AMERICA GAM REPUBLICAN PARTY IN LIANSAK SEMSEM AHIH KEI LEH ZAWNGSAK SEMSEM ZAW MAW; MIHAU LEH MIZAWNGTE DEIDANTUAM A NEI LO GAM IT TAKTAK LEH CHRISTIAN BIAKNA THU BULLETTE A LENKIP PARTY HI TAKPI MAH HIAM?
ANTI-CHINA POLICY
US Secretary of State Mike Pompeo aka Mai Pompuu makaihna tawh Trump administration in 2020 elections ciangin vote ngahna ding ngimna in tu sawng teng China gam muitum in nei-in "hawkish policy" khauh semsem hong zang uh hi (anti-Russia, anti-Iran, anti-Venezuela leh anti-North Korea propaganda a tangkopih kawmkawm mah in). Trump administration in China gam Ngalkhuahang bangin kihta semsem ahih manin US bekin lah su ngam vet lo ahih manin a pawl ding thacial in a hun beisak ding bek tawh buai cih takin buai uh a, US econmoic cris leh pandemic crisis zong phawk man lo liang hi. I theih loh leh thuman hi cih i saan nop loh hangin US in China na kihta lua khinkhian zo hi cih a keel luphum uh kilangkhia semsem a, a lu seel uh hangin a taw uh dawk a, a taw a seel hangun a lu uh na dawk zel hi. Vaisah tuak peuhmah hi.
COVID-19 PANDEMIC HANGIN BUAINA LIANPI
Americans mi millions 28 kiim bangin Covid-19 pandemic hamsatna hangin inn sap a piak zawh loh manin hawlkhiatna (eviction) tuak thei ding uh hi ci-in American eviction expert leh national research centre on evictions co-creator of Princeton University's Eviction Lab leh Wake Forest University a Professor Emily Benfer in July 23 in gen hi. Unemployment, economic leh eviction crisis nasia zaw tuam dingin US a manawh lai takin hih thu mi patauh sak banah nasepna khahsuah in unemployment benefits claims millions in a kibehlap behbeh lai takin Trump administration in US history adingin ko hun in defence budget in tam zang pen lai ung ci-in $748bn kiim a zat hunsa loin Covid-19 pandemic hun haksat lai takin Covid-19 stimulus package lak panin $10.5 billion a eukhiat khit teh tu in $21.3 billion deih in kitom kik leuleu uh hi.
Unemployment crisis 1929-33 Great Recession khit nung a nasia pen a tun manin American mi millions in unemployment crisis a tuah lai takun $1,200 financial package khat bek piak lel hunsa in kisialhpih (defence budget in $71bn val deuh a zang Canada Government in Covid-19 pandemic crisis sung kha sim in $2,000 financial package pia napi PM Trudeau in kisialpihna ding bek vote zonna in zang lo) a, employment benefits $600 weekly in kipia beisak nuam in Republican Senators leh Trump administration kitomtom a, Republican seatators ten extension ding a thukimpih kei uh leh Democratic party bill bawl ahih manin mai kal ciangin unemployment benefits piak uh a hun bei ta ding hi.
A BEI THEI LO GAL DONA HANGIN NAUTANG TAMPI SIHNA PIANGSAK DEN
A bei thei lo gal dona dingin Republican party in trillions dollars zat ding phamawh sa vet lo napi-in siah pia Americans dongtuakte haksat hun in huh ding thasial mahmah hi. Bang hang? Republican party pen pro-middle class American party hilo a, Republican party lobbyists group mihaute leh defence companies CEOs teng hauh behna leh lungkimsak ding bek (election ah funding ngahna ding lametna bek) a hanciam anti-American party ahih man na hi thong lel dih hi. Congressional Budget Office (CBO) report in October 2007 in a publish na-ah US in Iraq leh Afghanistan gal dona ah (Republican president Bush' Wars a kici liang) hangin 2017 ciangin US taxpayers (siah piate) sum $2.4 trillion beisak ding hi na ci-in na genkhol hi.
US in UN Security Council resolutions palsat in 2001 in Afghanistan gam a simna (invasion) hangin gal kidona ah a suksiatte uh a lam kikna ding leh security lam kikna dingin Afghanistan tungah kum sim in security adingin $4 billion aid leh civilian aid dingin $500 million pia den hi ci hi. Independent gam kimlai international donation huhna a kinga gam a suahsak banah ni sim phial in sisan naisan kum 19 sung a luanna gam suaksak zawsop a, nautang tul tampi sihna a piangsak khit banah Afghanistan in public expenditure a zat dingin kum sim in international donation 75 percent ah kinga hi ci-in Mar 24, 2020 in New York Times report in gen hi.
Galpi Nihna khit zawh US in "regime change" policy leh gam dangah kigolhna "invention policy" kici a zatna hangin democratically elected makai gam 50+ ah lawnthal khin zo uh a, mihing 20-30 million sihna piangsak khin zo uh hi ci-in May 10, 2020 in Global Research report in gen hi. US president ka cin' leh foreign intervention tawpsan in, US galkapte inn ah ka ciahkik sak ding a, America liansak kik in ka lam kik ding hi ci-in AMERICA FIRST cih leh MAKE AMERICA GREAT AGAIN slogans a tangkopih lanlan pong Donald Trump in a kamciamna peel a, US foreign intervention suuksia sak semsem zawsop hi. Trump in 28 September 2018 in Department of Defense appropriations bill a thukimna suaikai hi. Hih bill 2019 in Department of Defense discretionary budget in $686.1 billion zat ding a thukimna lak panin $617 billion base budget a zat ding cih leh $69 billion war funding a zat dingin thukimpih hi.
COVID-19 PANDEMIC HANGIN EMPLOYMENT CRISIS LEH NATIONAL DEBTS KHANG SEMSEM
Department of Labour and Bureau of Labour Statistics in a genna ah: US ah nasepna awng (jobs available) - 5.4 million; Americans sepna nei lo (unemployed) - 18 million; Americans unemployment benefits ngah: 33 million om hi ci hi. Hih bang hun in Republicans America gam-a unemployment (nasepna nei lote) khualna nei loin maikal in sepna nei lote donghukna dinga kipia unemployment benefits bei ding a hun sot beh (extension) nuam lo "DO NOTHING PARTY" ahihna uh lakin unemployment benefits extension ding ahih leh American mihau pente (wealthiest) bail out ding cih kalh in PAYROLL TAX CUT bawl ding hi cih deih naupang genhak bangin kitomtom lai uh hi.
Institutes on Taxation and Economic Policy in a genna ah Payroll Tax Cut hangin average tax saving hamphatna Americans mite koici hamphatpih uh hiam cih hih bang hi: A zawng pente (poorest) 20% in $250 bek hamphatpih ding uh hi. Second category sunga om 20% in $610 hamphatpih ding uh hi. Middle category 20% in $1,060 hamphat ding hi. Fourth category 20% in $1,880 hamphatpih ding uh hi. Next category 15% in $3,750 hamphatpih ding uh hi. Tua khit Next category 4% in $7,450 hamphatpih ding uh hi. Ahih hangin Republican lobbyist group mi hau pen (richest) 1% bekin REPUBLICAN SOCIALISM khempeuh phial bup luak in suuk mang khin dektak ding uh a, $51,840 hamphatpih ding uh hi.
Hih panin ngaihsutna khuak zang le'ng Republican party pen a tak takin CAPITALIST SOCIALIST PARTY hi ngitnget den zaw hi cih kitel a, President Donald Trump on December 22, 2017 in Tax Cuts and Jobs Act of 2017kici a bawl a bill bawl January 1, 2018 panin kizang a, America gam-a mihau pen1% leh billionaires tengin hamphatpih pen uh a, middle class or working class Americans ten a khateh neng kia bek hamphapih napi-un a lungdam mahmah peempaam tam mahmah zaw lai dep uh hi. A haute hauh beh hanhan uh a, a zawngte zawng semsem ahih kei leh a ngei mah bang ngitnget uh hi.
Hih Tax Cuts and Jobs Act of 2017 hangin American mihau pen tengin siah a tam pen maap (exempted) in American economy growth teng teng amau ang sungah huailut uh a, economic growth hamphatna ding teng liaktum mang in suuk mang uh ahih manin na hoih sepna ding philanthropic lamsang ah a neih leh lamh a piakhia ngam lo American billionaires lak panin Jeff Bezos leh Elon Musk' hauhna Covid-19 pandemic haksat hun leh economic crisis hun in a hauhna uh billions tampi in kibehlap in a hauhna uh kibehlap hanhan a, eviction tuak leh unemployment crisis hanga haksatna tuak Americans kibehlap semsem hi.
Leitung bup leh US gam-a mihau pen Jeff Bezos in Beverly Hill ah a inn (mansion) bekah a neih leh lam hih bang ahi hi: khua-ul kaisakna dinga room kibawl (sauna) 3, guesthouse 2, golf course kuahaw (hole) omna mun 9 (nine-hole golf course) 1; tennis court 1; gas pumps tawh a kithuah "motor court" 1 nei hi. Washing DC ah a mansion ah: elevators 2; bathrooms 25; 1,006 light fixtures; full movie theatre 1 nei hi. Ahih hangin Bezos' Amazon company in nung kum a meet (profit) panin taxes 1.2% bek pia a, 2018 kum in tax khat beek pia lo hi ci-in American political commentator Robert Reich in ci hi. Robert Reich leh Democrats party ten US gam-a mihau diak leh companies siah pia lo ahih kei leh siah percentage tawmkha bek a piate tungah siah (tax) tam zaw lak ding hi ci-in a gengen uh pen a lamdang hi loin federal government sumkholhna (treasury) ah sum kisung leh lut a tam ding deihna hi zaw a, MAKE AMERICA GREAT AGAIN ngimna taktak hi zaw hi.
Elon Musk in 10:44 AM, July 24, 2020 in Twitter post ah, "Government stimulus package dang piak beh ding pen American mite hamphatna ngahna ding hoihpen (best interest) hilo hi ci miau hi. Vermont panin Senator leh Democratic presidential candidate lui Bernie Sanders in a dawnna ah, "Mi hoih kineihkhem (hypocrite) zen si e. Elon Musk in US taxpayers panin Covid-19 stimulus package lak panin millions ngah hi. Americans nasepna khahsuah million 30 in unemployment benefits weekly in $600 a ngah uh khaktan nuam hi. Tua bang hun lai takin a beisa kha li sung bekin ama hauhna $46.7 billion val khan' beh hi. Maizumhuai hi," ci-in dawng kiau hi.
Republican new Covid-19 relief bill in hih bang hun haksat hun in defense company CEOs hauh behna ding lelin a kisap hun lopi-in Pentagon tungah $21.3 billion piak beh hi. Tua ma-in Pentagon in Covid bill - CARES Act kici panin $10.5 billion na eukhia khin zo hi. Hih bangin Pentagon in Covid-19 stimulus package sumte unemployment mite hamphatna ngah ding leh economy lam kikna ding sumte a zatna dinga kisam masa ah zang loi a, billionaires leh crony corporations teng bailouts nadingin a tam zaw a zat banah a bei thei lo gal (endless war) dona dingin military budget $740 billion na eukhiat beh khin zo hi.
Hih bang hun lai takin Trump, Senate ah Republican leader Mitch McConnell aka Moscow Mitch leh Republican ten House of Representatives ah Democratic party in Americans mite adingin $1,200 bill (khat vei bek) ngah dingin bill a bawlsak uh amau bek i geelna tawh Republican party in piak bang keekin a gen uh cih loh buang Covid-19 pandemic hun-a dongtuak Americans millions mite ading bangmah sepkhiatsak vet lo a, Covid-19 pay check nihna piak ding Democratic party bill proposal zong dal uh uh hi.
US Department of Labour in a data a khahkhiatna ah March khit nung sangin unemployment benefits claims or jobless claims bawl a nipi kal 18 nadingin nung kal in khang kik a, Covid-19 cases thak nakpi takin a khan' beh leh kibehlap tawh kituakin 1.4 million in unemployment benefits claims filed uh hi a cih USA Today news in July 23 in suaksak hi. Hih bangin 1.4 million Americans jobless claims filed khal sim (weekly) in hong khan' beh kik pen nipi kal 15 sung jobless claims a kiatsuk zawh jobless claims a tam penna hi ci hi. A beisa kha li sung bekin nasepna khahsuah manin federal government tungah huhna ngen in jobless claims filed US history adingin a masa penna dingin mi 52.7 million in unemployment aid ngen khin zo uh hi.
Bush administration in economic secession legacy a nusiatsan luahsukin Obama in president a let khit zawh a term bei dek kuan a kum sagihna Jan 7, 2015 in national debt (gam bup leibat) $7.4 trillion in khangsak hi ci-in Washington Post reports in gen hi. Obama in a zum a nusiatsan dingin US leibat kigawm (total debts) $18.9 trillion tung hi ci-in Jan 12, 2016 in Fact Check.org in gen hi. Obama in a zum a nusiatsan in total national debts $19.9 trillion tung hi. A beisa kha 12 sungin Trump government a sum muhna sangin a zatna $1.06 trillion tam zaw a, 2018 kum January in kum khat sung national debts $1.1 trillion sangin 2019 January in $1.18 trillion behlap ahih manin total national debt $23.3 trillion tungto sak hi ci-in Feb 12, 2020 in CNBC reports in gen hi.
Covid-19 dona dingin Trump government in leibat a lak kik teng tawh gawm in July 20, 2020 in public debt $20.57 trillion leh intra-governmental holdings $5.94 trillion kigawmin total national debts $26.51 trillion tung hi ci-in Wikipedia ah kiciamteh hi. U.S. Treasury' official figure in federal government leibat (debt) July 16, 2020 in $26.5 trillion (or more precisely $26,529,260,218,229) tung ta hi ci hi ci-in National Debt thu report Just Fact reports in gen hi. United States' debt-to-GDP ratio March 2020 in 82 percent in khang hi ci-in Peter G. Peterson Foundation report in gen ahih manin economic recession hun a president len Obama administration in 76% kiim-a debts khang sangin Trump' administration hun in tam khang zaw cihna hi.
June 2020 kha sung bekin national debts $864bn kibehlap ahih manin leibat a sangpen (all-time-high) record tung hi ci-in CNBC reports in July 13, 2020 in a reports ah gen hi. 1929 kum in Great Recession hun in US debts $17 billion tung panin June 2020 in US debts Trump administration in $26 trillion val tungsak ahih manin leibat a khangsak pen administration suak hi. Hih bangin US debts records in a khan' a piangsak lianpen (biggest causes) defense spending, recessions leh pandemic hang hi ci-in The Balance report in July 02, 2020 in gen hi. Trump administration hun in economy khang hi, Trump in MAKE AMERICA FIRST leh MAKE AMERICA GREAT AGAIN a cih tangtungsak ci-in otot pen kikhemna hi a, HOAX or FAKE NEWS ahi hi.
COVID-19 PANDEMIC DONA AH MAIZUMHUAI TAKIN LAWHSAPNA
Donald Trump in pandemic do leh dalna dingin Pandemic Response Team 2018 kum in a phiat (eliminated) hun in Republican party in na gum in na thukimpih uh uh hi. Donald Trump in Covid-19 lauhuai (risk) lo a, seasonal flu (a khuahun a khuasik natna) mawkmawk lel hi ci-in ka president tutna panin Democrats ten hong lotkhiatna dingun a zuau phuah thak uh "Democrats' new HOAX" hi ci-in kikhemna ci-in a zuau a ototpih hun lai-in Republican party in nungthuap in na gum uh hi. Trump in pandemic suuksiat lai takik American 20 millions in healthcare hamphatna ngah uh Obamacare phiat ding deih in kitom in a muitum lai takin Republican party in gum in na nungthuap uh hi.
US in a gal dona ah sihna (combat deaths) a tuahna: Galpi Khatna ah 53,402; Korean War ah mi 33,686; Vietnam War ah mi 47,424; Iraq War ah mi 3,836; Afghanistan War ah mi 1,833 si teng a kigawmkhawm 140,181 zah sangin "Democrats' new HOAX" ci-in a zuau uh a phuahna hangun Trump's COVID DEATHS a si tam zaw ta a, July 25 in mi 148,979+ a sih khit banah a virus ngah mi 4,282,752+ pha ta hi. 2014 in Ebola in epidemic in US gam a nawk lai-in a virus ngah mi 11 lak panin 2 site Obama mawhna (a thah) hang a, a ginat loh man hi ci-in a kitawpna (resignation) ding nawhin a kitom den Trump leh Republic party' logic pansan in gen ding hi le'ng Trump's COVID DEATHS American 148,979+ sihna pen Trump leh Republican party kigulluk khawmna hanga si hi ci-in ngawh theih ding hi.
REPUBLICAN TEN MI ZAWNGTE LEH EDUCATION KHUALNA NEI TAKPI MAH UH HIAM?
American School and University in WalletHub website in 18 metric etna panin US gam-a pilna nei laisiam (educated) tawmna pen a ciamtehna Republican hatna Mississippi state ah laithei or laisiam mi tawm pen (least educated residents) hi ci hi. US states 50 lak panin laisiam lo tam zaw omna pen Republican hatna leh ukna (Red states) hi a, top 10 states lak panin states sagih tak Red states hi a, Democratic hatna Blue state thum bek kihel kha hi. Laisiam lo tamna ah zuau thu um leh thuman um lo tam zaw pah hi. Least educated states top 10 sunga kihel kha teng a nuai-a bang a metric score uh ahi hi:
Rank State Score
1. Mississippi (R) 21.01
2. West Virginia (R) 23.93
3. Louisiana (D) 25.45
4. Arkansas (R) 29.45
5. Alabama (R) 31.46
6. Kentucky (R) 33.13
7. South Carolina (R) 36.06
8. Nevada (D) 36.18
9. New Mexico (D) 37.21
10. Tennessee (R) 37.78
Republican ten education almawh vet lo hihna a tunga data panin kitelcian pah a, Covid-19 pandemic hun in zong natleng lamsang siam leh zatui siam pilna nei epidemiologists leh health experts mite gen sangin conspiraty theories leh propaganda mutmutte thugen um zaw uh a, US Covid-19 response team ah corona experts leh 1984 pek panin National Institute of Allergy and Infectious Diseases director len leh American physician & immunologist Dr. Anthony Stephen Fauci' thugen nangawn um loin thah dingin Trump supporters ten a zi leh amah nangawn vau mun mahmah uh a, tu-in Covid-19 case nasia takin a kibehlap hun lai takin sanginn hon' kik sawm in Trump administration kitomtom hi.
POVERTY RATE: Obama administration hunin economic growth kiluahsuksawn (legacy) hang leh Trump administration kipat cil leh a kum nihna ah economic growth a kizopsukna hangin 2018 kum in US ah mizawng ciamtehna (poverty rate) 2017 kum in 12.3% panin 11.8% in 2018 in kiasuk hi ci-in US Census Bureau data khahkhiatna ah kiciamteh hi.US states 14 sungah poverty rate a kiatsuk hangin January 9, 2019 panin Democratic party hatna (Blue state) a suak pan Ned Lamont in Governor a letna leh George W. Bush hun dongin Republican voter tamna Red state ahi den pian, 2016 presidential election in Hillary Clinton in Donald Trump in 13.5% tawh a zawhna leh nung kum panin Democratic hatna ahi pan Connecticut state bekah 2018 kum (Red state ahih laitakin) poverty rate khang hi.
US states sagihte ah poverty rate 10% in tawm zaw a, state hausa pen leh educated residents tamna pen states pen Democratic party ukna Blue states a tam zaw ahi hi. US gam-a states zawng pen a tam zawte pen Republican hatna Red state a tam zaw ahi hi. A state poverty rate leh a top hih bang ahi hi: 1. Mississippi (R): 19.7%; 2. New Mexico (D) 19.5%; 3. Louisiana (D): 18.6%; 4. West Virginia (R): 17.8%; 5. Arkansas (R): 17.2%; 6. Kentucky (R) : 7. Alabama (R): 16.8%; 8. Oklahoma (D): 15.5%; 9. South Carolina (R):15.3%; 10. Tennessee (R):15.3% ahih manin poverty level sangna pen state 10 lak panin Red states sagih tak kihel a, Blue states thum kihel kha ahih manin Republic party in zawn'na laptohna (poverty alleviation) leh mi zawngte na awlmawh masa lo uh cih kician mahmah hi.
HATE CRIMES; GUN VIOLENCE; CRIME RATE LEH MASS SHOOTINGS KHANG SEMSEM
Nov. 15, 2019 in CNN reports in US gam sunga sangin thau tawh kikapna (school shootings) elementary, middle leh high schools; college leh university campuses ah nipi kal 46 sungin 45 vei piang hi cih a data pansan in reports hi. A kisihbawl (suicides) a kikaplumte tawh sim khawmin 2019 kum in US ah a kikaplum (fatally shot) 15,292 om hi ci-in shootings tawh kisai tracking bawl nonprofit Gun Violence Archive in ciamteh ahih manin 2018 kum sangin 3 percent in tam zaw hi ci-in Jan 15, 2020 in The Trace reports in gen hi.
May 31, 2020 in US gamah a thau kappa tawh simkhawm in mi thum sanga tam zaw kikapna "mass shootings" kici 168 vei tu kum sungin a piang khinte lak panin mi 162 a sih banah 659 in liamna tuak a, mass shootings victims a kigawmin 821 pha hi ci-in Wikipedia in US gam-a mass shootings a ciamtehna gen hi. Trump president let khit nung a kum thum kizom in gun violence rates record in khang hi. *List of mass shootings in the United States (record break):* June 17, 2015 in Charleston, South Carolina ah mivomte biakinn Emanuel African Methodist Episcopal Church a Bible Study neite white supremacist Dylan Roof kici in senior pastor, state senator Clementa C. Pinckney kihelin mi kua va kaplum a, liamna tuak mi thum damkik zo uh hi.
Hih Charleston church shooting (or Charleston church massacre) pen mass shooting leh hate crime in kiciamteh a, Dec. 2016 in federal hate crime leh murder charges 33 takah Court in mawhpaih hi. Jan. 10, 2017 in hih crimes charges 33 ah a kimawhpaih Dylan Roof tungah sih dan (sentenced) kipia hi. South Carolina state courts in tualthahna ngawhna kua (9 counts of murder) ah Roof a mawhpaih hangin sih dan nihna a tuahna dingin court ah ka mawh kei (not guilty) ci-in pang hi. Court in sih dan a piak hangin biakinn sunga mi kua kaplum Roof tu dong Trump administration leh federal justice system in sih dan pia lo lai hi. Roof in biakinn ah mi kua a kaplup ma-in a website manifesto ah racial hatred (minam dangte huatna) published a, thongsung nangawn ah journal gelh beh lai hi. Roof in a website sunga maan a posts lakah white supremacy symbols/emblems leh Confederate battle flag cihte tam mahmah hi. Roof ngongtat khit nungin South Carolina General Assembly in State Capitol grounds panin Confederacy flag laan kikhaite lakkhiat dingin vote khia-in kipsak uh hi. Ahi zongin tu dong Trump rallies leh pro-Trump rallies or protests neihnate ah Confederate flags muh ding tam thei mahmah lai hi.
Roof in Charleston biakinn a suamna pen US gam tangthu adingin kikhopna mun (place of worship) kisuamna lak panin a nasia pen nihte lakah khat hi. 1991 Republican President George H.W. Bush era hun Aug. 9, 1991 in Arizona state sunga Waddle khuapi-a Wat Promkunaram Buddhist temple kisuamna ah Jonathan Doody leh Allensandro Garbia in mi kua neihsa suam in suhsak (robbed) in that uh hi. Hih thupiang Arizona modern history adingin kilomthahna nasia pen (worst massacre) hi lai hi. Court in Doody leh Garcia tunga ngawhna robbery leh first-degree murder charges ah mawhpaih a, dam sung thongkia dingin dan pia hi. Jan. 2014 kum in a thum vei thukhenna (third trial) court in Doody mawhpaih a, kum 281 sung thongkia dingin Arizona State Prison Complex- Florence ah khum hi.
Hih bangin mass shooting records omsate sangin Trump' presidency hun 2017 Sutherland Springs church shooting 2018 Pittsburgh synagogue shooting ah a kithat tam zaw hi. Oct. 27, 2018 kum in Pennsylvania state sunga Pittsburgh khuapi sunga Squirrel Hill neighbourhood a om Judahte' biakinn (synagogue) Tree of Life – Or L'Simcha Congregation ah anti-Semitism leh white genocide conspiracy um leh domestic terrorism pian'sak ding lungsim nei Robert Gregory Bowers mi 11 a kaplup banah mi sagih kapliam hi. Trump' Central American migrant caravan invasion cih conspiracy tangkopih a haipih kum 46 mi Bowers tungah 63 federal criminal charges leh 36 state criminal charges ngawhna Pennsylvania state court ah a kibawl hangin ka mawh kei hi kici hi. A tunga ngawhna kibawlte hangin maximum penalty in sihna ahih kei leh federal prison ah kum 535 thongkiat theihna ding hi a, federal prosecutors ten death penalty (sih dan) piak ding a nget uh thukhenna (trial) tu dong awk lai hi.
Nov. 6, 2017 in Red state ahi Texas state sunga om New Braunfels khua sunga Sutherland Springs kicihna mun a First Baptist Church kici US Air Force a sep lai-in court martial a tuah manin thau a neih ding a kiphal lo Devin Patrick Kelly kici in Ruger AR-556 semi-automatic rifle zangin mi 27 a kaplup banah mi 20 kapliam hi. Trump in hih thupiang "act of evil" hi ci-in a mawhpaih hangin Obama administration background check verification pansan in lungsim veng lote leh criminal records neite thau lei ding khamna a phiat hun sa loin gun control law puahphat ding zong tu dong dal lai a, Second Amendment of American Constitution in gun right hong pia hi cih a bulpuh gun lobbyist group leh millions poltical funding a ngahna National Rifles Association (NRA) gum zaw a, Khristian mite nuntakna sangin ama lobby group mah angvan zaw tentan lai veve hi.
President Trump in Pittsburgh shooting 'act of evil' hi ci-in a mawhpaih hangin president a let khit sungin gun violence hangin 100,000+ Americans kithat khin a, gun control ding lawhsam hi ci-in a lawhsapna thu nam nga in BBC in "100,000+ Americans Have Been Killed by Gun Violence Since Trump Took Office. Here Are 5 Ways He Failed Them" cih thulu zangin February 4, 2020 in a reports ah gen hi.
Trump in president a let masak kum Oct. 1, 2017 in zong Nevada state sunga om Paradise ah kum 64 mikang Stephen Paddock in Route 91 Harvest music festival Las Vegas Strip ah a kineih lai takin 10:05-10:15pm PDT kikal sungin hotel dawl 32 tung panin thau nam 24 zangin thautang 1,000 val tawh mi 58 a kaplup mi 413 kaplum a, mihon patau a taina ah a liam teng tawh kigawmin mi 869 liam hi. Trump’ presidency second year in Florida state sunga om Parkland khua-a Stoneman Douglas High School ah mikang 19 mi Nikolas Cruz in mi 17 a kaplup banah mi 17 kapliam hi. A tungah 17 counts of premidated murder leh 17 counts of attempted murder chages a kingawh hangin prosecutors ten tu dong bang ngimna leh deihna nei hiam cih gen nai lo uh a, "a pattern of disciplinary issues and unnerving behavior" nei hiam cih thukankhiatna kinei lai hi ci hithiat lai uh hi.
Parkland Shooting khitin California state sunga om Thousand Oaks country-western bar Boderline Bar and Grill kici college naupangte hawh munna kum 28 mi US Marine Corps ah Aug. 2008 panin March 2013 a sem leh Nov. 2010 panin June 2011 kikal Afghanistan gam-a galdo a kuan ngei mikang Ian David Long in thau tawh a kapna ah mi 13 si a, mi 12 kiim liam hi. Policete tawh kikaptuahna ah kap kikaplum kha leh thaukappa tawh sim in a si 13 pha hi. Tua khit zawh Aug. 3, 2019 in Red state mah Texas sunga om El Paso khuapi-a Walmart store Far-right extremism, anti-immigration, Hispanophobia, white supremacist ideology nei kum 21 mi ahi Trump' political ideologies leh propaganda haipih Patrick Crusius in New Zealand gam-a Christchurch mosque shootings leh right-wing conspiracy Great Replacement in tha hong pia hi ci-in a suamna ah mi 23 a kaplup banah mi 23 kapliam hi.
Walmart shootings pen Latino ten hate crimes attacks a tuahte uh lak panin a nsia pen hi a, Pittsburgh shooting pen Judah ten hate crimes attacks a tuah lak pnun a nasia pen hi. Walmart store suam Crusius tungah Feb. 6, 2020 in 90 federal charges: hate crimes gamta in mi that ci-in 22 counts, thau zangin mi that ci-in 22 counts; hate crimes tawh mi thah sawm ci-in 23 counts; crime a bawl hun in thau zang ci-in 23 counts ngawhna a tungah kiciamteh napi-in mikangte ahih man hi ding hiam Feb. 12, 2020 in a tunga federal bond hearing omte kilakkhiatsak a, federal court in state court thukhenna tuahsak ding lamen in ngak hithiat hi. July 14, 2020 in court in Crusius gum legal team pan'na thukimpih miau a, Crusius in lifelong neurological illness leh mental disabilities nei hi cih thukimpih a, a kimat hun in "psychotic state" in om hi ci-in mihai bangin anti-psychotic treatment piak dingin suakta sak miau hi.
Trump presidency hun sung bekin biak piakna mun kisuamna ah US history adingin mi a tam pen kithahna thum vei, sanginn kisuamna ah a nasia pen leh public mass shootings ah a nasia pen nih vei piang khin zo a, a gunmen a tam zawte amah a pum gup white supremacist kicite hi a, Judahte gentak loh Khristian mite biakinn nangawn zong bit nawn lo hi. President a let khit nung gun violence hangin 100,000+ Americans kithat khin hi. American voters 93 thukimna leh Congress ah bipartsan coalition (Republicans leh Democrats congressmen) ten a thukimna bangun gun sales khempeuh background checkings bawlna House of Representatives in H.R. 8 bill a passed hangin Senate Majority Leader Rep. Senator Mitch McConnell’ tutna tungah tu dong kikoihdap lai a, Trump in background checks a phiat khinsa puahphat ding sawm in nei vet loin House in bill a passed khitsa H.R. 8 bill gum lo hi.
Trump' presidency a beisa kum thum sungin record a ciamteh tham cingin hate crimes leh mass shootings a khang hanhan manin "life-saving measures" action lak dingin a kamciam hangin a kamciamna peelin a ngaihsutna khensat khinsa nusiatsan kik hi. Trump in online panin a kipost "schematics for downloadable, untraceable guns" kicite terrorists, convicted felons leh domestic abusers ten a neih theihna dingin 3D print untraceable weapons phalna piak beh lai hi. Lungsim natna nei a nasia diak "severe mental illness" ten thau a lei theihna ding phalna piakna dingin 2017 kum in Obama-era rule in financial affairs neih manin thau lei nopna nei “mental impairment” neite dalna thukhun phiat hi. Trump in 2016 election campaign hun in NRA tung panin $30 million a ngah manin tu dong American mite sangin gun lobbyist NRA mihaute khual zaw hi ci-in Mom's Demands Action reports in gen hi.
2017 kum in thau hanga kithat a si (gun deaths) 1968 kum khit nung mi tam pen a, mi 39,773 thau (firearm) a kithat lak panin mi 23,854 kisihbawl (suicide) bawl a, a kithat limlim homicide a si 14,542 om hi. 1999 kum panin Trump' president let kipat kum 2017 in firearms death rate mi 100,000 lakah 10.3 percent panin 12 percent in khangto a, ni sim in mi 109 kithat den hi. 2017 kum panin tu dong a kum kizom in gun violence hanga kithat record a sang pen tungte lakah kiciamteh hi.
Trump' makaihna tawh Republican party administration makaihna in US economy or GDP khang hi; mi zawngte in hamphatpih hi; unemployment or jobless rate kia hi; jobs khang hi; biakna suahtakna a om manin Khristiante bit zaw hi; Khristian ngeina ah America ciahkik hi cih a kigengen pen mi' uptheih dinga zuauthu kiphuaktawm HOAX or FAKE NEWS OR conspiracy theories hi bek a, Republican politicians mutpu ten biakna leh gam itna thu tawh kimawlna in zangin voters mite a khemna uh hi bek a, Secretary of State Mutpu Mai Pompuu (Mike Pompeo) in April 2019 visit to Texas A&M University ah Q&A hun in CIA chief a let lai-in a tactics zat uh, "Zuau ka gen uh a, zuau thu tawh ka khem uh a, ka gu uh hi,” (We lie, we cheat and we steal) ci-in American thusim leh ngian zatna thu dotna ah a dawn’na ah imkhiat khak thu Trump leh Republican administration in thu bullet in lim zat mahmah uh a, Christianity thu bullet hi loin zuau leh ngian zangin gukna thu bullet hi zaw uh hi.





No comments:
Post a Comment