PASIAN' NASEMTE LEH GAM LEH MINAM ADINGIN NASEM MI NA HIH LEH HIH THUTE NA LUNGGAI KHA NGEI HIAM?
Mi pawl khate in Pasian' gam leh Pasian adinga nasepna pen a nuam lua ding leh vantung gam-a nasep bang ding peuh kisa kha uh hiam kuama gensiatna, langpanna leh bawlsiatna thuak kha ngei sese loin, pahtakna leh phatna leh letsong bekbek ngah dingin kilamen uh a, a heisuk heitohna munpeuh uh-ah kham lukhu na kikhusak kawikawi ding peuh sa-in, tua bangte lamet in a nei den tam mahmah mawk uh hi.
Pawl khat leuleu lah gam leh minam adingin nasepna pen lozau lakah nasem bangin a sepgahte uh at pahpah in, amau lo bek-a piangte khaici hoih pen bangin phatin pahtakna leh phatna bekbek ngah den dinga lametna tawh gam leh minam adinga nasep sawm na tam mahmah leuleu uh hi. Gam leh minam adingin nasepna leh Pasian adingin nasepna pen ngaihsutna kibang lo tampi neite lak, a lungkhauh mite lak, a lampial khinsate mite lak-a nasepna ahih manin phatna sangin langpan'na tuahna ngah mun zawkna ding mun na hi zawsop a, gensiatna bek hi loin bawlsiatna tuahna, kamsiat tawpkhong tuak le'ng bawlsiatna leh thahna nangawn thuak theihna ding hi zaw a, nasepna ciatciat dingin a thubaih hilo hi.
Tua bangin nasepna hamsa hi cih thei lopi-in thuneihna leh min hoihna (power and credit) leh mite' pahtakna (admiration) ngahna ding bek lametna tawh Pasian ading leh minam adingin nasem in, na thanemna, na nasep khialhna leh citlahna tawm hong kihawmthawh manin a kamkeek kha a om ciang leh amau ngaihsutna tawm hong gen khak ciangun na zakdah pah leh na nasepna khawlsan zaw lecin na tawldam pen ding a, na vai siangtho pen zaw ding hi.
Mi khempeuh pahtakna leh phatna ngah ding lamen in nasep ding leh mi khempeuh lungkimsak den ding cih pen a thubaih hilo hi. Kham leh ngunte hoih taktak mah hiam cih a kitel theihna dingin mei sungah a kize-et bangin, Pasian' nasem muanhuai leh gam leh minam adingin makai hoih, citak leh muanhuai a kitheihna dingin gensiatna leh langpan'na tawh kize-et a, lungkia loin thasaan zaw in a nawk suak zote a muanhuai suak zo bek uh hi.
Hong kigensiatna leh langpan'na hangin thanemin na nasepna mualsuah zo lopi-in na khawlsan zaw in. Nang na sep zom loh hangin a sem ding mi tampi na om veve ding a, nang taang in a ding dingin a sem ding mi dang piangkhiat behbeh lel ding hi. A kisap leh Pasian in suangtumte ban otsak thei a, ama gam nasem ding leh Ama' min phat dingin zang thei lua hi. Filistia mite' nengniamna leh simmawhna; leh a gol leh thahat beembam Goliath khut sung panin Israel mite a gumkhia leh honkhia dingin Pasian in tuucing kimlai naupangno khat ahi lel David na zang ziau hi cih phawk in. Egypt gam-ah kum 430 sung peemta leh khualmi bangin Israel mite om uh a, Joseph' sih khit ciangin kum tampi nengniamna a thuakna uh leh a saltan'na panun Israel mite a hunkhia dingin Pasian in dang awk mi Moses na zang ziau a, a saltan'na panun honkhia hi.
Pasian' gam adingin nasepna ah gensiatna leh bawlsiatna lianpi thuakthuak napi-in tuate thuak zo in, a mainawt suak zo mite bekin Pasian' pahtakna ngah zo bek uh a, a nasepna uh muibun zaw semsem in gammial lianpi keek beh zo bek uh hi. Gam leh minam adingin nasepna ah amau langpang (opposition) ding a hat zawh peuh a, opposition parties leh opposition groups leh a langpangte aw (oppositions voices) lam a hat zawh semsem a, a ngaih zawh semsem leh gam uk ruling party in thasan semsem zaw in, vaihawm khialh khak ding lau-in cihtakna tawh nasem in hong hahkat semsem zawsop uh a, kuamah thuman lo-a gamtang ngam leh a zuautat ngam leh nasem loin a tu hithiat ngam ngam om lo uh a, sazuk in kimanna ding a ki a puak ngaunguau bang leh saipi bangin a mot pai ngaungau ngam kuamah om lo ahih manin gam adingin khantohna leh mainawtna piangsak zo pan bek hi.
Pasian leh gam leh minam adingin na nasepna ah hong gensia leh langpang ding a om zawh peuh leh a gensiat leh langpang tham mi hi ta teh cihna hi pan bek a, kuamah in gensiat tham hong sak kei a, kuamah in hong langpan' tham hong sak nai kei leh na nasepna gentham cing vet nai lo a, a muh tham ding a hoih leh a hoih lo sepkhiat hau nai lo, thusim tak vet nai lo hi teh cihna hi ziau hi. Pasian gam adingin na nasepna ah mi khempeuh pahtakna na ngah leh gupkhiatna thu tangkopihna dingin a kisam masa nawn lo - a piangthak khinsate omna mun bek-a nasem a kidiah na hi lai bek a, gupkhiatna tangkopihna dingin a kisapna mun leh Lundamna Thu tuisik banga lungngulh leh kisam mite omna tawh na omna kigamla lai mahmah hi cihna hi.
Gam leh minam ading na nasepna ah pahtawina leh pahtakna bek na ngah leh hong pum phatphat mite kiang bekah na a sem lai na hi bek hi. Hong kipahtawi leh hong kiphatna kamkhum bek zak ding lunggulhna tawh nasem in, tua bang bek na lamet leh nang hong pum gup na thuzawh leh kaihkhop zawh khitsa (influenced or mobilized) mite kiang bek-a nasem ngaungau den lai na hi bek a, na thuneihna leh na gam keek beh zom ding ngaihsutna nei nawn sese loin, hong pum gupte lo buang kuamah dang huailut beh, kaihkhop leh thuzawh beh sawm nawn loin, hong gum zo nai lo mite tawh na omna leh na nasepna mun kigamla lai mahmah cihna hi ziau hi. Na khe tawh na tot ngil khitsa lampi mah bekah saipi banga lampai ngaungau na hi pan bek lai hi.
Hong pum phatphatte leh uipi in a note a liah bangin hong liak nuam liangin hong pakta mite lak bek-a nasem na hih leh na thuneihna kikeek gol beh tuam ngei lo ding a, mun dang ah na vaang taan' beh tuam loin, gammial keek beh loin kha mangthang na mat beh zo ngei kei ding hi. Nang hong pum gupte leh pum phatphat in, hong pakta mite na nungtak sungin a tawntungin lungkimsak den zo lo ding na hih manin na lungkimsak zawh nawn loh ciangin na vang kiam semsem ding a, na gam neu semsem ding cihna hi ziau hi. Gensiatna leh langpan'na na tuah ciangin ui in a kihtak mite pet ngam loin tawng ngam bek hi cih mangngilh kei in.
Tuipi tunga teembaw tai pen huihpi in deih takin sukmut tomut gawp in, tuihualte in deih takin a nawk gawp hangin a teembaw hawlpa lungkia leh lungneu loin huihpi leh tuihualte nawkna hangin a teembaw a thahat semsemna dingin a teembaw puante a hei (zal) dan a siam leh a teembaw mainawt zom thei pan bek a, hat zaw semsem in a ngimna mun (destination) tung zo bek hi. Huihpi leh tuihualte nawkna hangin lungkia in, a teembaw kikhin theihna dingin a puante huihpite nawk dan tawh kituakin hei sawm lo teembaw hawlpa tuipi sungah tum mang in si hi. Gensiatna leh langpan'nate ki-etphatna ding, kipuahphatna ding leh thasan'na dinga la thei mite in nawk suak zo den hamtang uh a, a mailam hun uh-ah a hiam zaw sem, a muibun zaw sem leh a zat tham cing zaw sem mite suak zo pan bek uh hi.
Gensiatna leh langpan'na tuah manin zatui zatang ne kuamah om nai lo a, Jesuh leitung ah hong vak lai-in nungzui kician 12 bek ngah zo a, a nungzui muanhuai a sumkempa uh Judas in hehhek in, singlamteh tungah khailupna a tuah hangin sihna panin gualzo-in thokik a, Pasian' ziatlam tokhom tungah tutna ngah veve hi cih mangngilh kei in. Haksatna na tuah ciangin na lung a kiat leh a gina lo mi na hi hi.
No comments:
Post a Comment