Thursday, 22 August 2019

KIPUMKHATNA A MANPHATNA


KIPUMKHATNA A MANPHATNA


Hih paunak a khiatna: Kauphe golte (grasshoppers) a sih dong uh kilai-in a kipet lup ciangun, va-ak in tua kauphe ne-in pawi kham hi. Asia leh Africa gamte a sakhi nam khat, a mul maam leh ki sau neite (antelopes) a sih dong uh a kisik ciangun musane in na hamphatpih hi. Tua leh, unau pasal nih a sih dong a kilai ciangun a pa' neihsa leh lamsa (go manpha leh gamte) khualmi khatin na luahsuk sawn hi. Sanggamte aw, hih tangthute in a kizoppih (context) pen companies, gam tuamtuamte, unau sanggam kikal, tangpi tangta kipawlnate (societies) innkuan tuamtuamte ahih kei leh kizopna a neite huam kha hi.

Innkuan kituak loin a kikhen pen lei-ah tuksuk hi. Kipumkhatna in innkuan etlawmsak hi. Innkuan kipumkhat pen kulhbang muanhuai tawh kibang a, buluh zawh ding baih lo hi. Innkuan kipumkhat adingin pal zawh loh ding bangmah om lo hi. Innkuan pilte in nasem khawm dialdial in, mapang khawm uh hi. Innkhuan nasem khawm thei lo, mapang khawm thei lo pen kikhenthang in, damdam in mangthang hi. A tawpna ah, meetna a ngah pen khualmi ahih leh a pulam mi khatpeuh hi. Ngaihsutna nei lo innkuan hai khat i hauhsatna khualmi tungah tung den hi. "Hai" ka cih manin ka kammal zat khauh na sa kha ding hi. Ahih hangin kamlet letna bu/tongdot (dictionary) ka veel nunungna pen ah 'mihai pa' kici pen sia leh pha ngaihsutna/khen theihna nei;ngaihsutna hoih (common sense) nei lote hi na ci hi. Sia leh pha khentel theihna neina leh ngaihsutna hoih neihna in hong buluh in hong sumtumte i do theihna dingin kipumkhat ding zia hong sin sak hi. Sikkol kibulhtawm kei la, na kol kibulhna pakin suahtak ding hanciam in.

D.O. Thomson in African paunak a hilhcianna panin kong tei sawn leh hop sawn ahi hi. A telsiam kim ding leh nuntakpih thei dingin Topa'n thupha hong pia ta hen.
- Thang Khan Lian #ZUNs

No comments:

Post a Comment