Monday, 26 September 2016

THU POST UUK LEH LAI LAMSANG A UUKTE ADINGIN A THEIH HUAI THU TOMNO

THU POST UUK LEH LAI LAMSANG A UUKTE ADINGIN A THEIH HUAI THU TOMNO
Lai lamsang bek hilo in web pages, laibu, la, television shows, email messages, interviews, articles, artworks (lim suai nasepna), mi' thugen leh a tuamtuamte mi' bawlsa, gensa, khui bawl/khumsa, saksa, gelhsa pen amau a bawlte min, laibu min, a sate leh a kum leh gente phalna la masa lo leh tuangsak loin en i ut bangbangin hawm khiat sawn theih lo hi. Hih bangin phalna la lopi in i gamtat khak leh a gutapa/gutanu kisuak a, mi' sepna leh gimna khempeuh a thahsak kisuak hi. Hih pen mikang ten "Plagriarism" na ci uh a, hih banga gamtate pen gutapa/gutanu (plagiarist) kici hi.
Plagiarism pen mi khat ngaihsutna ei’ ngaihsutna banga gelhna, laibu kibawlsa (publication), gen khiatsa a kibanga gen kikna, sak kikna, khui-a bawl kikna ahi zongin mi’ laigelh leh kaihkhawmte phalna la se loin lakna, lai atpa’ ngaihsutna ama’ phalna ngen lopi a laksakna cihte kihel hi. Tua banah mi’ laigelh khat ama min tuangsak lo (credit pia lo/souce tuangsak lo) pi-in lai-atpa kammal zat tawh kibang lianin kammal (word) 50 tung lam na laksak leh “Plagiarism” in kiciamteh pah lian a, nang pen “plagiarist” (lai kigelhte leh mi’ ngaihsutna gupa) a suak ziau na hi hi. “Plagiarism pen mi nehsa guksakna, copy rights palsatna, thukham palsatna, hi a, hih pen nial theih loh thuman ahi hi (Plagiarism is a crime – that is a fact” na kici ngiat hi. 

LAI LAMSANG AH PLAGIARISM:

Lai ki-atsa kiguksakna tom gen leng mi khat ii gimpi sepsa guksakna, nasepcopy paste bawl ziauna hi a, thukham palsatna ahi hi. Gam tuamtuam leh federal laws in zong phal lo hi. Lai kiguksakna hangin a nasia lua lote a tawm pen $ 100 panin $ 50,000 liau theihna hi a, tua banah kum khat sungah thong kiat theihna ahi hi. Mi' laibu bawl/kaihkhop khat phalna la loin sum $ 2,500 ciang ngah na ngah zawh leh $ 250,000 na liau banah kum 10 sung thong kiat theihna ahi hi. "Consequences of plagiarism" (Baylor School) in a genna sang/college/university kah ten mi’ lai a guksak ciangun mat (mark) beem (0) ngah uh a, sangnaupangte ni 2 pan ni thum kihawl khia, a nasiat leh Honor Council in thukhenna daan khauhzaw pia lai uh a, sangkhuan (vacation) khat sung zong kihawl khia thei lai hi. A palsat uh a nasiat leh sang/university panin kihawl khia thei lai hi ci hi. College leh universyte bangah a kihawl khiat banah buaih (degree) kipia lo lai hi. University leh Scientific research lamsang ah sepna neite bangin a sepna uh taan lawh thei lai uh hi.

BANG CI LEH KIPELH THEI DING?

Lai kiguksak pen mi nasepna a mawkna suaksakna hi a, thukham tawh a kituak loh banah kilawm lo a, zumkong mangkong ah tun theihna, liau theihna leh sepna nangawn taan theihna ahih manin mi' thu gelhsa thu leh la na suaksak ding ciangin amau phalna la masa hamtang in. Lai-atte tawh kizaksak theihna ding na neih kei leh amau min, a laibu min, a laibu laimai leh laibu kibawl kum/kha tuangsak hamtang in. Research bawl na hih leh end notes (thu tawpna ciamtehna) leh foot notes (laimai nuai-a thuciamtehna) ah na lakna mun laimai, a atpa min leh a laibu min tuangsak teitei in. Na tuangsak leh plagiarism tawh na kipelh thei ding hi. Mi' khut sung panin gul matsak sawm kha peuhmah ken. A kicing zaw in na theih nop leh a nuai-a linkte ah sim theih ding hi.
*iThenticate - http://www.ithenticate.com/…/bid/52974/Plagiarism-Punishment
*6 Consequences of plagiarism (htpp://ithenicate.com/resources/6-consequences-of plagiarism)
*http://www.lib.usm.edu/legacy/plag/acceptuse1.php
*http://www.writing.utoronto.ca/…/www.wikih…/Avoid-Plagiarism
*Plagiarisms://mail.baylorschool.org/~jstover/plagiarism/consequences.htm6 *Chttps://mail.baylorschool.org/~jstover/plagiarism/consequences.htmonsequences o
*https://en.wikipedia.org/wiki/Plagiarism

No comments:

Post a Comment