH POLITICS AH KIKHEMNA LEH KIBUM HAINA V/S A KIP A KHO DEN PASIAN' KAMMAL PAWL KHATTE

Elections sim in, "Tua pa or tua party bek i gam, i minam leh i biakna adingin hoih pen ahih manin i minam bup in pia kim ciat ni," cih ngaihsutna pen, "Bawllung tualpi (football pitch) ah mi khat or team khat bek kimawlsaksak ni in, a lang lamah kuamah pangsak loin amah bek kung (goal) ah khum saksak lel ni. Kuamah in a siam loh lam kilangkhiasak kei ni. Goal a khum sim in, 'Siam tak ei nasia lua, khuvam bek hi loin khude hilo maw?' ci-in a pualam bek panin na kuku in, i tha neih teng tawh tha pia-in na awng ngeingai pong ni," ci-a tha kicialna bang sa ta ing.
Elections sim in, "Tua pa or tua party bek i gam, i minam leh i biakna adingin hoih pen ahih manin i minam bup in pia kim ciat ni," cih thu a kigengen leh social media ah kipost nilohte a zak mahmah a cimtakhuai leh a haihuai banah dictator lungsim vai lua mahmah ta hi. DEMOOCRASI i lunggulhna leh deihna thu kam beembeem in awng lanlan den napi-in democractic system leh process langpan'na tawh tha kicialna ahi hi. Tua bek hi loin democractic gamah i democractic rights neihte lakah a manpha pen i voting rights kisuamsakna leh kikhemna lianpen hi. Christian i kicih takpi leh political society a teng ihih manin politics tawh a kikhen thei lo ki-om lo ahih manin i zi/pasal leh i tate voting rights nangawn ah dictator bangin i thuneih khum (dictate) theihna ding rights bangmah kinei lo hi. Voting rights nei khempeuh pen kum picing khinsate (a tangpi in kum 18+ tunglam) bek i neih political rights ahih manin va suam (attack) saksak niloh pen khialhna lianpi leh khensatna nei thei lo bangin kingaihsun in kihaibawlna hi.
Tua bang ngaihsutna nei i tam luat lai manin politics ah ah i minam pen minam dangte nung delh a kipang den ahi hi (I milip a tam penna Chin State nangawn ah thuneihna leh panmun limci i ngah zawh loh a lamdang hilo hi). Politics kici Greek kammal polis kici "city" a cihna panin a kila kammal hi a, English kammal ah politics kici pen Aristotle' classic work, "Politiká" a cih, Greek pau politiká (Πολιτικά) 'affairs of the cities' a cih "khuapi sung ki-ukna leh ki-uk zia" a cihna hi. Minam tampi leh biakna tuamtuam zuite teen'khopna gam sungah i minam leh i biakna bek i ultungsak sak nop leh upadi zanga ki-ukna (constitutional government) omna ah politics pen ei minam leh biakna bek saina ding mun hilo zaw kha ding hi.
A diakin biakna lam uk na hih leh na biakna a bit ding na deih leh Constitution in "freedom of religion" hong piak leh singbul suangbul na bia nuam zongin suahtakna nei khin na hih manin tua khit ban nang adingin a kisam dang om nawn lo hi. Freedom of religion om lohna gam China gam nangawn ah Christian khang hanhan veve a, leitung ah Christian a khang hat penna gam hi zo veve lai hi. Na biakna zuih hong humbit sak ding muan leh suan makai or party khawng peuh pum gup leh nei tuam sese lai na hih suang tungah a tu khaici vawhpa khaici a bang na hih manin nang adingin ngaihsuthuai mahmah zaw kha ding a, na biakna awlmawh masakhuai lo zaw ding hi.
Politics ah nangma minam leh biakna bek na ultungsak nop lai teng lawhcin'na na ngah zawh hun a om tei sam hangin lawhsapna na ngah ni ciangin na kiatna sang mahmah ding a, ek kiat in na kiat ni ciangin na kiatna sang mahmah ding ahih manin vokte in a nek loh buang lametna dang a lian zaw om nawn lo kha baih mahmah zawsop kha ding hi.
Politics ah na minam bek leh na biakna bek ultungsakin, a dangte thu-upna leh thusan zia thuakzawhna leh theihsiamna na neih kei leh (fanatic or religious bigot) politics ah lawhcin' leh daipai hun na neih hangin sawt kimang lo ding a, na gal ding bangmah in bawltawm in tam semsem ding ahih manin nang leh nang na kineuseek semsem lel ding hi (Tua bang mi na hih leh Christian sungah zong Protestants leh Roman Catholic banah pawlpi sim zawh loh om ahih manin na Khristian mipih na cihte tawh kituah hun na nei ngei kei ding hi). Politics ah i minam leh i khua i tui hamphatna ngah dinga kilawmte i ngah nop takpi leh central or federal budget lai khia thei ding, nekguk takguk leh golhgukna a zongsang lo, thuman mi leh politics pai zia thei makai gina leh i haksatna parliament or state assembly ah kician takin hangsan takin gen theihna dinga pilna nei makai dinga teel ding hi lel hi. Hamsa lo lua hi.
Mi khempeuh vantung gam tung kim ding cih Pasian' geelna na hi zen leh Hell na bawl het lo ding hi. Pasian haibawl in Dahpa lokho pa suahsak niloh kei in. Bang hang hiam cih leh Kumpi Solomon in, "Topa in na khempeuh ngimna nei-in bawl a, mi gilote nangawn siatna a thuak dingin a bawl ahi hi," ci-in Paunak 16:4 sungah na gelh hi. Mi dangte kha nuntakna na awlmawh leh thumsak in la, na hih zawh leh gam mial ah nasem dingin va kuankhia in la Lungdamna Thu va hilh zaw in. Gam mial ah na kuan zawh kei leh mission field a semte adingin piakkhiatna tawh pang in. Politics ah buai dihdih pen nang adingin hun pammaih lua hi.
Thu um mi kineih pha diak na hih leh LST sunga Pasian' kammal van leh leh a maimang zongin mangthang ngei lo ding ahih manin muanhuai mahmah khin zo hi. Na teen'na Constitution ah religious freedom cih na rights ruling or opposition parties ten a phiat or nulmang ahih kei buang na upna a ziin ling bangin kiling pah leh na upna pen kizopna nei lo - huih in a mutmutna lam-a kiniil tuipaan leh huih mutmutna lam-a leng kawikawi ansi tawh kilamdang lo hi cihna hi lel hi.
Mi i muan sangin Topa belh ding hoihzaw hi. Uliante i muan sangin Topa belh ding hoihzaw hi. 📖 Late 118:8-9
Topa a muang mite pen ling het loin a om tawntung Zion Mual tawh kibang hi. Jerusalem kimkot ah mualte a om mah bangin ama mite’ kimkot ah tua kipan a tawntungin Topa om ding hi. Thuman mite a khialhkhak lohna dingun amau a kipia leitang tungah mi gilote in amaute uk paisuak lo ding hi. 📖 Late 125:1-3
Topa muang in la, gamtat hoih in. Gam nuamah teng in la, thuman in om in. Topa sungah lungkim in; amah in na deihna hong pia ding hi. Topa tungah na vai teng ap in. Amah muang in; amah in hong sem ding hi. 📖 Late 37:3-5
Kei tawh hong kizom paisuak le-uhcin kei zong note tawh a kizom paisuak ka hi ding hi. A hiang pen a gui tawh kizom kei leh gah a gah theih loh mah bangin note zong kei tawh na kizop kei uh leh gah na gah thei kei ding uh hi. 📖 Johan 15:4
Tua ciangin note tungah ka hong gen thute khempeuh a zuihna dingun na hilh un. Hun bei dongin note a hong ompih tawntung ding ka hihna thu phawk ta un,” a ci hi. 📖 Matthai 28:20
Ahi zongin ka up pa ka thei a, ama tungah ka apte tua Ni dong hong kepsak zo ding hi, ci-in thei ka hih manin ka maizum het kei hi. (ref. 2 Timoti 1:12)
Hun bei dong hong ompih dinga hong kamciampa muang ngam lo tengin na upna uh hong humbitsak ding, na minam uh hong humbitsak ding na MUAN leh na UP PA uh na ut bangin na vote lel vo. Na muan na suan pen, na UP PA un hong humbit den zo lo ding a, a term a bei ni ciangin tuipaan leh ansi mah na bang kik deldol lel ding uh hi. Zakna ding bil a nei khempeuh in hih thu na za ta un. Hih thu lim takin ciamteh kidawm. 👊
Jesuh in amaute kiangah, “Kidawm un la, mite’ khemsa-in ta kei un," a ci hi. (ref. Matthai 24:4)
✍️ Thang Khan Lian #ZUNs reports
Image may contain: text

No comments:

Post a Comment