INSURRECTION A PIAN'NA DINGIN THA A PIAKNA HANGIN TRUMP IN IMPEACHED TUAK KIK
Jan. 14: Nung kal Jan. 6 in Capitol ah lungphona tawh a kithuah mihon ngongtatna (riot) a pian' hun in government thatang hatna zangin lehdo in lotkhiatna dingin a thapiakna (incitement of insurrection) hangin US House of Representatives in outgoing President Donald Trump paikhia (impeached) hi. Trump' impeachment vote khiatna hun ah Republican congress member 10 in Democrats lamte gum in vote khia uh ahih manun House in 232-197 votes tawh Trump paikhia zo uh hi.
Ahih hangin Senate in Trump a mawhpaihna dingin thukhenna a neih hun ding Joe Biden in president a let ma-in thukhenna (trial) nei man lo ding hi. US gam tangthu sungah Trump bek nih vei paihkhiat (impeached) tuak om pan hi. Capitol cing dingin a sung leh a pua-ah National Guard galkapte a kikoih tawh kituakin Democratic-controlled House ah nai nih sung kinialna a neih khit ciangun impeachment vote khiatna nei uh hi.
FBI in Jan. 20th Biden' inaugration ma-in Washington DC leh US state capitals 50 ah Trump gumte in galvan tawi-in lungphona neih sawm uh ahih manun tua bang piang kha thei hi, ci-in warning gen hi. Congress in a nih veina dingin Trump a paihkhiat khitin a video khahna ah Trump in a nungzuite kiangah impeachment a tuah lam gen loin kilemhuai (peaceful) takin a omna dingun kunh a, "I gam sungah ngongtatna leh van suksiatna (violence and vandalism) dingin mun om lo hi... Kei hong gumte in political violence thapia-in awipih (endorsed) ngei lo ding uh hi," ci-in a kikheel khit nungin aw mial leh kilemna ding thu (sombre and conciliatory tone) gen pan hi.
TRUMP A KINGAWHNA (CHARGED) BANG?
Jan. 6 in White House kong pulam ah Trump gumte in rally a neihna uh-ah Trump in Capitol building a buluhna dingun "fight like hell... it will be wild... take back our our system and country" cih bang kammalte a zat pen Capitol a kibuluhna dingin a nungzuite tha a piakna hi, ci-in Congress in ngawh hi. Trump in a nungzuite kiangah na aw uh a kizakna dingin kilemhuaitak leh gam itna (peacefully and patriotically) lakkhia un a cih hangin election ah vote gukna om hi cih teci ding om lopi-in a ngawhna vai "fight like hell, it will be wild" ci-in ngongtatna zangin a dona dingun tha pia hi.
Trump in White House pua-ah pro-Trump rally ah a thugen khit nungin a nungzui leh a gumte in election results kipsakna pia dingin joint session ah a kihel thukham bawlte (lawmakers) omna Capitol va buluh uh a, pawl khatte in Democrats lawmakers tampi thatin House ah Republican majority suahsak ding hi cih ngimna nei leh Mike Pence khailum un ci-in awng kawmin va buluh uh a, lawmakers teng mun bitna mun-ah security ten hemkhia uh a, session kikhawlsak hi. Trump gumte in Capitol building sungah vante leh a tawlet glasses a suksiat ban uh-ah a hallways ah zun leh ek pheng thak uh a, Capitol police khat kihelin mi nga si hi. Tua khit nungin Capitol building lock down in kikoih hi.
Trump paihkhiatna article of impeachment sungah, Mr. Trump in presidential election results ah voter fraud om ahih manin a kisaan' loh ding hi, ci-in statement man lo gen zom den hi, ci hi. Hih bangin thuman lo a genna hangin mihonte (crowd) tha pia a, Capitol ah thukham palsatin phengtatna piangsak a, ngongtatna ah mi nga in sihlawh hi, ci hi. "President Trump in US security leh institution adingin lauhuaina pianpi piangsak a, democratic system thumanna (integrity) a lauhuaisak banah thuneihna kilemhuai takin piakkhiatna ding dal a, government kahiangte (branch) kikim lo sakin susia hi," ci-in gen beh hi.
Nung kal Jan. in Trump' guallelhna leh 2020 election results sang nuam loin Republicans 139 in vote tawh a dal sawm hangun lawhsam uh hi.
CONGRESS DABATE HUN IN LAWMAKERS TEN BANG GEN?
Nung kalin Congress chamber a kibuluh hun lai-in a tutna (chairs) nuai-ah kibu leh gas masks thuah Congress members ten Trump paihkhiat ding a deihna uh leh deih lohna gen uh hi. House Speaker Nancy Pelosi in, "US president in government thatang hatna lehdo-in lotkhiatna (inserretion) dingin tha pia a, hih bangin galvan tawi-in lehdona (armed rebellion) pen i gam adingin i gal uh kibang hi. Trump a pai (tawp) ding hi. I it i ngah i gam adingin amah pen a kician leh tu-in gal (clear and present danger) hi," ci hi.
Democratic congressman Julian Castro in, Trump pen Oval Office ah a tu khate lak panin mi kihtakhuai pen hi, cii hi. Republicans a tam zawte in Trump in mi up theih leh thuzawh theihna dingin a kam uang zangin a thugente (rhetoric) gum nuam lo uh a, impeachment a kibawlzia pen a ngeina bangin customary hearings kizui lo ahih manin i gam kipumkhatna ding khualna tawh khawlsan un, ci-in Democrats-te kiangah ngen uh hi.
"Time frame hun tomno sungin president paikhiat ding pen hihkhialhna hi ding hi. Tua bangin ka gen hangin khialh leh mawhna panin president suakta hi ka cihna hilo hi. Mihon ngongtatna a piangsakte (mob rioters) in Nilaini (Jan. 6) in Capitol a suamna uh Trump' mawhna hang hi mah hi," ci-in House ah top Republican leh minority leader Kevin McCarthy in gen hi.
Ohio Republican Jim Jordan in, Democrats ten amau gamvai tup leh ngimna tangtun'sakna leh meetna (political vendetta) ngahna dingin phengtat uh hi, ci-in ngawh hi. "Hih pen US president matna ding hi. President matna (getting) ding hi den hi. Hih pen a lunggulh uh a lungsim uh a luah (obsession) hi," ci hi.
Republican lawmakers lak panin Trump paihkhiat dinga votes lakah third-ranking House Republican, Liz Cheney kihel hi. Wyoming representative leh Vice-President lui Dick Cheney' tanu Liz Cheney in, "Capitol ah ngongtatna pen president in hih sangin a lianzaw gam a lehpeina/khemna (betrayal) in gamtatna kimu ngei lo thupiang hi," ci hi.
MABAN AH BANG PIANG DING?
House in Trump a paikhiatna impeachment article kici Senate in a thukhenna ah Trump mawh mah hiam ci-in khensat ding hi. Senate ah Trump kimawhpaihin a zum panin a kihepkhiat (onvicted and removed from office) theihna dingin senate ah two-thirds majority votes kisam ahih manin tutna 100 omte lakah Republicans leh Democrats tn 5--50 tuak nei uh ahih manin Republicans senators 17 in Democrats lam a gup uh kisam ding cihna suak hi.
Tuesday in New York Times reports in Senate ah Republicans senators 20 bangin Trump mawhpaih dingin kihong uh hi, ci hi. Senate ah Trump a kimawhpaih leh lawmakers ten 2020 elections a tuh kik sawm Trump in a tuh kik theih nawn lohna dingin Trump dalna (block) dingin vote khat vei khia kik ding uh hi. Ahi zongin Senate ah thukhenna Trump' presidency beina ding ni sagih bek om lai sungin kinei lo ding hi.
Republican Senate leader Mitch McConnell in a statement ah: "Presidential impeachment traials ah zuih ding thukhun omte rules, procedures, leh Senate precedents om bangin thukhenna man ahih kei leh thukhenna kician a kineih theihna ding a thukhupna mai kal ciangin President-elect Biden in kiciamna a neih ma-in piang zo man lo ding hi," ci hi. US interests hoihpen sepkhiatna dingin Congress in incoming Biden administration in bit leh a ngeina bangin thuneihna piakkhiat ding zia mitsuan kisam a, Senate ah Trump mawhsakna dingin ka lawm ka seppihte tawh vote khiat ding zia khenatna ka nei nai kei uh hi, ci-in gen beh hi.
A president term kipat masa hun teng impeachment drama tawh kidim ding hi cih ngaihsutna tawh Biden in, Senators ten i gam in buaina kinawh a tuahte thudon loin a koih loh uh a, cabinet nominees-te thukimpihna, coronavirus relief gambup Covid-19 vatui sutna ding nationwide vaccination programme cihte a thudon ding uh kisam hi, ci hi. Georgia panin Republican congresswoman, Marjorie Taylor Greene in, Biden in a thuneihna khenvalin zang (abuse of power) hi, ci-in thuneihna len nai lopi-in ngawh pong a, president a let ding a hon'na inauguration khit ciangin Biden paihkhiatna dingin articles of impeachment ka file ding hi, ci hi.
US president tangthu sungah impeachmentt tuak khinsa 1868 kum in Democrats Andrew Johnson, 1998 kum in Democrats Bill Clinton leh 2019 in Ukraine tawh a kigullukna hangin impeached a tuak Trump tawh kihelin thum bek om a, ahi zongin impeached tuak president Senate ah a kimawhpaih (convicted) kuamah om nai lo hi.
IMPEACHMENT: A BASICS
- Impeachment kici bang? Impeachment kici pen thukham palsatna (crimes) in prsident len laite a kingawh ciangin a piang hi. Tu tung impeachment vai-ah Capitol kibuluhna leh kisuamna dingin a supporters mite tha pia in Trump kingawh hi.
- A office panin Trump kihemkhia (removed) om zo ding maw? Trump impeached zawhna dingin House of Representatives ah simple majority votes bek kisam hi. Ahi zongin a zum panin a kihepkhiat theihna dingin Senate ah a tunga ngawhna kibawl vai-ah a kimawhpaih (convicted) theihna dingin Senate ah two-thirds majority votes kisam hi.
- Tua ahih leh bangci ding? Trump in House in a paikhiatna (impeached) a tuah a nih veina hita hi. Trump' term bei ma-in Senate ah thukhenna a kipan thei zongin a kimawhpaih leh mailam hun ah public office bangmah len thei nawn lo ding cihna hi.
Source: BBC
@Thang Khan Lian #ZUNs reports

No comments:
Post a Comment