Sunday, 19 July 2020

THU NGAIHSUN MASA LOPI LEH TELCIAN LOPI-IN KAMPAU KIDOPHUAI

THU NGAIHSUN MASA LOPI LEH TELCIAN LOPI-IN KAMPAU KIDOPHUAI

March 7, 1876 in telephone a bawlkhiapa Alexander Graham Bell (March 3, 1847 - August 2, 1922) in, "Khuaimei nuai-ah lai ka sim thei zel hi," na ci hi.
Graham Bell in telephone hong bawlkhiat zia a tom kim in hih bang ahi hi: Graham Bell nasepna ah a huhte (assistants) lak-a khat Thomas A. Watson kici in telegraph khahkhiatsawn theihna ding (reactivate transmitter) bawl sawm hi. Tua hun lai takin Bell in Watson' telegraph transmitter aw (sound) a zak ciangin sikzang (wire) kizang leh mihing' aw mi dangte kikhak (send) thei-in kizasak thei ding hi cih thu hamsa buaina vengsak (solved problem) thei hi. Sikzang mawkmawk (simple wire) zangin Bell in mihing aw mi dangte zaksakna dingin voice transmission March 7, 1897 in hong bawl thei ahih manin telephone bawlkhiapa in kiciamteh hi.
Graham Bell in tua bang a gen ma pekin mangpau ah kammal/pau thak 1,700 val a bawlkhiat beh ahih kei leh mangpau na behlap in zang masa (invented or introduced), English literature pau thupi khat a suaksakpa ci leng a kikhial het lo ding leh la (poem) gelh lak panin a minthang pente lak-a khat, English playwright leh actor William Shakespeare (26 April 1564 – 23 April 1616) in zong, "Kongzing lak-a meitaang nuai-ah lai ka sim thei zel hi," na ci hi.
Graham Bell leh Shakespeare in a gennop taktak uh pen, nuntakna hamsa mahmah ah khangkhia ta le-uh zong hanciam tentan in laisim a hahkatna uh leh ukna uh a gennopna uh cih ngaihsutna khuak zang lo khatin a thugen uh a zak ciangin, "Tua ahih leh no sun hun (nitaang lai takin) seng tengin bang hih ahi uh hiam (laisim lo ahi uh hiam) deemdaam geuh?" na cihsan pah bak hi.
Hih bangin Graham Bell leh Shakespeare' hanciamna tel zo lo, social media group tuamtuam ah kiban hel napi-in thu kipostte a deihna leh khiatna telcian zo mahmah lo napi-in comments piak loh thei lo hi cih thukhun peuh omsa-in group sung tengah a mot hamham leh a mot kutkut ei sungah kitam mahmah lai hi. Tua bangin i mot hamham i mot kutkut ma-in thu kipostte simsuak masa-in a deihna ngaihsut masak kisin huai mahmah hi. Tua lopi-in na group kihel sungah ganhing pul a tuahlutlut den pa/nu na bang lel a, na kihelna group khempeuh a buahsak na hi bek hi.
Hih thu lim takin ciamteh, kidawm. Okhey?!!! 👊
✍️Thang Khan Lian #ZUNs reports

No comments:

Post a Comment