Tuesday, 27 July 2021

ASSAM LEH MIZORAM STATE GAMGI BUAINA THU

 

ASSAM LEH MIZORAM STATE GAMGI BUAINA THU 

HISTORY TAM LOIN ET PAKNA
  • Mizo ten suahna (independence) ngenin India govt. a kum-a sim a lehdo khit nung uh 1972 kum in Assam panin Mizogam kisat khia-in Union Territory kipiak khit nungsang gamgi vai buaina na piang mun mahmah khin zo hi. Suahtakna ngenin a kiphin Mizo ten 1987 kum in Mizoram statehood na ngah pan uh hi.
  • 1995 kum panin Assam leh Mizoram states in a gamgi vai buaina uh ven'sakna ding ngimna in kihona rounds tampi a nei khit hangun a buaina uh leh kitelsiam lohna omte uh vengsak zo nai lo uh hi.
  • Assam in inter-state border Assam sung 1-3km sungah illegal in Mizote hong lut uh a, tua kiim-ah teng uh hi, ci hi.
  • Mizoram in, Assam in ka mite uh Mizoram leitang sung 10-12km ah hong nawkin hong sawn uh hi, ci hi.
  • Mizoram kumpi uliante in gamgi kikhenna dingin 1875 kum in Lushai Hills (tua hunin hih district pen Assam sunga om hi a, tu-in Mizoram leitang hita) official notification bulphuhin Cachar phaizang panin gamgi a kizik leh kikhen ding hi, cih deih uh hi.
  • 1875 notification kici pen Bengal Eastern Frontier Regulation Act, 1873 kici thukham kibulphuh hi a, hih thukham hangin Mizoram a lut ding Indian citizens ten travel document a neih ding uh hi, na ci hi.
  • Assam leh Mizoram state-te gamgi vai buaina pen British ten India gam a uk khum hun uh 1933 notification hang hi. Assam in hih British-era notification of 1933 a zuih hangin Mizoram in ka pu ka pate uh hih notification a kibawl dingin thu kidong lo hi, ci-in thukimpih nuam lo leh sang nuam lo uh hi. British gamkeek Mikangte colonial legacy buaina thupha tu dong a kidiah den hi zaw ahih manin Assam or Mizoram guptuam leh paihtuam neih theih ding hilo hi. Thu a bul a bal ah buaina kipatna telcian lopi-in upmawh thu bulphuhin khat pum gup tuamin, khat pum mawhsak theih na hi khin lo hi.
  • Tua bek hi loin British colonial era legacy hangin Assam in Arunachal Pradesh, Meghalaya leh Nagaland states tawh zong gamgi vai-ah buaina na nei uh hi. Buaina a piangsak leh kipatna bulpi taktak pen Britishte hi zaw hi. Mikang gamkeekte thupha a kiluahsuk sawm hi zaw a, politicians ten gamgi buaina buai "political game" dingin hong zat uh ciangin buaina hong kuang kik zel hi zaw bek hi. Tu tunga buaina pen cikmah hunin a piang ngei lo leh kiza ngei mengmeng lo BJP makaih NDA ukna states nih kikal-a buaina hi. History pen ei meeta ding leh ei dik ngahna dingin phuahtawm leh heikawi-in behlap theih na hilo hi.
Source: The Hindu
@Thang Khan Lian #ZUNs reports
May be a cartoon of 1 person and text

No comments:

Post a Comment